Arrogante Van Rij: box 3-verzet is 'het emotionele geschreeuw van een kleine groep', maar de Hoge Raad keurde zijn noodwet af

Van Rij, van januari 2022 tot juli 2024 staatssecretaris van Financiën namens het CDA, is volgens De Telegraaf de bedenker van het box 3-plan. Hij kijkt met verbazing naar het debat. Het plan wordt volgens hem aangepast vanwege "het emotionele geschreeuw van een kleine groep mensen" met heel veel aandelen. Hij vreest chaos, en heeft meteen een oplossing paraat: laat vermogens boven 5 miljoen euro extra betalen.

Daar staat hij dan, de man die zelf aan de wieg stond van de belasting op papieren winst. Burgers die niet willen afrekenen over geld dat ze nooit hebben ontvangen, zet hij weg als schreeuwers. Dat is de arrogantie van Van Rij in haar zuiverste vorm.

Onder het box 3-plan dat Van Rij als staatssecretaris bedacht, zou je voor de meeste beleggingen elk jaar belasting betalen over de waardestijging, ook als je niets verkocht. Alleen vastgoed en aandelen in startende bedrijven zouden pas bij verkoop worden belast. Zijn opvolgers werkten het uit tot de Wet werkelijk rendement box 3, die in mei 2025 naar de Kamer ging.

Beleggers liepen er massaal tegen te hoop, en niet zonder reden. Je betaalt belasting over geld dat je niet hebt, en in het ergste geval moet je beleggingen verkopen om de Belastingdienst te kunnen betalen. Zakt de koers het jaar erna, dan krijg je die belasting niet terug: verliezen mag je alleen wegstrepen tegen latere winsten.

Het kabinet-Jetten gooide daarom het roer om. De nieuwe vermogenswinstbelasting rekent pas af als je echt verkoopt, juist omdat beleggers bezwaar hadden tegen belasting op papieren winst. Dat Van Rij dit nu geschreeuw noemt, is pure minachting voor wie spaart. Weigeren te betalen over geld dat je nooit hebt gezien, heet in de rest van Nederland gewoon gezond verstand.

Van Rij weet als geen ander wat er gebeurt als burgers zich wél verzetten. Op 6 juni 2024, toen hij nog staatssecretaris was, oordeelde de Hoge Raad dat ook zijn Overbruggingswet box 3 het discriminatieverbod en het eigendomsrecht schendt wanneer het werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire. Van Rij wilde de arresten eerst rustig bestuderen.

Zijn reparatie van het oude stelsel bleek dus zelf weer in strijd met de rechten van burgers. Spaarders en beleggers die bezwaar maakten, kregen gelijk van de hoogste rechter. Juist Van Rij zou dus moeten weten dat het verzet tegen box 3 geen emotie was, maar recht.

En nu waarschuwt hij voor chaos. Die chaos is de erfenis van jaren Haags geknoei, en Van Rij was een van de knoeiers. Elk jaar dat het nieuwe stelsel later komt, kost volgens de NOS 3,5 miljard euro. Dat is bijna tien miljoen euro per dag.

Van Rij doet alsof alleen een handvol rijke aandeelhouders zich druk maakt. De cijfers zeggen iets anders. Om het gat te dichten dat de overstap slaat, wilde het kabinet ongeveer 1,5 miljoen beleggers met een vermogen vanaf 30.000 euro volgend jaar al laten betalen. Dat plan sneuvelde in de Kamer, maar het laat zien waar Den Haag het geld zoekt: bij de gewone spaarder. Zelfs wat ouders aan hun kinderen nalaten ligt al op tafel.

Van Rij legt de grens voor extra belasting bij 5 miljoen euro. Het kabinet legde hem voor jou bij 30.000 euro, ruim 166 keer zo laag. Bij elk gat in de schatkist grijpt Den Haag naar een nieuwe heffing, en de oplossing van Van Rij is er gewoon nog een.

Hij zal zeggen dat hij juist de allerrijksten wil laten betalen en niet de kleine spaarder. Mooie woorden. Van Rij verpakt belastingverslaving als rechtvaardigheid. De reflex is altijd dezelfde: is er een gat, dan komt er een belasting bij. Nooit de vraag of Den Haag zelf minder kan uitgeven.

De Tweede Kamer moet in de wet vastleggen dat box 3 nooit belasting heft over winst die alleen op papier bestaat, ook niet als tussenstap. Het gat dat de overstap slaat, wordt niet gedicht met een nieuwe vermogensheffing en niet met het spaargeld van de middenklasse, maar met bezuinigingen op Den Haag zelf.

En Van Rij? Zijn verbazing is hypocriet. Een oud-bewindsman wiens eigen box 3-reparatie door de Hoge Raad werd afgekeurd, hoort zich met verbazing over zijn eigen werk te buigen, niet over het verzet van burgers.