Van Veldhoven stapelt Haagse klimaatregels bovenop Brussel, en nu wil zelfs coalitiepartner VVD weten welke ervan weg kunnen

Nu wil zelfs coalitiepartner VVD weten hoe groot die schep is. VVD-Kamerlid Alisha Müller stelde donderdag Kamervragen aan Stientje van Veldhoven (D66), minister van Klimaat en Groene Groei. Ze wil een overzicht van al het nationale klimaat- en energiebeleid dat verder gaat dan de Europese verplichtingen.

Dat de VVD dit vraagt, zegt veel. Het is de partij die kabinet na kabinet meetekende met het klimaatbeleid. Nu vraagt een VVD-Kamerlid de D66-minister om een overzicht van wat Den Haag er zelf allemaal bovenop heeft gelegd.

Müller wijst de minister op haar eigen coalitieakkoord. Daarin staat: „Onze ambitie blijft om onnodige nationale koppen op Europese regels te schrappen.” En: „Als we nieuw beleid invoeren kijken we standaard naar de effecten op het gelijke speelveld met omringende landen.”

Een nationale kop is een Haagse regel die verder gaat dan wat Brussel eist. Müller wil ze allemaal zien. Nationale koppen bij het invoeren van Europese richtlijnen. Nationale doelen die verder gaan dan Europa, zoals de doelen in de Klimaatwet. En nationale heffingen, verboden, normeringen, verplichtingen en gebruiksbeperkingen zonder Europese grondslag.

Ze vraagt ook welke daarvan geschrapt, afgezwakt of teruggebracht kunnen worden naar wat Brussel vraagt, en op welke termijn. En ze wil het antwoord vóór de Kamer de klimaatbegroting en het Klimaatfonds behandelt.

Müller gaat nog verder. Bij elk nieuw klimaatplan wil ze dat de minister standaard toetst of er een nationale kop in zit en wat dat betekent voor de concurrentie met de buurlanden, met een apart kopje in elke toelichting en beleidsbrief. En ze wil dat het overzicht regelmatig wordt bijgewerkt.

Het kan gewoon. Minister Heinen van Financiën stuurde de Kamer al eerder zo'n overzicht van nationale koppen voor de financiële sector. Wat voor de banken kan, kan ook voor het klimaat.

Neem de Klimaatwet. Müller noemt de doelen daarin zelf als voorbeeld van nationale doelen die verder gaan dan de Europese verplichtingen. Dat is dus geen verzinsel van DDS, maar de vaststelling van een partij die zelf in het kabinet zit.

Dat zo'n vraag überhaupt nodig is, zegt genoeg. Een minister die niet eens kan zeggen welke regels Den Haag zelf heeft verzonnen, regeert op de automatische piloot. En een coalitiepartner die dat moet afdwingen via Kamervragen, vertrouwt die minister kennelijk ook niet.

Neem de hybride warmtepomp. Gaat vanaf 2029 je cv-ketel kapot, dan wil het kabinet dat je overstapt op een slimme hybride warmtepomp. Volgens de rekenvoorbeelden van Milieu Centraal ben je zo'n 6.200 tot 8.300 euro kwijt, minus 2.125 euro subsidie. Hoort die plicht op Müllers lijst? Dat moet Van Veldhoven nu vertellen. En dan is er nog de stroomrekening, die door de groene verbouwing van het energienet de komende jaren verder oploopt.

Een kop werkt als een extra slot op een deur die al dicht zit. Een fabriek in Rotterdam concurreert met fabrieken in Antwerpen en het Ruhrgebied. Elke regel die verder gaat dan in de buurlanden, maakt wonen, werken en ondernemen hier duurder dan over de grens. Bedrijven vertrekken, banen gaan mee, en jij betaalt de rest via je rekeningen. Elke Haagse kop is een rekening die jij betaalt en je buurman over de grens niet.

Iemand zal zeggen: Nederland moet toch zijn klimaatdoelen halen? Die doelen staan grotendeels in Europese afspraken, en daar houdt Nederland zich aan. De vraag is alleen waarom Den Haag er steeds een eigen, strengere laag overheen legt, zonder dat iemand overzicht heeft wat dat kost.

Voor de gewone Nederlander is het simpel. Als Den Haag een regel bovenop Brussel legt, moet het kunnen uitleggen waarom, en wat het jou kost. Kan dat niet, dan hoort die regel er niet te zijn.

Van Veldhoven moet de lijst leveren, volledig en vóór de begrotingsbehandeling. Per kop wat hij kost, wie hem betaalt en wat hij oplevert.

En daarna moet ze snoeien. Wat niet door Brussel wordt geëist en jou geld kost, moet eraf. Eén op één invoeren, wat volgens Müller in lijn is met haar eigen coalitieakkoord.

En de Kamer moet de klimaatbegroting niet goedkeuren voordat die lijst er ligt. Wie niet weet wat Den Haag zelf heeft verzonnen, kan ook niet beoordelen wat het jou kost.

Het zou ook eerlijk zijn tegenover de bedrijven die hier willen blijven. Ze willen weten waar ze aan toe zijn. Een lijst van alle Haagse koppen geeft hun dat, en geeft de Kamer eindelijk iets om op te sturen. Nu ligt er niet eens een overzicht.

Müller heeft een goede vraag gesteld. Nu moet de VVD ook doorzetten als het antwoord tegenvalt, en niet weer instemmen met een nieuwe Haagse kop zodra D66 erom vraagt.

Jij betaalt elke regel die Den Haag erbovenop legt. Van Veldhoven moet niet alleen tellen, ze moet snoeien.