Vijlbrief (D66) liet het UWV ondanks alle alarmbellen doormodderen: 55 miljoen euro verbrand aan een mislukt systeem

Het gaat om de Bemiddelingsservice, kortweg BMS. Sinds de start in 2021 is er volgens het UWV zelf zo'n 55 miljoen euro in gestoken, aan licenties, externe diensten en infrastructuur. Het UWV heeft "onvoldoende vertrouwen" dat het systeem binnen een aanvaardbare termijn en tegen verantwoorde kosten nog werkend te krijgen is. Bestuurder René Steenvoorden vindt het "heel spijtig", maar zegt ook dat het UWV "realistisch" moet zijn en "verantwoord" moet omgaan met publieke middelen, meldde het ANP.

Verantwoord omgaan met publieke middelen. Na 55 miljoen euro. Dat is grofweg 30.000 euro per dag, vijf jaar lang, voor een systeem dat nooit verder kwam dan een proef. Wie dat "verantwoord" durft te noemen, leeft in een andere wereld dan de Nederlander die zijn energierekening amper kan betalen.

Het project was vanaf het begin een draak. De aanbesteding, met een contractwaarde van zeven miljoen euro, leverde volgens vakblad Computable geen enkele geldige inschrijving op. Het UWV sloot daarna toch een contract met leverancier 8vance, voor veertien jaar en een geschatte totale waarde van 65 miljoen euro.

Begin dit jaar kwam het Adviescollege ICT-toetsing met een snoeihard oordeel: de aanpak paste niet bij het project, het UWV kreeg onvoldoende grip op de kwaliteit en het project liep uit in tijd en geld. Een proef in Leeuwarden verliep slecht, en ook een externe toets door Deloitte kwam tot de conclusie dat het UWV de kwaliteit niet in de hand had, schrijft Computable.

En wat deed de verantwoordelijke minister? Hans Vijlbrief (D66) van Sociale Zaken schreef de Kamer op 12 maart dat het UWV het advies overnam om in kleine stappen door te gaan, met een proef met acht adviseurs. Ja, het adviescollege raadde dat zelf aan. Maar een minister is er niet om adviezen af te stempelen; hij is er om op jouw geld te passen. Vijlbrief kreeg een rapport vol rode vlaggen op zijn bureau en liet het UWV gewoon doormodderen.

Zeven maanden later is het project dood. En de rekening is nog niet compleet: leverancier 8vance moet volgens Computable worden afgekocht. Hoeveel dat kost, is nog onbekend. Je kunt raden wie het betaalt.

De bouwer is woedend. Topman Han Stoffels van 8vance noemt het besluit "uiterst teleurstellend" en wijst naar de slechte gegevens van het UWV: "We hebben een F-16 gebouwd waar het UWV vervolgens diesel in stopt." Het UWV zegt dat het toestel niet vliegt, de bouwer zegt dat het UWV niet eens de juiste brandstof heeft. Wie er ook gelijk heeft: de crash betaal jij.

Nieuw is het allemaal niet. Computable zet de mislukte projecten op een rij: de polisadministratie kostte 250 miljoen euro, het WIA-project meer dan 80 miljoen. ICT-kenner René Veldwijk vat het in hetzelfde vakblad samen: "UWV is een half decennium kwijt en heeft geen idee hoe het nu verder moet."

En dit is hetzelfde UWV dat jarenlang uitkeringen uitbetaalde aan gevangenen met valse vrijlatingsbrieven, terwijl gewone burgers voor elke vergeten wijziging een boete riskeren. Bij jou telt het UWV elke euro na, bij zichzelf verdwijnen er 55 miljoen in een zwart gat.

Het UWV heeft het ministerie van Sociale Zaken inmiddels ingelicht. Nu moet Vijlbrief de Kamer uitleggen waarom hij in maart groen licht gaf voor een project waarvan het adviescollege al zei dat het uit de hand liep. Dat groene licht was ronduit nalatig. Een minister die dit afdoet als pech, laat zien hoe laconiek Den Haag met jouw geld omgaat.

Het past bij een kabinet dat ook weigert een eerlijk overzicht te geven van wat al die miljardenuitgaven eigenlijk opleveren: minister Heinen poeierde de Kamer daarover onlangs nog af. Wie niet meet, hoeft ook nooit uit te leggen waar het geld bleef.

Vijlbrief moet de Kamer binnen een week een volledige rekening sturen: wat er precies aan BMS is uitgegeven, wat de afkoop van 8vance gaat kosten en wie in maart besloot om door te gaan. De Kamer moet daarnaast de Algemene Rekenkamer vragen om het hele project door te lichten, zodat dit niet weer in een la verdwijnt.

Vijf jaar, 55 miljoen euro en een proef met acht adviseurs. Als jij een uitkering hebt, moet je elke cent verantwoorden. Vijlbrief moet dat nu ook doen, tot op de laatste euro. Weigert hij, dan is hij medeplichtig aan de verspilling.