Oudere man zit op een stoel naast het bed van zijn vrouw in een kamer van een verpleeghuis en houdt haar hand vast.

Afbeelding gemaakt met Gemini AI van Google

Kabinetsplan kan 19.000 AOW'ers €522,77 bruto per maand kosten, in bedragen van nu: getrouwd maar apart wonend, of partner in verpleeghuis

Economie•06 nov , 9:45

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Een kabinetsplan kan ongeveer 19.000 AOW'ers de AOW voor alleenstaanden kosten. Zij krijgen dan volgens de analyse van SZW en de SVB de lagere AOW voor mensen met een partner: gerekend met de bedragen van nu €522,77 bruto per maand minder, op zijn vroegst vanaf 1 januari 2029. In de groep zitten getrouwden die apart wonen, echtparen die bij opname in een verpleeghuis voor de hogere AOW kozen en een deel van de huishoudens met drie of meer mensen.

Het is nog geen wet. In de Kamerbrief van 30 oktober 2026 schrijven de ministers Vijlbrief en Aartsen dat het kabinet "voornemens" is een voorstel uit te werken. Hoe het plan wordt betaald, moet nog volgen.

Ook het moment en het bedrag liggen niet vast. In 2029 zijn de AOW-bedragen anders, en voor deze groep is in de berekening uitgegaan van overgangsrecht dat nog niet is uitgewerkt. Over alle 53.000 AOW'ers van wie de uitkering verandert schreven we eerder; dit stuk gaat alleen over wie minder krijgt.

Wie er in de groep van 19.000 zit

De analyse noemt drie groepen, zonder aantallen per groep.

Getrouwd en bewust apart. De SVB heeft op jouw aanvraag beoordeeld dat je duurzaam gescheiden leeft. Ieder een eigen adres is daarvoor niet genoeg: de SVB kijkt ook naar contact, geldzaken en zorg voor elkaar.
Partner in een zorginstelling of beschermd wonen. Jullie wilden niet apart gaan wonen, maar hebben bij de SVB wel gekozen voor de hogere AOW. Houd je de AOW voor gehuwden, dan zit je niet in deze groep.
Een deel van de huishoudens met drie of meer mensen. Daarin kan nu geen gezamenlijke huishouding bestaan, dus krijgen deze mensen altijd de AOW voor alleenstaanden. Zijn twee bewoners volgens de nieuwe criteria partners, dan vervalt dat voor hen.

Het getal komt uit een bestandsvergelijking van de SVB en de Belastingdienst met peildatum 31 december 2021. Onderzoeksbureau Ecorys ging uit van 19.000 mensen in 2028 en gemiddeld 22.500 per jaar tot en met 2060.

Wat het bruto en netto scheelt

De AOW voor alleenstaanden is sinds 1 juli 2026 €1.662,16 bruto per maand, die voor mensen met een partner €1.139,39. Het verschil is €522,77 bruto per persoon, €6.273,24 per jaar zonder vakantiegeld. Met de lagere opbouw van vakantiegeld erbij is dat €6.632,40.

Netto scheelt het volgens een berekening van DDS op basis van de SVB-bedragen €497,42 per maand met loonheffingskorting op je AOW, en €404,26 zonder.

Stel: je bent getrouwd, jullie wonen ieder op een eigen adres en de SVB ziet jullie als duurzaam gescheiden. Jullie krijgen allebei een volledige AOW van €1.662,16 bruto, samen €3.324,32. Zonder overgangsrecht en met de bedragen van nu wordt dat ieder €1.139,39, samen €2.278,78. Dat is €1.045,54 bruto per maand minder, of €994,84 netto als jullie allebei loonheffingskorting op de AOW hebben.

Dat dubbele bedrag geldt alleen als jullie allebei de hogere AOW krijgen. Heeft je partner de AOW-leeftijd nog niet, dan gaat het om één AOW.

Verpleeghuis: ook de eigen bijdrage verandert

Heb je een partner in een instelling, dan is €522,77 niet het hele verhaal. In de uitwerking van oktober 2025 vervalt de keuze: gehuwden met een partner in een zorginstelling of beschermd wonen blijven standaard partner. Ze krijgen de AOW voor gehuwden en betalen de lage eigen bijdrage, die rekening houdt met de partner die thuis blijft.

Nu betaalt de opgenomen partner met de AOW voor ongehuwden na vier maanden meestal de hoge eigen bijdrage. Bij het CAK is die in 2026 maximaal €3.061,80 per maand, de lage bijdrage voor wonen in een instelling maximaal €1.115,80.

Stel: je partner woont in een verpleeghuis, jij thuis, en jullie krijgen allebei de AOW voor alleenstaanden. Met de bedragen van nu daalt jullie AOW samen met €1.045,54 bruto, maar je partner gaat naar de lage bijdrage. Wat er per saldo overblijft, hangt af van jullie inkomen en vermogen.

Ecorys verwacht voor de hele groep geen financiële problemen, omdat eigen bijdragen lager worden en mensen in aanmerking komen voor tegemoetkomingen en toeslagen. Woon je apart zonder langdurige zorg, dan speelt die lagere bijdrage niet.

Wat niet verandert en wat nog open is

Tot het plan ingaat, blijft de regeling gelijk. Zit je partner in een verpleeghuis, dan kun je nu nog kiezen, en je kunt de hogere AOW één keer terugdraaien. Wat er daarna gebeurt met wie al gekozen heeft, staat nog niet vast.

In de ambtelijke nota uit 2025 staat "een eerste inschatting van het overgangsrecht" met een ingroeipad van tien jaar. Dat kan betekenen dat niet iedereen de hogere AOW op 1 januari 2029 in één keer kwijtraakt. Zeker is dat niet: de vorm moet nog worden bepaald.

Ouders en kinderen blijven in de uitwerking van 2025 uitgezonderd: zij zijn dan geen partners voor de AOW. Ook gehuwden zijn daarin geen partner als ze op een ander adres wonen en gescheiden zijn van tafel en bed. Dat geldt ook bij een partner in noodopvang vanwege huiselijk geweld, in detentie of vermist. Voor 98,6 procent van de AOW'ers blijft de uitkering volgens de analyse even hoog.

Wat je nu kunt doen

Je hoeft nu niets te doen: er ligt nog geen wetsvoorstel en je AOW blijft voorlopig gelijk. Kijk in Mijn SVB bij Betalingen welk bedrag je krijgt, dan weet je of je in deze groep kunt vallen. Verander je woonsituatie of je keuze bij de SVB niet alleen vanwege dit plan. Zit je partner in een verpleeghuis, reken dan bij het CAK de eigen bijdrage uit voor beide AOW-bedragen. De volgende stap is de brief over de betaling, vóór de behandeling van de begroting van Sociale Zaken.

Wil je elke week het belangrijkste nieuws over je AOW en pensioen in je mail? Schrijf je in voor de gratis AOW-brief.