AOW'er moet €10.194,22 terugbetalen na niet gemeld huwelijk: rechtbank geeft SVB gelijk, ook al zou de gemeente het doorgeven

Een man met AOW die in 2022 trouwde en dat niet aan de SVB doorgaf, moet €10.194,22 terugbetalen. De Rechtbank Den Haag gaf de SVB op 22 oktober 2026 gelijk. Dat hij niet wilde frauderen en van de gemeente begreep dat die zijn huwelijk zou doorgeven, hielp hem niet.

Trouw je of ga je samenwonen terwijl je een volledige AOW voor alleenstaanden krijgt, dan daalt die van €1.662,16 naar €1.139,39 bruto per maand. Weet de SVB dat niet op tijd, dan krijg je te veel en vraagt ze het later terug.

De man kreeg sinds 1 oktober 2011 AOW en trouwde in 2022 in het buitenland. Zijn partner bleef daar eerst wonen en kwam op 28 april 2023 naar Nederland. De SVB hoorde op 28 mei 2024 van het huwelijk, via de gemeente, nadat de man het daar op 14 mei had doorgegeven.

Op 8 november 2024 herzag de SVB zijn AOW: vanaf 1 januari 2023 kreeg hij de AOW voor een gehuwde in plaats van die voor een alleenstaande. Daardoor had hij €10.194,22 te veel gekregen, en dat bedrag vordert de SVB terug.

De man zei dat hij niet wist dat hij zijn huwelijk moest doorgeven. Hij dacht juist dat trouwen zijn AOW zou verhogen, omdat twee mensen meer kosten hebben dan één.

De rechtbank ging daar niet in mee. In de bijlage bij zijn AOW-besluit uit 2011 stond dat hij een voorgenomen huwelijk binnen vier weken bij de SVB moest melden. Dat deed hij niet. Had hij het op tijd gemeld, dan was de herziening volgens de rechtbank niet nodig geweest. Ook dat zijn partner eerst in het buitenland bleef, ontsloeg hem niet van die plicht.

Bij dringende redenen kan de SVB geheel of gedeeltelijk afzien van herziening. Die zag de SVB hier niet, en de rechtbank vond dat terecht. De SVB gelooft wel dat de man niet wilde frauderen. Dat speelt mee bij hoe ver ze terugkijkt: zonder opzet of grove schuld is dat maximaal 5 jaar. Bij deze man ging het om ruim één jaar.

De plicht ligt bij jou. Volgens artikel 49 van de Algemene Ouderdomswet moet je alles wat invloed kan hebben op je AOW "onverwijld uit eigen beweging" aan de SVB melden. De SVB betaalt de AOW, dus een melding bij de gemeente of de IND is niet genoeg, stelde de SVB. Dat de gemeente had gezegd het huwelijk door te geven, nam de plicht volgens de rechtbank niet weg.

Een vergelijkbaar antwoord kreeg eerder een weduwnaar met een Anw-uitkering van de Centrale Raad van Beroep. Die uitkering stopte door het huwelijk. De AOW stopt niet, maar wordt lager.

Artikel 49 kent wel een uitzondering: de meldplicht geldt niet voor gegevens die de SVB zelf uit aangewezen registraties kan halen. Op haar AOW-pagina schrijft de SVB dat de gemeente een huwelijk dat in Nederland is gesloten doorstuurt, en dat je dat dus niet zelf hoeft door te geven. Een huwelijk buiten Nederland meld je wel zelf bij de SVB. Bij een huwelijk in het buitenland, zoals dat van deze man, kun je dus niet op de gemeente rekenen. Samenwonen geef je ook zelf door.

De bedragen uit het begin gelden sinds 1 juli 2026, het lagere per persoon en zonder vakantiegeld. Een geregistreerd partnerschap telt als huwelijk. Voer je ongehuwd een gezamenlijke huishouding, dan behandelt de AOW je ook als gehuwd.

Stel: je krijgt als alleenstaande een volledige AOW en je trouwt. Je AOW daalt met €522,77 bruto per maand, dat is €6.273,24 per jaar. Krijgt je partner ook een volledige AOW voor alleenstaanden, dan levert jullie huishouden €1.045,54 bruto per maand in.

Stel: je trouwt in het buitenland en geeft dat een jaar niet door. Dan krijg je €6.273,24 bruto te veel, en dat geld wil de SVB terug. Op tijd melden verandert niets aan de lagere AOW, maar voorkomt wel de rekening achteraf. De €10.194,22 uit de uitspraak kun je zo niet narekenen: die gaat over eerdere jaren.

Ben je het niet eens met het besluit, dan kun je binnen zes weken bezwaar maken. Hoger beroep bij de Centrale Raad van Beroep kan volgens de uitspraak binnen zes weken nadat die is verzonden.

Te veel betaalde AOW vordert de SVB terug. Bij dringende redenen kan de SVB daar geheel of gedeeltelijk van afzien. Onder voorwaarden kan dat ook als je in één keer minstens de helft aflost van wat nog openstaat.

Betaal je in termijnen, dan spreekt de SVB die met je af of legt ze die zelf op. Komt de vordering door een geschonden meldplicht, dan ziet de SVB af van wat nog openstaat als je na tien jaar 120 maandelijkse termijnen hebt betaald.

Daarnaast kan er een boete komen: volgens artikel 17c ten hoogste het bedrag dat je te veel kreeg, met een wettelijk maximum. In bepaalde situaties kan de SVB het bij een schriftelijke waarschuwing laten. In deze uitspraak komt geen boete voor.

De regels voor terugvorderen en boetes gaan veranderen: de Eerste Kamer nam op 27 oktober de Wet handhaving sociale zekerheid aan. De ingangsdatum wordt nog bij koninklijk besluit bepaald.

Trouw je in het buitenland of ga je samenwonen, geef het dan zelf door aan de SVB, ook als de gemeente zegt dat ze het regelt. Doe dat meteen en in elk geval binnen vier weken, via Mijn SVB, en bewaar een bewijs. Trouw je in Nederland, dan stuurt de gemeente het door. Verandert je AOW daarna niet, vraag dan bij de SVB na of de wijziging is verwerkt.