Bedrijven haken af bij verduurzaming: kosten en vol stroomnet zitten in de weg

In 2026 zegt 61,5 procent van de bedrijven te investeren in klimaatneutrale bedrijfsvoering. In 2025 was dat nog 64,3 procent en in 2024 68 procent. Vooral in sectoren als industrie, horeca, cultuur/sport/recreatie en vastgoed is de daling zichtbaar.

Dit is niet één slecht jaar. Het is een dalende lijn. Van 68 procent in 2024 naar 64,3 procent in 2025 en 61,5 procent in 2026. Dat betekent dat de groep bedrijven die investeert in verduurzaming kleiner wordt.

Dat zegt iets over de realiteit op de werkvloer. Ondernemers kunnen wel willen investeren, maar ze moeten het ook kunnen betalen, uitvoeren en aansluiten.

CBS noemt financiële beperkingen als belangrijke belemmering. Dat is niet verrassend. Verduurzamen kost geld: zonnepanelen, isolatie, warmtepompen, elektrische voertuigen, laadpalen, nieuwe machines, energiezuinige installaties en adviestrajecten.

Voor grote bedrijven is dat vaak beter te dragen. Voor mkb’ers is het een ander verhaal. Een bakker, garagehouder, winkelier, horecaondernemer of kleine fabrikant kan niet zomaar tienduizenden euro’s investeren als de marges al onder druk staan.

Ook beperkingen in het energienet spelen volgens CBS een rol. Dat past bij wat ondernemers en huishoudens al langer merken: iedereen moet elektrificeren, maar het stroomnet is op veel plekken niet klaar.

Een bedrijf kan zonnepanelen willen leggen, een warmtepomp willen plaatsen of elektrisch vervoer willen gebruiken. Maar als de aansluiting, transportcapaciteit of laadinfra niet meewerkt, blijft het bij plannen.

Dit is niet alleen een ondernemersverhaal. Als bedrijven duurder moeten produceren of investeren uitstellen, raakt dat uiteindelijk ook consumenten. Producten kunnen duurder worden. Bedrijven kunnen minder efficiënt worden. Investeringen in lagere energiekosten blijven uit.

De energietransitie wordt daarmee niet alleen een milieuproject, maar ook een prijsprobleem.

Den Haag kan niet blijven doen alsof verduurzaming vanzelf gaat. Subsidies, verplichtingen en mooie slogans helpen niet als ondernemers tegen hoge kosten, onduidelijk beleid en een vol stroomnet aanlopen.

Wie bedrijven wil laten verduurzamen, moet zorgen voor betaalbare investeringen, stabiel beleid en infrastructuur die werkt.

De CBS-cijfers zijn een waarschuwing. Steeds minder bedrijven investeren in verduurzaming. Niet omdat ondernemers per se tegen zijn, maar omdat de kosten, onzekerheid en praktische beperkingen toenemen.

De kern is helder. Een energietransitie die ondernemers financieel klemzet, gaat vertragen. En die vertraging betaalt uiteindelijk de burger — via prijzen, belastingen of lagere economische groei.