Droogte vergroot risico op funderingsschade: herstel kost gemiddeld €92.000

De aanhoudende droogte vergroot de zorgen over funderingsschade in Nederland. Het Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek, beter bekend als KCAF, ontvangt volgens RTL Nieuws momenteel tientallen meldingen per week. Dat zijn er aanzienlijk meer dan in een vergelijkbare periode vorig jaar.

Voor huiseigenaren staat er veel op het spel. Uit onderzoek van de Autoriteit Financiële Markten blijkt dat herstel van een beschadigde fundering gemiddeld €92.000 kost. Voor de doorsnee getroffen eigenaar gaat het om ongeveer €54.000, maar bij ingewikkelde werkzaamheden kan de rekening gemakkelijk verder oplopen.

En dan komt de vervelendste boodschap: funderingsschade is doorgaans niet verzekerd.

Bij oudere woningen werden regelmatig houten palen gebruikt om het huis op een stevige onderlaag te laten rusten. Zolang deze palen onder het grondwater staan, kunnen ze het bijzonder lang volhouden. Het probleem begint wanneer de grondwaterstand langdurig daalt.

De bovenkant van de palen kan dan droog komen te staan. Er komt zuurstof bij het hout, waardoor aantasting en rotting kunnen ontstaan. De draagkracht neemt af en het huis kan ongelijkmatig gaan zakken.

Ook woningen zonder houten palen zijn niet automatisch veilig. Bij een ondiepe fundering kan klei of veen door droogte krimpen. Zakt de bodem niet overal even snel, dan kan één deel van de woning harder dalen dan het andere. Dat levert spanningen op in muren, kozijnen en vloeren.

KCAF schat dat momenteel ongeveer 425.000 tot 480.000 panden een risico op verzakking lopen. Wanneer rekening wordt gehouden met toekomstige klimaatontwikkelingen, kan dat aantal volgens het Nationaal Funderingsloket oplopen tot ongeveer 687.000.

Dat betekent overigens niet dat al die woningen nu onmiddellijk moeten worden hersteld. Wel gaat het om panden waarbij het verstandig is alert te zijn op signalen.

Een enkele kleine krimpscheur hoeft niet meteen te betekenen dat er iets mis is met de fundering. Een combinatie van verschijnselen is zorgwekkender. Denk aan diagonale scheuren vanuit deur- of raamkozijnen, ramen die ineens klemmen, verzakte vloeren of een duidelijk hoogteverschil met aangrenzende woningen.

Ook deuren die vanzelf open- of dichtvallen kunnen een aanwijzing zijn. Dat geldt eveneens voor plinten die loskomen of scheuren die na reparatie opnieuw verschijnen en zichtbaar groter worden.

Wie dergelijke veranderingen ziet, doet er verstandig aan foto’s te maken en de ontwikkeling bij te houden. Noteer de datum en meet eventueel de breedte van de scheur. Meteen overschilderen is verleidelijk, maar daarmee verdwijnt juist waardevolle informatie.

Wilt u dat DDS dit soort concrete waarschuwingen voor huiseigenaren en consumenten blijft uitzoeken? Steun onze onafhankelijke journalistiek dan met een donatie.

Volgens de AFM hebben ruim 120.000 particuliere woningeigenaren zulke ernstige funderingsproblemen dat herstel noodzakelijk is. De totale herstelopgave voor deze groep bedraagt naar schatting €11 miljard.

Van hen kunnen meer dan 75.000 eigenaren de kosten niet rechtstreeks uit spaargeld of andere financiële middelen betalen. Lenen kan een oplossing zijn, maar voor ruim 25.000 huishoudens lijkt zelfs dat financieel niet verantwoord.

Dat kan tot een pijnlijke patstelling leiden. Niets doen maakt het probleem doorgaans niet goedkoper. De schade kan verder toenemen, terwijl de woningwaarde daalt. Bij verkoop kan bovendien een restschuld ontstaan wanneer de hypotheek hoger is dan de verkoopopbrengst.

Tegelijkertijd kan een lening van tienduizenden euro’s leiden tot fors hogere maandlasten. Vooral oudere huiseigenaren, mensen met een bescheiden inkomen of bewoners met een al hoge hypotheek kunnen daardoor moeilijk terecht bij een gewone geldverstrekker.

Funderingsrisico’s zijn niet alleen relevant voor mensen die al jarenlang in dezelfde woning wonen. Ook kopers moeten goed opletten. Een nette keuken en pas gestucte muren zeggen weinig over wat er onder het huis gebeurt.

Vraag daarom naar het bouwjaar, het type fundering en eventueel eerder uitgevoerd funderingsonderzoek. Kijk of er in de straat andere woningen zijn hersteld en raadpleeg de meldingenkaart van KCAF. Bij serieuze twijfel kan onafhankelijk onderzoek verstandig zijn voordat de koop definitief wordt.

Een bouwkundige keuring is nuttig, maar omvat niet automatisch een volledig funderingsonderzoek. Vraag dus vooraf wat een inspecteur wel en niet onderzoekt.

Wie al eigenaar is en vreemde scheuren of verzakkingen ziet, kan contact opnemen met het lokale funderingsloket of het landelijke loket van KCAF. Sommige gemeenten bieden een vergoeding voor onderzoek of hebben toegang tot een speciaal fonds. De regelingen verschillen echter sterk per gemeente.

De belangrijkste les is simpel: negeren is bij funderingsschade zelden de goedkoopste keuze. Een scheur kan onschuldig zijn. Maar wanneer er werkelijk beweging in de woning zit, kan vroeg ingrijpen voorkomen dat een toch al forse rekening nog veel groter wordt.