VVD wil de bivakmuts bij demonstraties verbieden, maar D66 houdt het verbod tegen en radicaal links blijft onherkenbaar

Je moet het maar durven.

VVD-Kamerlid Claire Martens-America wil een wettelijk verbod op gezichtsbedekkende kleding bij demonstraties. Bivakmutsen, sjaals voor het gezicht, helmen: weg ermee. Ze wil dat het verbod wordt meegenomen in de wetgeving over het demonstratierecht die het kabinet begin 2027 naar de Kamer stuurt, meldt Hart van Nederland op basis van Trouw.

Haar redenering is simpel en klopt. "Ik vind het in een rechtsstaat niet normaal dat jij met je gezicht bedekt, de bakstenen uit de grond kan trekken en naar de politie kan gooien," zegt ze.

Een Kamermeerderheid lijkt het met haar eens. CDA en ChristenUnie steunen het verbod, net als de rechtse partijen. Maar D66 niet. Kamerlid Joost Sneller wijst erop dat burgemeesters nu al gezichtsbedekking kunnen verbieden als dat nodig is. Ook burgemeesters en juristen zijn tegen, meldt het ANP.

De VVD verwijst zelf naar de rellen bij een demonstratie op het Malieveld, vorige week. Maar wie denkt dat de bivakmuts bij demonstraties een nieuw probleem is, heeft de afgelopen jaren niet opgelet.

Denk aan mei 2024, toen een gemaskerde, in het zwart geklede groep na een pro-Palestijnse demonstratie een gebouw van de Universiteit van Amsterdam binnendrong. Schermen werden vernield, nooduitgangen gebarricadeerd en medewerkers sloegen op de vlucht. Volgens het OM hadden de daders veel moeite gedaan om onherkenbaar te zijn, meldde AT5. Wie het precies waren, werd nooit duidelijk.

En de rekening? De schade van de UvA-bezettingen in mei 2024 liep op tot meer dan anderhalf miljoen euro. De universiteit kan die niet verhalen, omdat niet vast te stellen is wie wat heeft vernield, meldde de NOS. Onherkenbaar, dus niet aansprakelijk. De belastingbetaler draait op.

Deze week gebeurde het weer, net over de grens. In Luik stormden gemaskerde radicaal-linkse activisten een collegezaal binnen, gooiden taarten in het gezicht van een hoogleraar en schreeuwden "fascist".

En de klimaatbeweging? Bij de A12-blokkades van Extinction Rebellion registreerde de politie de identiteit van aangehouden actievoerders op een gegeven moment niet eens meer, omdat het OM toch niet ging vervolgen, staat op politie.nl. En voor de XR-spoorblokkade in Utrecht, die bijna 50.000 reizigers trof, is de rekening van een ton na vier maanden nog steeds niet geïnd.

Dit is geen nieuw idee. In april 2025 kondigde minister Van Weel (VVD) al aan dat gezichtsbedekking bij demonstraties verboden moest worden. DDS noemde dat toen terecht hoog tijd. In mei zei hij zelfs dat het wetsvoorstel na de zomer naar de Kamer zou gaan.

Daarna begon het bekende Haagse circus. Het WODC, het onderzoeksinstituut van Justitie, vond een verbod onnodig en niet effectief. De burgemeesters schreven in februari een brief aan het kabinet. Ze vreesden dat demonstraties vaker zouden escaleren en dat handhaving te veel politiecapaciteit zou kosten. Daarna volgde nog de Rechtspraak, die het te ingrijpend vond. En in juni gingen de ministers Heerma en Van Weel door de knieën. In plaats van een verbod gingen ze "serieus onderzoeken" of gezichtsbedekking een strafverzwarende omstandigheid kan worden.

Dat is het argument van D66. Burgemeesters hebben nu al de bevoegdheid om gezichtsbedekking te verbieden als dat nodig is.

Klopt. Maar dan hangt alles af van de burgemeester van dienst. Diezelfde burgemeesters zeiden in februari zelf dat ze helemaal niet willen oordelen over uitzonderingen op een verbod. Een regel die per gemeente anders is en die afhangt van de moed van een burgemeester op een zaterdagmiddag, is geen regel.

En niemand verbiedt je om te demonstreren of te roepen wat je wilt. Het enige wat gevraagd wordt: laat zien wie je bent. Wie in een vrij land zijn mening geeft, doet dat met open vizier.

De VVD moet dit keer niet buigen. Het verbod op gezichtsbedekking bij demonstraties moet in het wetsvoorstel over het demonstratierecht dat begin 2027 naar de Kamer gaat. Komt het er niet in, dan moet de Kamer het zelf met een amendement regelen. De meerderheid is er. Het verbod moet voor iedereen gelden, en de politie moet het ook echt handhaven, juist bij de groepen die er nu steeds mee wegkomen. En D66 moet uitleggen waarom het de relschopper met bivakmuts in bescherming neemt, terwijl de universiteit, de reiziger en de belastingbetaler de rekening krijgen.

Wie demonstreert in een vrij land, doet dat met zijn gezicht. Zo simpel is het.