Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI
AOW'er in Duitsland wint van Belastingdienst en hoeft €5.061 niet na te betalen
Wilt u DDS vaker zien?
Stel DDS in als voorkeursbron op Google.
Voeg DDS toe op GoogleDe Belastingdienst mocht bij een AOW'er in Duitsland geen €5.061 aan belasting navorderen over 2017, 2018 en 2019, oordeelde de Hoge Raad op 6 november 2026. De Staatssecretaris van Financiën verloor zijn cassatieberoep. Het bedrag is een optelling van DDS, zonder de belastingrente.
Dat betekent niet dat deze gepensioneerde recht had op zijn aftrek. De Hoge Raad gaat er juist van uit dat de aftrek voor zijn eigen woning en zorgkosten en zijn heffingskortingen naar Nederlands recht ten onrechte zijn gegeven. De zaak ging alleen over de vraag of de inspecteur dat achteraf mocht herstellen. Wie in het buitenland woont, houdt deze aftrek dus niet vanzelf.
Zo ontstond de navordering
De gepensioneerde, geboren in 1944, woont sinds december 1997 met zijn echtgenote in een eigen woning in Duitsland. Hij kreeg in die jaren €8.968, €9.102 en €9.401 aan AOW en elk jaar €36.984 aan overheidspensioen. In zijn aangiften gaf hij beide op als belast in Nederland en noemde hij zich kwalificerend buitenlands belastingplichtige. Die status geeft dezelfde aftrek als inwoners van Nederland, zoals voor negatief inkomen uit de eigen woning (€7.292, €5.122 en €8.053) en zorgkosten (€2.871, €4.724 en €5.759).
De aanslagen werden geautomatiseerd vastgesteld volgens die aangiften. Bij de aangifte over 2020 zag de inspecteur dat het pensioen volledig uit een overheidsbaan kwam en dat die status dus niet klopte. Op 5 februari 2022 volgden navorderingsaanslagen van €1.450, €1.330 en €2.281.
Waarom de grens van €15.000 ertoe doet
In het belastingverdrag met Duitsland zijn AOW en gewone pensioenen in beginsel alleen belast in het woonland. Komt het bruto totaal in een kalenderjaar boven €15.000, dan mag Nederland ook heffen. Een Nederlands overheidspensioen is in de regel alleen in Nederland belast en telt voor die grens niet mee.
Stel: je woont in Duitsland en krijgt €9.000 AOW en €7.000 pensioen van een particuliere werkgever. Samen is dat €16.000: Nederland en Duitsland mogen dan allebei heffen en Duitsland verrekent de Nederlandse belasting. Is die €7.000 een overheidspensioen, dan telt alleen de AOW. Die blijft onder de grens: alleen Duitsland mag de AOW belasten, alleen Nederland het pensioen.
Dat laatste gold hier. Nederland mocht alleen het pensioen belasten, ongeveer 80 procent van zijn AOW en pensioen samen. Dat is te weinig voor de eis van 90 procent. Over andere landen zegt deze uitspraak niets.
Een volledige AOW voor wie alleen woont is met de bedragen sinds 1 juli 2026 en vakantiegeld op jaarbasis €21.203,28 bruto, volgens een berekening van DDS. Voor wie getrouwd is of samenwoont is dat €14.570,88, net onder de grens. De SVB noemt die bedragen voor mensen die in Nederland wonen.
Wie door jaren buiten Nederland een onvolledige AOW heeft, blijft sneller onder die €15.000.
Waarom navorderen hier niet mocht
Navorderen betekent dat de Belastingdienst achteraf belasting oplegt omdat een aanslag te laag was. Volgens artikel 16 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen kan dat tot vijf jaar na het belastingjaar, bij inkomen of vermogen uit het buitenland twaalf jaar. De inspecteur heeft wel een nieuw feit nodig: iets wat hij niet wist en ook niet redelijkerwijs had kunnen weten, tenzij je te kwader trouw was. Zonder nieuw feit kan het onder meer bij een fout die jij redelijkerwijs kon zien, maar dan binnen twee jaar na de aanslag.
Beide routes liepen dood:
- Geen nieuw feit. Onder het oude verdrag mocht Nederland dit pensioen alleen belasten als het publiekrechtelijk was. Uit de aanslag over 2015 kon de inspecteur dus afleiden dat het volledig uit een overheidsbaan kwam.
- Geen kenbare fout. De Staatssecretaris kreeg gelijk dat fouten door de geautomatiseerde werkwijze onder deze regeling kunnen vallen. Maar voor de gepensioneerde was dit geen kenbare fout: zijn standpunt was pleitbaar, dus in redelijkheid te verdedigen, door rechtspraak van het Hof van Justitie van de EU (Commissie tegen Estland) en zijn nihilaanslagen in Duitsland. Dat wordt objectief beoordeeld, los van wat hij zelf dacht.
De navorderingsaanslagen en de belastingrente blijven vernietigd. De Hoge Raad ziet geen aanleiding voor een proceskostenveroordeling, de Staatssecretaris betaalt griffierecht.
Wat de uitspraak niet zegt
De Hoge Raad besliste niet of deze gepensioneerde via Europees recht toch recht had op zijn aftrek. Daarover stelde hij op 18 juli 2025 in andere zaken vragen aan het Hof van Justitie. Op 6 november stonden die zaken bij het Hof van Justitie nog open.
Over 2020 is er een aparte zaak. Daar vond het Hof in Den Bosch zijn Duitse nihilaanslag niet genoeg voor de status, maar verlaagde het de aanslag wel van €4.031 naar €3.446, vóór verrekening van loonheffing. Ook daar ging de Staatssecretaris in cassatie.
Dit kun je nakijken
- Wat in Nederland belast is. Je geeft in je aangifte alleen inkomsten op die in Nederland belast zijn. Voor andere Nederlandse inkomsten vraag je vrijstelling.
- De eis van 90 procent. In een EU-land en enkele andere landen ben je kwalificerend als je over minimaal 90 procent van je wereldinkomen belasting betaalt in Nederland. Ook sparen en beleggen telt mee. Met een fiscale partner mag je de inkomsten optellen. Haal je dat niet, dan kan het nog als je pensioen krijgt en wegens je lage inkomen in je woonland geen inkomstenbelasting betaalt.
- Zonder die status. Hypotheekrente en zorgkosten staan dan niet in het overzicht van de Belastingdienst voor EU-landen zoals Duitsland.
- Een fout in je aangifte. Klopt je aangifte niet, verbeter die dan. Dat kan tot vijf jaar na het jaar waarover de aanslag gaat.
Emigreren raakt ook je zorg: in een verdragsland betaal je via het CAK een verdragsbijdrage.
Krijg je een navorderingsaanslag, kijk dan welk nieuw feit of welke fout de inspecteur noemt. Bezwaar maken kan binnen zes weken na de datum van de aanslag.
Wil je elke week het belangrijkste nieuws over je AOW en pensioen in je mail? Schrijf je in voor de gratis AOW-brief.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Loading
