Echtpaar vertrok in 2003 naar de VS en houdt 42 procent AOW-korting, ook zonder verblijfsvergunning

Wie buiten Nederland gaat wonen en niet meer in Nederland werkt, bouwt over die periode in principe geen AOW meer op. Voor elk jaar dat je niet verzekerd bent, trekt de Sociale Verzekeringsbank later 2 procent van je volledige AOW af. Je zou kunnen denken dat die teller pas gaat lopen zodra je in je nieuwe land een verblijfsvergunning hebt en je Nederlandse huis en bedrijf hebt afgewikkeld. Een deze week gepubliceerde uitspraak van de Rechtbank Amsterdam laat zien dat het anders werkt: een echtpaar houdt allebei een blijvende AOW-korting van 42 procent.

Het echtpaar woont inmiddels in Spanje. De man bereikte in september 2024 de AOW-leeftijd van 67 jaar, de vrouw in november 2024. De SVB kende hun allebei AOW toe met een korting van 42 procent: volgens de SVB hadden zij vanaf 13 augustus 2003 geen AOW opgebouwd, ruim 21 jaar. Op 2 januari 2025 vroegen zij om 2 procent extra AOW. De SVB wees dat af, en de rechtbank gaf de SVB gelijk.

Het echtpaar voerde aan dat het zich op 18 augustus 2003 alleen had uitgeschreven uit de gemeentelijke basisadministratie vanwege de verkoop van de woning. Daarna gingen zij eerst naar de Verenigde Staten om te onderzoeken of ze zich daar konden vestigen. Pas op 10 mei 2006 kregen zij een green card. In de jaren daarvoor hadden zij naar eigen zeggen geen verblijfsstatus, geen werkvergunning en geen toegang tot het Amerikaanse zorgsysteem. Ook waren zij in 2003 en 2004 nog bezig met het afronden van hun eigen Nederlandse bedrijf. Volgens het echtpaar woonden zij in 2003 feitelijk nog in Nederland, wat een verklaring van de broer van de man moest aantonen.

De rechtbank ging daar niet in mee en volgde de SVB-beleidsregel SB1027 over het einde van de verplichte verzekering na vertrek uit Nederland. Vertrek je met het voornemen om je definitief in een ander land te vestigen, dan eindigt je ingezetenschap op de dag na je feitelijke vertrek. De man had de SVB eerder zelf laten weten dat hij vanaf 13 augustus 2003 in Amerika woonde: in een aanvraag uit 2004 en bij een aanvraag voor een pensioenoverzicht in 2021, waarin hij ook meldde dat hij er vanaf februari 2004 werkte. Omdat het echtpaar zelf om herziening vroeg, moest het zelf bewijzen dat het nog in Nederland woonde. De verklaring van de broer was daarvoor niet concreet genoeg. En dat je nog administratie van een gestopt bedrijf afhandelt, betekent volgens de rechter niet dat je nog een duurzame persoonlijke band met Nederland hebt.

De vrouw probeerde de korting daarnaast aan te vechten met haar geboortejaar 1957. Volgens haar begon haar AOW-opbouw al op haar vijftiende verjaardag, waardoor zij tussen haar vijftiende en zeventiende twee extra verzekerde jaren zou hebben. Ook die redenering hield geen stand.

In artikel 7a van de Algemene Ouderdomswet is de opbouwperiode van vijftig jaar gekoppeld aan de AOW-leeftijd in het jaar waarin je AOW krijgt. Omdat het echtpaar in 2024 met 67 jaar AOW kreeg, begint de opbouw volgens de wet op 17 jaar. Wat je tussen je vijftiende en zeventiende in Nederland woonde, levert bij een AOW-leeftijd van 67 jaar dus geen extra opbouw op om latere jaren in het buitenland mee te compenseren.

Een korting van 42 procent hakt er elke maand stevig in. Volgens de AOW-bedragen van de SVB is een volledige bruto AOW voor gehuwden en samenwonenden vanaf 1 juli 2026 €1.139,39 per persoon per maand. Een rekenvoorbeeld van DDS: wie 42 procent korting heeft, krijgt 58 procent van dat bedrag, ongeveer €660,85 bruto per persoon per maand. Dat is bijna €480 bruto per persoon minder dan een volledige AOW. Voor een echtpaar samen scheelt dat bijna €960 bruto per maand en bijna €11.500 per jaar, zonder vakantiegeld.

Ga je vóór je AOW-leeftijd langere tijd buiten Nederland wonen, kijk dan vooraf bij de SVB wanneer je verplichte verzekering stopt. Je kunt je bij de SVB vrijwillig verzekeren voor de AOW, maar volgens de voorwaarden van de SVB moet je dat binnen 1 jaar aanvragen nadat je buiten Nederland bent gaan wonen of werken. Ook moet je direct voor je vertrek minimaal 1 jaar achter elkaar verzekerd zijn geweest. Laat je die termijn verlopen, dan kun je die jaren niet meer vrijwillig verzekeren.