Nederlanders die in het verleden in Duitsland hebben gewerkt en daar pensioen hebben opgebouwd, kunnen jarenlang te zwaar zijn belast. Een recente uitspraak van de Hoge Raad maakt duidelijk dat Nederland een Duits pensioen niet in alle gevallen volledig als belastbaar inkomen mag behandelen. Het onderwerp kan volgens MAX Ombudsman ongeveer 60.000 mensen raken. Het zou gezamenlijk om bijna 200 miljoen euro aan mogelijk te veel geheven belasting gaan. Of al deze gepensioneerden daadwerkelijk geld terugkrijgen en hoe een eventuele herstelregeling eruitziet, is nog niet bekend.
Ontvang je een Duitse pensioenuitkering? Dan is het verstandig oude belastingaanslagen, jaaropgaven en informatie over de destijds betaalde premies voorlopig goed te bewaren.
Vooral mensen met een kleiner Duits pensioen
De kwestie betreft Nederlanders die een deel van hun werkzame leven in Duitsland hebben doorgebracht. Zij ontvangen naast hun Nederlandse AOW of pensioen een uitkering uit de Duitse wettelijke Rentenversicherung.
Sinds de invoering van het nieuwe belastingverdrag tussen Nederland en Duitsland in 2016 worden kleinere Duitse
pensioenen bij veel Nederlandse inwoners in Nederland belast. Volgens
MAX Ombudsman gaat het om Duitse pensioenuitkeringen tot 15.000 euro per jaar.
Daardoor konden voormalige grensarbeiders vanaf 2016 netto aanzienlijk minder overhouden. De Nederlandse Belastingdienst rekende het Duitse pensioen in beginsel tot het belastbare inkomen in box 1.
De vraag was echter of Nederland wel over de volledige pensioenuitkering belasting mocht heffen. Een gedeelte van de Duitse pensioenpremies kon tijdens de opbouw namelijk niet van het inkomen worden afgetrokken. Over dat gedeelte was destijds al belasting betaald.
Hoge Raad zet streep door volledige belastingheffing
De Hoge Raad heeft geoordeeld dat een Duits pensioen niet zonder meer volledig in Nederland mag worden belast. Er moet worden gekeken naar het gedeelte van de pensioenpremies waarvoor tijdens de opbouw daadwerkelijk belastingaftrek is genoten.
In de concrete rechtszaak had de betrokken gepensioneerde tussen 1980 en 1997 in Duitsland gewoond. Zijn Duitse premies waren voor 45 procent aftrekbaar geweest. Over het overige gedeelte was al loonbelasting betaald.
Het gerechtshof oordeelde daarom dat slechts 45 procent van de latere pensioenuitkering in Nederland in box 1 mocht worden belast. De Hoge Raad heeft dat oordeel in stand gelaten, blijkt uit de
juridische samenvatting van de uitspraak.
Dat percentage geldt niet automatisch voor iedere Nederlander met een Duits pensioen. Hoe groot het belastbare gedeelte is, kan afhangen van de periode waarin iemand in Duitsland werkte, de toen geldende Duitse belastingregels en de mate waarin de premies konden worden afgetrokken.
Niet iedereen krijgt automatisch hetzelfde bedrag terug
De uitspraak is belangrijk, maar betekent niet dat iedere voormalige grensarbeider nu automatisch een vast percentage van zijn betaalde belasting terugkrijgt.
Er moet eerst worden vastgesteld:
-
hoeveel Duitse pensioenpremie iemand heeft betaald;
-
welk gedeelte daarvan fiscaal aftrekbaar was;
-
over welke jaren in Nederland belasting is geheven;
-
welke aanslagen al definitief zijn geworden;
-
of tegen eerdere aanslagen bezwaar is gemaakt;
-
hoe de Belastingdienst de uitspraak gaat uitvoeren.
Ook staat nog niet vast of de overheid met een algemene herstelregeling komt. MAX Ombudsman wijst erop dat nog onduidelijk is of alleen mensen die eerder bezwaar hebben gemaakt worden gecompenseerd, of dat ook andere gepensioneerden voor herstel in aanmerking komen.
Daarom is voorzichtigheid nodig met bedrijven die nu al een gegarandeerde belastingteruggave beloven. Zonder de individuele pensioen- en premiegegevens kan niet betrouwbaar worden berekend hoeveel iemand eventueel terugkrijgt.
Deze documenten kun je alvast verzamelen
Wie een Duitse pensioenuitkering ontvangt, kan zich wel alvast voorbereiden. Zoek de Nederlandse belastingaanslagen vanaf 2016 op en bewaar de jaaropgaven van de Duitse Rentenversicherung.
Nuttige documenten zijn onder meer:
-
Nederlandse aangiften en definitieve aanslagen inkomstenbelasting;
-
Duitse pensioenbesluiten en jaaropgaven;
-
bewijs van de in Duitsland betaalde premies;
-
oude loon- en belastingoverzichten uit de Duitse werkperiode;
-
correspondentie met de Belastingdienst;
-
eerdere bezwaarschriften of gerechtelijke procedures.
Niet iedereen zal alle stukken nog hebben. De Duitse pensioenuitvoerder of een voormalige werkgever kan mogelijk aanvullende informatie leveren. Ook een belastingadviseur met kennis van Nederlands-Duitse pensioenen kan helpen bij het vaststellen van het aftrekbare premiedeel.
Wacht op duidelijkheid, maar gooi niets weg
De uitspraak van de Hoge Raad is definitief in de behandelde rechtszaak. De praktische gevolgen voor de bredere groep gepensioneerden moeten echter nog worden uitgewerkt.
Het is daardoor te vroeg om te zeggen dat 60.000 mensen vanzelf een betaling op hun rekening krijgen. De raming van bijna 200 miljoen euro komt bovendien van MAX Ombudsman en is geen aangekondigd compensatiebedrag van de Belastingdienst.
Wel staat vast dat de fiscale behandeling van Duitse pensioenen opnieuw moet worden bekeken wanneer premies tijdens de opbouw slechts gedeeltelijk aftrekbaar waren. Voor betrokken gepensioneerden kan dat invloed hebben op toekomstige aanslagen én mogelijk op eerder betaalde belasting.
De verstandigste stap is voorlopig: verzamel de documenten, controleer komende berichten van de Belastingdienst en laat je individuele situatie beoordelen voordat je conclusies trekt over een mogelijke teruggave.