Afbeelding gemaakt met ChatGPT van OpenAI
Kabinetsplan zorgkostenaftrek: AOW'er die €3.000 zorgkosten aftrekt kan gemeentelijke steun mislopen
Wilt u DDS vaker zien?
Stel DDS in als voorkeursbron op Google.
Voeg DDS toe op GoogleHet kabinet wil de aftrek van specifieke zorgkosten vanaf 1 januari 2028 afschaffen. Trek je nu zorgkosten af, dan valt je verzamelinkomen zonder die aftrek hoger uit, terwijl je geen euro meer te besteden hebt. Bij gemeentelijke regelingen die naar dat inkomen kijken, kun je daardoor boven de inkomensgrens uitkomen. Denk aan de collectieve zorgverzekering van je gemeente, de meedoenregeling of een vergoeding voor meerkosten.
Daarvoor waarschuwen Patiëntenfederatie Nederland, SeniorennetwerkNL, de Landelijke Cliëntenraad en Ieder(in) in een gezamenlijke position paper van 17 juli. Veel gemeenten leggen de grens volgens hen op 110, 120, 130 of 150 procent van de bijstandsnorm. Een kleine stijging van je verzamelinkomen kan dan al genoeg zijn om er net boven te komen.
Het gaat om een grote groep. Ongeveer 900.000 huishoudens trokken in 2024 specifieke zorgkosten af, en ongeveer de helft van de gebruikers heeft de AOW-leeftijd. De meeste gebruikers hebben een inkomen tussen €10.000 en €40.000.
Waarom €3.000 aftrek straks €3.000 meer inkomen op papier is
Je verzamelinkomen is je inkomen uit box 1, 2 en 3 min je persoonsgebonden aftrekposten. De aftrek voor specifieke zorgkosten is zo'n aftrekpost. Trek je €3.000 af, dan ligt je verzamelinkomen nu €3.000 lager dan zonder aftrek. Valt de aftrek weg, dan verdwijnt dat verschil. Je AOW, je pensioen en je zorgkosten blijven gelijk, maar op je aanslag staat een hoger inkomen.
De organisaties maken het concreet met een voorbeeld: mevrouw Kroon, 74 jaar, met AOW en een klein pensioen. Door een chronische aandoening heeft ze elk jaar €3.000 aan aftrekbare zorgkosten. Zonder aftrek stijgt haar verzamelinkomen. Ze verliest dan niet alleen het belastingvoordeel, maar komt mogelijk ook boven de inkomensgrens van de gemeentelijke collectieve zorgverzekering, de meedoenregeling en een lokale meerkostenregeling. Haar werkelijke inkomen stijgt niet, terwijl ze netto minder overhoudt.
In hun overzicht noemen de organisaties nog meer gemeentelijke regelingen die op inkomen toetsen, zoals de bijzondere bijstand, de individuele inkomenstoeslag, de stadspas en kwijtschelding van gemeentelijke belastingen.
Rekenvoorbeeld: de meerkostenregeling van €400 in Groningen
Hoe dat uitpakt, zie je bij een regeling die het verzamelinkomen gebruikt. De gemeente Groningen geeft inwoners met een chronische ziekte of beperking via de Meerkostenregeling €400, die je één keer per jaar kunt aanvragen. Voor de aanvraag in 2026 kijkt de gemeente naar je inkomensverklaring van de Belastingdienst over 2025, met daarop je verzamelinkomen. Voor een alleenstaande met pensioen ligt de grens op €26.886 bruto per jaar. Daarnaast gelden andere voorwaarden, zoals minimaal €385 aan extra zorgkosten.
Stel: je woont alleen in Groningen, je hebt AOW en een klein pensioen, en je verzamelinkomen kwam na €3.000 zorgkostenaftrek uit op €25.000. Dan blijf je onder de grens. Zonder aftrek was je verzamelinkomen €28.000 geweest, €1.114 boven de grens. Met de grens van nu krijg je de €400 dan niet, terwijl je pensioen en je zorgkosten precies hetzelfde zijn.
Volgens het plan is 2028 het eerste jaar zonder aftrek. Kijkt een gemeente zoals Groningen naar het inkomen van het jaar ervoor, dan merk je het daar pas bij de aanvraag in 2029. De grens kan tegen die tijd ook anders zijn.
Niet elke gemeente kijkt naar je verzamelinkomen
Gemeenten bepalen zelf welk inkomen ze toetsen. Stichtse Vecht bijvoorbeeld laat je meedoen aan de gemeentelijke zorgverzekering als je netto inkomen per maand lager is dan 130 procent van de bijstandsnorm. Daar kijkt de gemeente dus naar wat je per maand binnenkrijgt, niet naar het verzamelinkomen op je aanslag.
De waarschuwing van de organisaties gaat over regelingen die je verzamelinkomen gebruiken. Of jij iets merkt, hangt dus af van de regels in jouw gemeente, en kan per regeling verschillen.
Wat het kabinet niet heeft meegeteld, en wat de Kamer vraagt
Het kabinet verwacht dat het schrappen van de aftrek €560 miljoen per jaar oplevert. Dat bedrag bestaat uit de opbrengst van de aftrek zelf (€396 miljoen), de vervallen tegemoetkoming specifieke zorgkosten (€91 miljoen) en een lagere zorgtoeslag (€73 miljoen). Besparingen op overige toeslagen en op gemeentelijke regelingen zijn daarin niet meegenomen. Wel reserveert het kabinet vanaf 2028 €350 miljoen per jaar voor een tegemoetkoming in de zorgkosten van chronisch zieken. Hoe dat geld wordt ingezet, is nog niet bekend.
In zijn antwoorden aan de Tweede Kamer van 9 oktober schrijft het kabinet het zelf: het effect op gemeentelijke regelingen is onbekend. Per huishouden kan het verschillen, omdat gemeenten hun regelingen anders hebben ingericht.
Wat de afschaffing voor je huur- en zorgtoeslag betekent, rekende het kabinet wel voor.
Het blijft een voorstel: de Tweede en de Eerste Kamer moeten het Belastingplan 2027 nog goedkeuren. Op 17 september nam de Tweede Kamer een motie van ChristenUnie-Kamerlid Bikker aan. Die vraagt het kabinet om vóór de behandeling van het Belastingplan opties te geven om de aftrek te behouden, maar doelmatiger en gerichter op chronisch zieken.
Staatssecretaris Eerenberg houdt in een brief van 9 oktober vast aan afschaffen. Een volwaardig uitgewerkt alternatief kan hij nog niet presenteren. De ministeries van VWS en Financiën zoeken nog naar manieren om de stapeling van zorgkosten te beperken.
Wat je nu al kunt doen
- Zet op een rij welke regelingen je via je gemeente hebt: een collectieve zorgverzekering, een meedoenregeling of stadspas, een meerkostenregeling, kwijtschelding van gemeentelijke belastingen of bijzondere bijstand.
- Vraag per regeling bij je gemeente na welk inkomen ze toetsen: je netto maandinkomen of je verzamelinkomen, en van welk jaar. Vraag ook hoe hoog de grens is voor jouw situatie.
- Zoek je eigen verzamelinkomen op. Het staat op je aanslag inkomstenbelasting, en je kunt je inkomensverklaring downloaden in Mijn Belastingdienst. Tel er het bedrag bij op dat je aan specifieke zorgkosten hebt afgetrokken. Komt de som boven de grens van je gemeente, dan kan het plan jou raken.
- Bewaar je zorgnota's. Volgens het plan kun je zorgkosten over 2026 en 2027 nog aftrekken, als je aan de voorwaarden voldoet.
Weet je niet bij wie je terechtkunt? Bel of mail je gemeente en vraag naar de regelingen voor inkomensondersteuning. Houd je laatste aanslag of inkomensverklaring bij de hand, zodat je precies kunt zeggen wat je verzamelinkomen is.
Wil je vaker zulke uitleg over je geld in je tijdlijn? Like en volg DDS op Facebook.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Loading
