Wethouder Wikkerink snoert burgers in Aalten de mond: drie azc-locaties slikken en geen woord over de Spreidingswet

In de hele Achterhoek groeit de woede over de manier waarop lokale bestuurders zich gedragen als kritiekloze zetbazen van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Terwijl de landelijke asielinstroom volledig uit de hand loopt en zelfs Den Haag erkent dat het systeem kraakt, haast het gemeentebestuur van Aalten zich om het Haagse huiswerk tot op de laatste komma uit te voeren. En wie daar als belastingbetalende inwoner iets van vindt, krijgt op voorhand een bestuurlijke muilkorf omgebonden.

De plannen die het college van burgemeester en wethouders naar buiten heeft gebracht in de officiële bekendmaking van de gemeente Aalten en waarover Omroep Gelderland bericht, hakken er in een plattelandsgemeente van nog geen 27.000 inwoners flink in. Het college heeft drie locaties aangewezen om het opgelegde quotum van 143 opvangplekken te vullen: de Nijverheidsweg en de Singelweg in Aalten zelf, en het terrein van het voormalige zwembad ’t Walfort net buiten Bredevoort.

En denk maar niet dat het om noodopvang voor een paar maanden gaat. De gemeente spreekt nu al over een opvangduur van vijf tot maar liefst vijftien jaar. Vijftien jaar lang een asielzoekerscentrum aan de rand van je dorp of woonwijk. Waarom? Omdat wethouder Joop Wikkerink en zijn collega's zich verschuilen achter hun "wettelijke taak" en bang zijn dat de provincie Gelderland of minister Bart van den Brink anders ingrijpt, die eerder al 63 gemeenten onder curatele zette met de Spreidingswet. Dat is de bestuurlijke lafheid van het Aaltense gemeentebestuur: in plaats van als een schild voor de eigen gemeenschap te gaan staan, kruipen ze bij het eerste dreigement uit Den Haag meteen in de houding.

Drie locaties. Vijftien jaar lang. En nul verzet vanuit het gemeentehuis.

Hoe bang het college is voor de eigen bevolking, blijkt wel uit de voorwaarden voor de informatieavonden die de gemeente eind oktober en begin november organiseert. Een vrije inloopavond waar elke inwoner van Aalten of Bredevoort zijn stem kan laten horen, durft het gemeentehuis niet aan. Omwonenden zijn in afgepaste tijdvakken ingedeeld, moeten zich vooraf verplicht registreren en krijgen te horen dat er per tijdvak slechts beperkt plek is.

Maar de kroon op deze regenteske vertoning is de mededeling van wethouder Wikkerink dat een discussie over de Spreidingswet zelf op deze avonden niet gevoerd mag worden. Dat is de stuitende minachting van wethouder Wikkerink voor zijn eigen inwoners: je mag hooguit nog meepraten over de kleur van het hek rond het azc, maar het besluit dát je wijk het haasje is, staat al vast. Het past naadloos in de landelijke trend waarbij bestuurders azc-woede afschuiven op desinformatie en online meekijken bij boze burgers in plaats van naar hun eigen kiezers te luisteren.

De standaarduitvlucht van wethouders als Wikkerink luidt altijd hetzelfde: "Wij hebben de Spreidingswet niet bedacht, wij moeten als gemeente nu eenmaal de wet uitvoeren." Wat een doorzichtige smoes. Toen Den Haag de afgelopen jaren coronamaatregelen, stikstofdoelen of bezuinigingen oplegde die lokale colleges niet zinden, stonden burgemeesters en wethouders om de haverklap op de achterste benen met brandbrieven en weigeringen. Alleen als het om het volbouwen van dorpen met asielzoekerscentra gaat, verandert elk lokaal college plotseling in een stempelmachine.

De kadaverdiscipline van lokale bestuurders die liever buigen voor Den Haag dan opkomen voor hun eigen dorpen maakt de lokale democratie kapot. De gemeenteraad van Aalten moet deze schijninspraak van wethouder Wikkerink onmiddellijk stopzetten, de drie aangewezen locaties van tafel vegen en weigeren nog langer als uitvoeringskantoor van de Spreidingswet te fungeren — en geef de inwoners van Aalten en Bredevoort in een lokaal referendum het laatste woord. Het is hun dorp, hun veiligheid en hun leefomgeving; geen wethouder heeft het recht om hen het zwijgen op te leggen.