COA-baas Bakker schuift de Ter Apel-crisis af op de gemeenten, terwijl 18.500 statushouders op een huis wachten

Het COA waarschuwde woensdag dat steeds meer asielzoekers buiten de opvang in Ter Apel dreigen te moeten wachten, meldt ANP. Het wordt volgens de organisatie zelfs steeds moeilijker om kinderen, vrouwen en mensen met medische problemen direct onderdak te bieden. Ook de extra noodopvang van het Rode Kruis voor asielzoekers die naar Ter Apel willen, zit vol.

En dan komt de verklaring. Het tekort komt volgens het COA niet doordat meer mensen asiel aanvragen, maar doordat bewoners te lang in de opvang blijven. Procedures bij de IND en de rechtspraak duren lang, en bijna 18.500 statushouders wachten op een woning in een gemeente. Het COA wijst naar de IND, naar de rechter en naar de gemeenten. Naar iedereen, behalve naar het aantal mensen dat binnenkomt.

Bakker is pas aangetreden, maar zijn boodschap is stokoud. Hij roept gemeenten op om snel noodopvang en tijdelijke huisvesting voor statushouders te regelen. "We moeten met elkaar voorkomen dat mensen op straat belanden. Dat is onmenselijk", zegt hij. Met elkaar. Dat betekent in COA-taal: de gemeenten leveren, het COA bepaalt.

Hoe dat 'met elkaar' er in de praktijk uitziet, zagen we gisteren nog in Uithuizen. Daar lapt het COA de afspraak over de noodopvang aan zijn laars: 250 asielzoekers zitten er nog, terwijl de opvang op 1 september dicht had moeten zijn. Een organisatie die zijn eigen handtekening niet waard is, heeft het lef om gemeenten de les te lezen.

Kijk dan ook eens wat Bakker eigenlijk vraagt. Bijna 18.500 statushouders wachten op een huis, en de gemeenten moeten dat "snel" regelen. Waar haal je die huizen vandaan in een land waar gewone Nederlanders jarenlang op een sociale huurwoning wachten? Precies: van de wachtlijst van diezelfde gewone Nederlanders. Elke woning die naar een statushouder gaat, gaat niet naar de verpleegkundige, de jonge vader of de gescheiden moeder die al jaren staat ingeschreven.

Dat is geen gebrek aan medelijden. Dat is rekenen. Wie de asielinstroom niet beperkt, moet de rekening ergens neerleggen, en het COA legt hem bij de woningzoekende.

En de IND? Die kreeg deze week nog een nieuwe berg werk op haar bord. Door een uitspraak van het Europese Hof moeten ruim 140.000 aanvragen van Oekraïners alsnog worden behandeld. Wie denkt dat de procedures daardoor sneller gaan, gelooft ook in sprookjes. Het COA klaagt over trage procedures, terwijl het systeem steeds verder dichtslibt.

Want waar is de verantwoordelijke minister? Het COA valt onder minister Van den Brink van Asiel en Migratie. Dezelfde minister die vorige week 200 asielzoekers opnieuw op het evenemententerrein van Beilen parkeerde. Dezelfde minister die gemeenten onder curatele zet als ze niet genoeg opvang regelen. Van noodgreep naar noodgreep, van evenemententerrein naar evenemententerrein.

Het kabinet behandelt Ter Apel als een weersverschijnsel dat je moet uitzitten, terwijl het gewoon de uitkomst is van beleid. Wie de deur wagenwijd open laat staan, hoeft niet verbaasd te zijn dat de gang vol staat.

Nee, en dat wil ook niemand. Maar het antwoord daarop is niet nog meer noodopvang, nog meer druk op gemeenten en nog meer voorrang op de woningmarkt. Het antwoord is minder instroom. Zolang er elke dag nieuwe asielzoekers bij komen en de uitstroom stokt, blijft Ter Apel overlopen, hoeveel bedden Bakker er ook bij eist.

De eis aan Van den Brink is daarom helder. Geen nieuwe noodopvang die gemeenten door de strot wordt geduwd. Geen voorrang voor statushouders boven Nederlanders die al jaren op een woning wachten. En een harde rem op de instroom, desnoods met noodwetgeving, zodat Ter Apel niet elke paar weken opnieuw vol loopt.

Het COA noemt het onmenselijk als mensen op straat belanden. Onmenselijk is ook een overheid die haar eigen burgers jaar na jaar achteraan laat sluiten.