FVD-raadslid Martin Bos waarschuwde al toen de locatie naast de nieuwbouwwijk werd gepland

Wie dit ziet aankomen, is niet naïef. Wie het al eerder zei, verdient krediet. FVD-raadslid Martin Bos waarschuwde in 2025, toen deze locatie naast de nieuwbouwwijk Platepolder werd gepland. Hij waarschuwde toen, in lijn met wat later ook in een eerder DDS-stuk over die locatie stond, dat een opvang pal naast een woonwijk vragen om ellende is en dat het land op weg is naar één groot asielzoekerscentrum. Hij had gelijk dat tijdelijk in dit dossier een rekbaar woord is. Dinsdag bevestigde het nieuws uit Zeeland hoe rekbaar.

Sinds februari 2026 zit de noodopvang in Heinkenszand vol met honderd mensen, aan de Zuidzaksedijk, zo blijkt uit de gemeentelijke stukken. Het COA runt de locatie.

Op de gemeentelijke pagina stond eerder zwart op wit dat het om maximaal 100 bewoners ging, voor maximaal 13 maanden, gerekend vanaf de komst van de eerste bewoner. Begin februari kwam die eerste groep. De afgesproken sluitingsdatum is 31 maart 2027. De gemeente zelf schreef bij de start zwart op wit: "Voor ons is het belangrijk dat de noodopvang niet langer duurt dan die 13 maanden."

Die zin is nu een loos papier. De NOS meldt dat het Rijk om verlenging vraagt omdat er nog altijd een groot tekort aan opvangplekken is. Volgens de PZC noemt wethouder Kees Weststrate het "ontzettend vervelend" dat de gemeente haar toezegging aan de inwoners over de sluitingsdatum mogelijk niet nakomt. "Die datum van 31 maart is gewoon afgesproken," zei hij volgens die krant. Tegelijk laat hij weten dat het college toch die kant op denkt, en dat hij uitgaat van ongeveer een jaar extra.

Een bestuurder die een datum afspreekt, het de inwoners belooft, en vervolgens onder druk van Den Haag een jaar doorschuift, mag dat vervelend noemen. Voor de mensen die naast de locatie wonen, is het iets anders: het is een gebroken belofte.

Boven de gemeente hangt de Spreidingswet. Elke gemeente moet meedoen. De NOS noemt voor volgend jaar een landelijke opgave van 88.000 plaatsen. Op de gemeentelijke pagina stond eerder een langdurige taak van 139 mensen, voor minstens vijf jaar.

In het onderzoek van nu gaat het, schrijven NOS en de PZC, om maximaal 150 mensen, eveneens voor minstens vijf jaar, met als horizon onder meer een nieuwe opgave vanaf 1 juli 2027. De huidige grond in Heinkenszand zit in die verkenning. Het college wil de noodopvang laten doorlopen tot er een langer onderkomen is.

Lees die volgorde. Eerst de tijdelijke locatie langer open. Dan een zoektocht naar vijf jaar. En de tijdelijke locatie zelf is kandidaat voor die vijf jaar. De PZC zegt het zonder omhaal: het zou dus kunnen dat de langdurige opvang straks op de plek van de noodopvang komt.

Als de langdurige opvang er eenmaal is, stopt de noodopvang, omdat Borsele van het Rijk niet beide tegelijk hoeft te bieden. Dat klinkt als een geruststelling. Het is er geen. Het betekent dat "dicht op 31 maart" kan veranderen in "hier blijft het, alleen onder een andere naam."

Het college wil op 18 december over de verlenging van de noodopvang besluiten. Als het instemt, moet het COA een nieuwe vergunning aanvragen, schrijft de PZC. Over de langdurige locatie verwacht de gemeente in januari 2027 meer duidelijkheid. Bewoners kregen op maandag 9 november een brief, als eerste stap naar participatie.

We hebben in Voorst en elders gezien hoe laat die inspraak vaak komt, en hoe smal het gesprek dan nog is. In Heinkenszand is de volgorde al zichtbaar: eerst de vraag uit Den Haag, dan het college dat die kant op denkt, en daarna een brief of mensen nog vragen hebben.

In september 2025 stond Martin Bos van FVD al op die locatie, samen met omwonende Ko Vos. Hij waarschuwde dat de opvang pal naast de nieuwbouwwijk Platepolder zou komen, op tientallen meters van gezinnen die daar net een huis hadden betrokken. FVD zei nee, toen het college de haast gebruikte om de inspraak klein te houden. De gemeentelijke pagina gaf later zelf toe dat er snel een plek moest zijn, en dat het college voor die aanpak had gekozen omdat het om maximaal dertien maanden zou gaan.

Dat argument is nu uitgewerkt. Wie de inspraak beperkt omdat iets tijdelijk is, mag niet een jaar later zeggen dat de tijdelijkheid vervalt. Bos had die draai zien aankomen. Hij kreeg gelijk op het enige punt dat in dit soort dossiers telt: de belofte van een einddatum houdt geen stand zodra het COA en het ministerie om meer tijd vragen.

De gemeente zegt nu, via de PZC, dat de noodopvang tot nu toe zonder noemenswaardige problemen verloopt, en dat er geen meldingen van overlast of incidenten zouden zijn. Dat is de claim van het bestuur, geen onafhankelijke audit. Ik verzin geen voorvallen die ik niet heb gezien. Ik zeg wel dit: de belofte aan de buurt ging niet alleen over overlastcijfers van dit moment. Zij ging over de termijn. Die termijn wordt nu opgerekt, en tegelijk wordt de tijdelijke grond kandidaat voor vijf jaar.

PZC merkt op dat minister Van den Brink onlangs alle gemeenten een brief stuurde met het verzoek om bestaande locaties te verlengen, statushouders sneller uit de opvang te plaatsen en extra plekken met spoed op te tuigen. Heinkenszand is geen lokaal incident. Het is hoe de Spreidingswet in een Zeeuws dorp landt: eerst een noodverband, dan een verlenging, dan een zoektocht naar vijf jaar.

Op 18 december kan het college nog nee zeggen. Het zou dat moeten doen. Een afspraak met inwoners is geen foldertekst. Wie in 2025 al waarschuwde dat deze locatie naast een woonwijk niet deugde, hoeft nu niet te worden overtuigd door een nieuwe brief uit Den Haag. Martin Bos had het eerder door dan het college. De inwoners van Heinkenszand verdienen dat het college dat eindelijk ook toegeeft, en de datum van 31 maart 2027 gestand doet.