-Mark Jongeneel- Davos regeert niet. Maar kijkt wél mee

Het WEF maakt geen wetten. Dat klopt. Maar het vormt wel het decor waar ideeën worden genormaliseerd, waar ministers, CEO’s en EU-commissarissen elkaar bevestigen in dezelfde overtuigingen. En wie vervolgens beweert dat het toeval is dat precies díe overtuigingen later opduiken in nationaal en Europees beleid, kijkt wel heel selectief.

Neem massa-immigratie. Onder het mom van inclusie en globalisering is in Europa een asiel- en migratiebeleid ontstaan dat sociale systemen structureel overbelast. In Nederland zien we het elke dag: woningnood voor de eigen bevolking, wijken die onder druk staan, spanningen die niet meer mogen worden benoemd. Het EU-Migratiepact werd niet in Davos “besloten”, maar het past naadloos in het wereldbeeld dat daar al jaren wordt gekoesterd. Het gevolg? Miljarden aan kosten, afnemend draagvlak en een samenleving die steeds verder splijt.

Dan het klimaat. De EU Green Deal klinkt prachtig op conferenties, maar slaat op straat hard neer. Boeren die moeten stoppen, energieprijzen die door het dak gaan, huishoudens die hun rekening niet meer begrijpen. Duurzaamheid als dogma, zonder realisme. Wie hiertegen protesteert, wordt weggezet als achterlijk of egoïstisch. Dat is geen beleid, dat is ideologie.

Ook economische globalisering werd jarenlang verkocht als onvermijdelijk. Productie verdween naar China, afhankelijkheden werden opgebouwd, strategische sectoren uitgeleverd. Pas nu ontdekken we dat zelfvoorziening misschien toch handig is. Alleen zijn we te laat en betalen burgers de prijs via inflatie, baanverlies en stagnatie.

En dan digitalisering. De grote belofte van de “vierde industriële revolutie” verandert ongemerkt in een infrastructuur voor controle. Digitale ID’s, plannen voor centrale bank-digitale valuta, steeds meer datapunten over gedrag en bestedingen. Alles zogenaamd efficiënt en veilig, maar met een ongemakkelijke bijsmaak: wie afwijkt, kan straks worden uitgesloten. Vertrouwen maakt plaats voor toezicht.

Zelfs corona paste in dat patroon. “Build Back Better” werd het mantra. Met het Europese herstelfonds NextGenerationEU werd 750 miljard euro rondgepompt, terwijl kleine ondernemers kapotgingen en mentale schade werd weggewuifd. De rekening ligt er nog steeds.

Laat dit helder zijn: het WEF bestuurt Europa niet. Maar het vormt wel het denkkader waarbinnen Europese elites opereren. En precies daar wringt het. Want dat kader is steeds verder verwijderd geraakt van de werkelijkheid van gewone burgers.

Europa lijdt geen acute crisis, maar een trage aftakeling. Lage groei, hoge lasten, minder vrijheid, meer onzekerheid. Geen klap, maar een langzaam dichtknijpen. En zolang kritiek daarop wordt weggezet als “subjectief” of “anti-globalistisch”, verandert er niets. Misschien is het tijd dat we stoppen met discussiëren of Davos almachtig is. De echte vraag is simpeler en urgenter: voor wie wordt Europa eigenlijk nog bestuurd?