Brussel wil derdelanders in zeven sleutelberoepen binnen vijf weken automatisch erkennen en het kabinet-Jetten onderschrijft de doelen

Waar gaat dit Brusselse plan (COM(2026) 990), dat onderdeel is van het door Eurocommissarissen gelanceerde Fair Labour Mobility Package en het Skills Portability Initiative, precies over? Tot nu toe golden de Europese regels voor het makkelijk erkennen van diploma's alleen voor burgers van de Europese Unie zelf. Voor migranten van buiten de EU, in het Haagse jargon 'derdelanders', hanteerde elke lidstaat zijn eigen "grondige, handmatige procedures" om te controleren of een diploma uit pakweg Azië, Afrika of het Midden-Oosten wel echt is en überhaupt in de buurt komt van onze westerse maatstaven.

Maar die grondige nationale controle vindt de Europese Commissie van Ursula von der Leyen veel te lastig en te traag. Daarom stelt Brussel nu een bindende Europese richtlijn voor het erkennen van de kwalificaties van niet-EU-burgers in twee situaties: "erkenning om toegang te krijgen tot gereglementeerde beroepen, en erkenning van kwalificaties als onderdeel van een migratie- en verblijfprocedure" voor. De diploma-erkenning wordt dus rechtstreeks gekoppeld aan de migratie- en verblijfprocedure, zodat mensen van buiten ons continent hier sneller aan de slag kunnen.

De concrete cijfers en regels die Brussel in deze richtlijn wil vastleggen, slaan werkelijk alles. Volgens de Europese Commissie moet de gemiddelde doorlooptijd van een erkenningsprocedure voor derdelanders drastisch worden ingekort van "gemiddeld 14,2 maanden naar 4 tot 5 maanden". Maar voor een reeks zogeheten sleutelberoepen gaat Brussel nog veel verder: Volgens het BNC-fiche wil de Europese Commissie voor zeven aangewezen sleutelberoepen "automatische erkenning te introduceren (en een doorlooptijd van vijf weken), mits de vereiste dipoma’s afkomstig zijn van door de EU goedgekeurde instituten".

Binnen vijf weken automatische erkenning zonder beëdigde vertaling! Want ook de papieren controle en de eis van een beëdigde vertaling gaan als het aan de Eurocraten ligt op de schop. Volgens het Brusselse plan moeten buitenlandse diploma's straks via een digitaal standaardsjabloon "in alle talen van de Unie worden aangeleverd", terwijl de toetsing tot nu toe "nog grotendeels via papieren documenten" plaatsvindt en "beëdigde vertalingen" vereist.

En hoe wordt er in Brussel over deze ingrijpende richtlijn besloten? Kijk in het kopje Besluitvormingsprocedure Raad van het fiche van minister Berendsen: met "Gekwalificeerde meerderheid" op basis van artikel 79 van het VWEU. Nederland heeft in de Raad niet eens een vetorecht meer om dit te blokkeren. Zodra een meerderheid van de EU-lidstaten en het Europees Parlement instemmen, moet Nederland dit erkenningskader voor derdelanders slikken.

Je zou verwachten dat een Nederlands kabinet dat beweert grip op migratie te willen krijgen en de kwaliteit van onze gereglementeerde beroepen te willen bewaken, direct op de rem trapt. Zeker omdat minister Berendsen in zijn eigen fiche haarlemmerolie-achtig moet toegeven hoe schimmig en onbetrouwbaar buitenlandse kwalificaties vaak zijn: "Wat betreft de kwaliteit en betrouwbaarheid van kwalificaties uit derde landen, erkent het kabinet dat het voor bevoegde autoriteiten en werkgevers vaak moeilijk is om beroepskwalificaties van derdelanders op waarde te schatten."

De CDA-minister erkent zelfs dat onderwijs- en opleidingsstelsels tussen derde landen aanzienlijk verschillen en dat "beroepen waar bijzondere maatschappelijke risico’s aan verbonden zijn of die dienen ter voorkoming van risico’s voor de openbare veiligheid en ongevallen niet zonder reden gereglementeerd worden". Ook op het gebied van de Nederlandse taal krabbelt er een stuitend zinnetje in de kabinetsreactie: hoewel taalbeheersing bij patiënten en cliënten belangrijk is, merkt het kabinet op dat "taalvereisten niet voor ieder beroep noodzakelijk" zijn.

En wat is na al die waarschuwingen het eindoordeel van CDA-minister Tom Berendsen, het ministerie van Economische Zaken en het ministerie van Sociale Zaken? "Het kabinet onderschrijft de doelstellingen van het voorstel, want het harmoniseren van de erkenningsprocedures voor beroepskwalificaties van derdelanders kan een bijdrage leveren aan de Nederlandse economie." Het kabinet heeft een "positieve grondhouding" en juicht toe dat snellere procedures bijdragen aan "het aantrekken van talent", net zoals het kabinet vrijdag in een tweede fiche ook al de Europese Skills Portability Act omarmde. Alleen de automatische erkenning noemt het kabinet "risicovol", maar een nee is het niet geworden.

Zie hier de totale schizofrenie van het CDA en het kabinet-Jetten.

Voor de Nederlandse televisiecamera's beloven ze de kiezer dat ze streng gaan zijn op migratie, maar in de Brusselse vergaderzalen tekenen Tom Berendsen en zijn collega's met een "positieve grondhouding" voor Europese richtlijnen die de drempel voor derdelanders verlagen, beëdigde vertalingen afschaffen en de Europese Commissie laten bepalen welke instituten buiten de EU goed genoeg zijn voor automatische erkenning binnen vijf weken.

Het is een belediging voor elke Nederlandse vakman, verpleegkundige, technicus en academicus die hier jarenlang tegen hoge kosten heeft gestudeerd en aan elke binnenlandse regel moet voldoen. Als een Nederlandse ondernemer één vinkje op een formulier vergeet, staat de inspectie op de stoep, maar voor beroepsbeoefenaars van buiten de Europese Unie vindt Brussel een handmatige controle van hun diploma's te tijdrovend en moet het met een standaard digitaal formulier in vijf weken of een paar maanden geregeld worden.

Bovendien dreigt de Europese Commissie op deze manier stap voor stap de feitelijke macht over arbeidsmigratie van buiten de EU naar zich toe te trekken. Eerst harmoniseer je de erkenning van diploma's binnen de migratieprocedure, vervolgens wijs je vanuit Brussel de buitenlandse opleidingsinstituten aan die recht geven op automatische erkenning, en voor je het weet heeft een Nederlandse toezichthouder niets meer in te brengen.

Of iemand in Nederland aan de slag mag in een gereglementeerd beroep waarbij de volksgezondheid, de bouwkundige veiligheid of het welzijn van burgers op het spel staat, hoort voor honderd procent in Den Haag te worden bepaald en gecontroleerd, met keiharde eisen voor de Nederlandse taal, met beëdigde documenten en zonder Brusselse snelkookpanprocedures van vijf weken.

Maar van Eurofiele jaknikkers als CDA-minister Tom Berendsen en D66-premier Rob Jetten hoef je dat verzet niet te verwachten: als Brussel fluit om de poorten voor derdelanders verder open te zetten, klapt dit kabinet braaf in de handen.