Heinen en Berendsen bevestigen Oekraïens begrotingsgat, Kyiv rekent op 22 miljard en via artikel 122 kan Brussel ons vetorecht omzeilen

Wie de schriftelijke antwoorden van ministers Heinen en Berendsen van 29 oktober leest, ziet hoe Nederland stap voor stap dieper in een bodemloze financiële put wordt getrokken. De Oekraïense minister van Financiën heeft de kaarten al op tafel gelegd: hij "verwacht dat er volgend jaar minstens 22 miljard euro extra nodig is voor de Oekraïense begroting", zo staat het in de Kamervragen. Heinen en Berendsen spreken het niet tegen: Oekraïne diende op 15 september een conceptbegroting voor 2027 in, en daarin "spreekt het Oekraïense ministerie van Financiën van een additioneel begrotingstekort in 2027".

Let wel: die tweeëntwintig miljard euro gaat niet eens over de wapenleveranties, de munitie of de luchtafweer, maar puur over het draaiende houden van de Oekraïense overheidsbegroting zelf. En hoe reageren VVD-minister Heinen en CDA-minister Berendsen op dat ongedekte miljardengat in een niet-EU-land? In plaats van op de rem te trappen, laten zij het IMF en de Europese Commissie uitzoeken wat het gat betekent voor "de behoefte aan additionele steun van internationale donoren", en willen ze bij de Brusselse constructies met Russische tegoeden vooral dat lasten "gezamenlijk worden gedragen".

Sterker nog, dit minderheidskabinet heeft de afgelopen weken alweer met beide handen uit de Nederlandse schatkist lopen scheppen. Volgens de NOS kondigde D66-minister Sjoerd Sjoerdsma in Kyiv aan "dat Nederland de komende drie jaar 1,2 miljard euro beschikbaar stelt aan niet-militaire steun voor Oekraïne". Daarbij geldt bovendien, aldus de NOS: "40 miljoen euro wordt dit jaar al overgemaakt naar het Ukraine Energy Support Fund" om de Oekraïense energievoorziening te stutten, terwijl Nederlandse ouderen onder D66-minister Hans Vijlbrief om zes uur 's avonds in bed kruipen tegen de kou.

En daar bleef het deze week niet bij. Naast die niet-militaire miljarden voor de Oekraïense begroting en het energiefonds, kondigde het kabinet via een nieuw militair 'wintersteunpakket' aan dat Nederland ook nog eens 500 miljoen euro uittrekt voor luchtverdediging en drones voor Kyiv.

Tijdens zijn onderonsje met president Volodymyr Zelensky op het Catshuis sprak D66-premier Rob Jetten de veelzeggende woorden dat Oekraïne op Nederland kan blijven rekenen, want "uw strijd is onze strijd". Met die ene zin geeft Jetten in feite een blanco cheque af namens achttien miljoen Nederlanders aan wie nooit om toestemming is gevraagd.

Want als het kabinet in eigen land veertig miljoen euro moet vinden voor een renteplafond voor oud-studenten of zeventig miljoen voor de wachtlijsten bij Veilig Thuis, roept Eelco Heinen dat de begrotingsregels heilig zijn en dat er geen euro bij kan. Maar zodra Zelensky belt of de Europese Commissie met de collectebus langskomt voor Kyiv, toveren Jetten, Heinen, Berendsen en Sjoerdsma binnen een paar dagen tijd honderden miljoenen euro's uit de hoge hoed!

Dat contrast laat zien hoe totaal losgezongen het Haagse partijkartel is geraakt van de eigen bevolking. De Nederlandse belastingbetaler mag via hogere energiebelastingen, duurdere boodschappen en een uitgeklede heffingskorting het gelag betalen, zodat onze ministers in Brussel en Kyiv de gulle weldoener kunnen uithangen. Voor de eigen burger telt elke stuiver als een onoverkomelijk begrotingsprobleem, voor het buitenland telt zelfs een half miljard nog als kleingeld.

Minimaal zo alarmerend in de antwoorden van Heinen en Berendsen is wat zij schrijven over het initiatief The Russian Transfer, dat de bevroren Russische tegoeden wil onderbrengen in een door de EU beheerd instrument, en over de zogeheten herstellening voor Oekraïne. Tot nu toe moesten sanctiebesluiten in de Europese Unie elke zes maanden met unanimiteit door alle lidstaten worden verlengd, waardoor elk afzonderlijk land een vetorecht had.

En hoe willen de initiatiefnemers van The Russian Transfer die tegoeden voor Oekraïne inzetten? Via noodartikel 122 VWEU, en Heinen en Berendsen bevestigen wat dat betekent: "Bij de vaststelling van maatregelen besluit de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen." Een voorstel van de Europese Commissie ligt er nog niet, maar de route om het Nederlandse vetorecht te omzeilen is daarmee wel uitgetekend.

Wie de geschiedenis van de Europese machtsgrepen een beetje kent, weet precies wat dat betekent. Artikel 122 VWEU werd eerder al door Brussel misbruikt voor het coronaherstelfonds en de gezamenlijke Europese schulden, en wordt nu opnieuw van stal gehaald om nationale parlementen en lastige lidstaten hun vetorecht af te pakken.

Bovendien willen de initiatiefnemers dat de EU eventuele resterende risico's voor België en Euroclear gezamenlijk afdekt, en Heinen en Berendsen wijzen dat niet af: zij vinden alleen dat "geen enkele lidstaat onevenredige risico's draagt, ook niet bij het afdekken van resterende risico's". Als de constructie juridisch klapt of als de leningen straks niet uit Russische tegoeden kunnen worden afgelost, staan de Europese belastingbetalers via die gezamenlijke afdekking gewoon weer zelf aan de lat voor tientallen miljarden euro's.

Rob Jetten, Eelco Heinen, Tom Berendsen en Sjoerd Sjoerdsma gedragen zich alsof Nederland tot in de eeuwigheid het pinapparaat van Kyiv moet blijven. Ze slikken het wegnemen van ons vetorecht via artikel 122 VWEU als zoete koek en sluiten nieuwe miljardengaranties niet eens uit.

Laten we het hier nog maar eens glashelder uitspreken: dit conflict is níét onze oorlog, en de Nederlandse regering is aangenomen om de veiligheid, de welvaart en de koopkracht van de Nederlandse burger te dienen, niet om de staatsbegroting van Oekraïne van 22 miljard euro te voorzien.

Elke euro die Heinen en Sjoerdsma naar het Ukraine Energy Support Fund of naar de Oekraïense staatskas overmaken, is een euro die niet gebruikt kan worden om het Nederlandse energienoodfonds te vullen of de belastingdruk op onze eigen gezinnen te verlagen. En elk Europees noodartikel waarmee Brussel het vetorecht van lidstaten sloopt, is een nieuwe nagel aan de doodskist van onze nationale democratie.

Draai die miljardenkraan naar het buitenland onmiddellijk dicht, blokkeer het misbruik van artikel 122 VWEU in Brussel en besteed het belastinggeld van Nederlanders eindelijk weer aan Nederland zelf.