CDA scheldt buurtbewoners uit voor 'woon-egoïsten' en wil hun bezwaarrecht afpakken, terwijl Den Haag zelf de bouw blokkeert

CDA-Kamerlid Hanneke Steen wil het bezwaarrecht tegen woningbouw beperken voor mensen die verder van een project wonen. Wie bezwaar maakt of naar de rechter stapt, vertraagt projecten soms jarenlang, zei ze woensdag bij WNL. Haar oordeel over die bezwaarmakers: "Ik vind dat gewoon woon-egoïsme."

Daar is het weer, het arrogante Haagse reflexje. Er gaat iets mis in het land, en de schuldige blijkt de burger te zijn. Niet het beleid, niet de regels, niet de minister. De burger die zijn mond opendoet.

Nieuw is het niet. Het CDA praat al langer zo. In 2024 stelden de CDA-Kamerleden Vedder, Van Dijk en Bontenbal al Kamervragen over "verschillende vormen van woonegoïsme". Het woord keert bij het CDA steeds weer terug. Handig, want wie bezwaar 'egoïsme' noemt, hoeft niet meer naar de inhoud te luisteren.

Dit is dezelfde partij die zich graag presenteert als de partij van gemeenschap, het maatschappelijk middenveld en de menselijke maat. Diezelfde gemeenschap mag straks niet meer naar de rechter als ze een paar straten te ver woont. De menselijke maat, maar dan met een meetlint.

En het wordt nog gortiger als je kijkt waar het CDA wél geld aan uitgeeft. CDA-minister Heerma strooit 200 miljoen euro rond onder stichtingen en verenigingen, en noemt dat versterking van de democratie. Subsidie voor de clubjes, een meetlint voor de burger. Zo ziet democratie er bij het CDA uit.

Natuurlijk duurt bouwen in Nederland veel te lang. Dat is een schande. Maar wie eerlijk kijkt naar de oorzaken, komt eerst uit bij de overheid zelf.

Gemeenten moesten hun bouwplannen vóór 1 oktober indienen om nog stroomcapaciteit voor de komende tien jaar te bemachtigen, omdat het net vol zit. Stikstofregels houden nog altijd projecten tegen. Den Haag zelf stapelt eis op eis. En de vraag naar woningen wordt opgejaagd door een bevolkingsgroei die in 2025 volgens het CBS volledig uit migratie kwam, iets waar woonminister Boekholt in haar vijftig acties omheen loopt.

Over al die oorzaken hoor je het CDA nauwelijks. Over de burger met een bezwaarschrift des te meer. Logisch ook. Een burger de schuld geven is nu eenmaal makkelijker dan je eigen regels opruimen.

Ja, dat gebeurt. Er zijn bezwaarmakers die procederen om geld los te krijgen, en die procedures kunnen jaren kosten. Emeritus hoogleraar Friso de Zeeuw schat dat minder procedures de bouw gemiddeld twee tot drie jaar kan versnellen.

Pak dat misbruik dan aan, gericht en per geval. Maar haal niet voor hele groepen burgers het recht weg om naar de rechter te stappen, alleen omdat ze een paar straten te ver wonen. Wie dat doet, slaat niet het misbruik plat, maar de burger. Het bezwaarrecht is vaak het laatste wat een gewone Nederlander heeft tegen een gemeente en een projectontwikkelaar die samen al lang besloten hebben.

En wie bepaalt eigenlijk wat 'te ver' is? Vandaag gaat het om wie te ver van een bouwproject woont. Morgen om een windmolenpark, een azc of een stroomstation. Een recht dat Den Haag naar believen kan inperken, verschrompelt tot een gunst.

Het CDA moet dit voorstel intrekken en ophouden burgers weg te zetten als egoïsten. Wie de bouw sneller wil, begint bij de eigen regels: stikstof, netcongestie en de eindeloze stapel eisen uit Den Haag. Pak gericht het misbruik van procedures aan, maar laat het recht van de burger om naar de rechter te stappen ongemoeid.

Want dit is het echte egoïsme: een partij die haar eigen falen op het bord van de burger legt, en hem vervolgens het recht afneemt om daar iets van te zeggen.