RVO kort verplaatsende veehouders volgens taxateurs met een fiscale truc en kabinet-Jetten wuift brandbrief van kleine zuivelboeren weg

Laten we beginnen bij het schandaal rond de Landelijke verplaatsingsregeling veehouderijen met piekbelasting (Lvvp) onder D66-minister Jaimi van Essen (2026D54391). Jarenlang heeft Den Haag tegen veehouders in de buurt van Natura 2000-gebieden geroepen: als jullie niet willen stoppen met boeren, dan kunnen jullie toch gewoon gebruikmaken van onze royale regeling om jullie bedrijf naar een andere plek te verplaatsen? Op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) staat keurig vermeld dat een boer binnen een termijn van acht weken, met hooguit acht weken verlenging, een beschikking krijgt.

Maar hoe ziet de rauwe praktijk eruit voor boerengezinnen die te goeder trouw in deze Haagse regeling zijn gestapt? Uit de Kamervragen die vrijdagmiddag zelfs door coalitieleden Den Hollander (VVD) en Koorevaar (CDA) moesten worden gesteld naar aanleiding van noodsignalen van de Producentenorganisatie Varkenshouderij (POV), willen zij weten of het klopt dat "ondernemers soms meer dan een jaar op een beschikking wachten". In plaats van acht weken wachten boeren volgens die signalen soms meer dan een jaar, en dreigen ze ook nog gekort te worden!

Want het blijft niet bij eindeloos traineren. Terwijl boeren al kosten hebben gemaakt voor hun haalbaarheidsonderzoek en een nieuwe locatie op het oog hebben, stuiten ze volgens de POV op aanvullende taxatie-eisen die ze niet hadden zien aankomen, en willen de Kamerleden precies weten wat RVO sinds de openstelling heeft aangepast aan de informatie op de website, de rekentools en de taxatie-instructies. Om zo weinig mogelijk subsidie te hoeven uitkeren voor het bestaande stalgebouw, verwijst de taxatie-instructie van RVO ineens naar een fiscale publicatie van de Belastingdienst uit januari 2024 ('Beperkt afschrijven op agrarische bedrijfsgebouwen').

Door die fiscale afschrijvingsregels, die voor een totaal ander doel zijn geschreven, plotseling toe te passen op de waardebepaling van een stal, houdt RVO volgens ondernemers en taxateurs allerlei essentiële onderdelen van de stalinrichting en installaties "buiten de waarde van het bouwwerk". En bij varkensbedrijven die op de nieuwe locatie een iets andere verhouding tussen zeugenplaatsen en gespeende biggen hebben, kan de ambtelijke omrekening naar grootvee-eenheden zo nadelig uitpakken dat "een groot deel van de overnamekosten buiten de subsidie" valt. Het gevolg is dat goedwillende boeren die wél door wilden met hun bedrijf door vertraging en een veel lager bedrag in acute financiële nood dreigen te komen.

Het patroon onder D66-minister Jaimi van Essen is glashard: voor de sloopregelingen om boeren definitief uit te kopen en hun stallen met de grond gelijk te maken vloeien de honderden miljoenen euro's moeiteloos uit de staatskas, maar zodra een boer niet wil stoppen en zijn bedrijf wil verplaatsen, verzint RVO elke denkbare fiscale en ambtelijke truc om hem kapot te procederen.

En wat gebeurt er als een boer dan maar besluit om kleinschalig te worden, minder dieren te houden en op ambachtelijke wijze op eigen erf rauwmelkse kaas, boter of yoghurt te maken, precies het soort korte-ketenlandbouw waar linkse politici in Den Haag altijd zo de mond van vol hebben? Die boeren krijgen vrijdagmiddag in Kamerbrief 2026D54381 een ijskoude douche van het kabinet naar aanleiding van een brandbrief van een groep kleinschalige boerderijzuivelaars en Caring Farmers.

Op 1 mei 2026 is namelijk een nieuwe Hygiënecode boerderijzuivelbereiding in werking getreden ter vervanging van de oude code uit 2006. Wat betekent die nieuwe papierwinkel voor kleine familieboerderijen? In de kabinetsbrief staat het zwart op wit: "De nieuwe eisen die in de herziene code zijn opgenomen leiden volgens Caring Famers voor kleinschalige veehouders en ambachtelijke verzuivelaars tot een sterk verhoogde controledruk, extra laboratoriumonderzoek, administratieve lasten en fors hogere kosten. Daarbij wordt aangegeven dat kleinschalige veehouders deze extra kosten niet op kunnen vangen."

Ambachtelijke boerderijzuivelaars worden verpletterd onder laboratoriumdwang die VWS heeft goedgekeurd, maar die voor een kleine boer met dertig koeien en een eigen kaasmakerij onbetaalbaar is. En wat doet het kabinet-Jetten met die noodkreet? Een gesprek aanbieden, verder niets. Het kabinet 'begrijpt' de zorgen zogenaamd, maar verschuilt zich onmiddellijk achter "de hygiëne-eisen uit de Europese hygiëneverordeningen" en het HACCP-systeem.

Sterker nog: met een stuitend cynisme legt het kabinet in de brief uit dat een kleine zuivelboer formeel helemaal niet verplicht is om zich aan die nieuwe, onbetaalbare hygiënecode te houden. Maar wat moet die arme boer dan wél doen? Dan moet hij helemaal in zijn eentje een eigen wetenschappelijk voedselveiligheidsplan met gevarenanalyses opstellen en tegenover de NVWA onderbouwen dat zijn werkwijze net zo veilig is.

Iedereen die weet hoe de NVWA te werk gaat, begrijpt dat geen enkele kleine boer met tien of twintig koeien dure consultants en microbiologen kan betalen om een eigen individueel HACCP-boekwerk tegenover de NVWA rond te krijgen. Je hebt dus de keuze tussen gewurgd worden door de onbetaalbare laboratoriumkosten van de nieuwe code, of gewurgd worden door de NVWA-bureaucratie daarbuiten.

En ondertussen weigert D66-minister Jaimi van Essen nog altijd om de verstikkende stikstofregels van tafel te halen.

Of je nu een grote varkenshouder bent die wil verplaatsen of een kleine biologische kaasboer die met liefde op zijn erf zuivel maakt: onder dit kabinet is er voor geen enkele boer een veilige haven. De grote boer wordt door RVO uitgehongerd met taxatietrucs, en de kleine boer wordt door VWS en de NVWA kapotgemaakt met laboratoriumrekeningen.

Nederland heeft de beste, schoonste en meest vakbekwame boeren en kaasmakers ter wereld. Zij verdienen een overheid die als een schild voor hen gaat staan in plaats van een ambtelijk apparaat dat achter de schermen zoekt naar fiscale foefjes om hun stalinrichting niet te vergoeden en hun boerderijwinkel met papierwerk te slopen.

Want als zowel de boer die wil verplaatsen als de boer die kleinschalig zuivel maakt door Den Haag de nek wordt omgedraaid, dan weet je dat het D66 en het kartel maar om één ding te doen is: een Nederland zonder boeren.