FVD legt pijnlijke hypocrisie bloot: stopt vrije meningsuiting zodra Israël ter sprake komt?

Precies daar wringt het volgens Forum voor Democratie in het debat over Israël en Palestina.

In een nieuwe aflevering van de Engelstalige FVD-podcast The Forum onderzoeken burgerrechtenadvocaat Jenin Younes, FVD International-directeur John Laughland en journalist Peter Lavelle waarom bepaalde verdedigers van het vrije woord plotseling een stuk minder principieel lijken zodra kritiek op Israël ter sprake komt.

Mensen die tijdens de coronaperiode woedend waren over censuur, uitsluiting en de onderdrukking van afwijkende informatie, blijken nu soms opvallend stil. Sommigen lijken zelfs politieke druk, uitsluiting en beperkingen van meningsuiting te aanvaarden wanneer de gewraakte boodschap niet over vaccins of lockdowns gaat, maar over Israëlische oorlogvoering en Amerikaanse steun daaraan.

Dat is geen detail. Het is een test voor de geloofwaardigheid van de volledige vrijheidsgedachte.

De officiële FVD-publicatie noemt de behandeling van de Amerikaanse journalist Max Blumenthal als belangrijk voorbeeld.

Blumenthal keerde op 10 juli terug van een journalistieke reis naar Iran. Bij aankomst op de luchthaven Dulles werd hij volgens de American-Arab Anti-Discrimination Committee ongeveer tweeënhalf uur vastgehouden en ondervraagd door de Amerikaanse grensautoriteiten.

Agenten zouden vragen hebben gesteld over zijn journalistieke werk, de financiering van zijn reis en zijn plannen om opnieuw naar Iran te reizen. Toen Blumenthal weigerde de toegangscodes van twee telefoons te geven, werden de apparaten in beslag genomen.

De burgerrechtenorganisatie ADC is daarop een juridische procedure begonnen. Zij stelt dat de inbeslagname mogelijk in strijd is met het Eerste en Vierde Amendement van de Amerikaanse grondwet en met de bescherming van journalistiek bronmateriaal.

Of de rechter die argumenten overneemt, moet nog blijken. Maar het incident verdient aandacht. Telefoons van een journalist bevatten contacten, berichten, bronnen en jarenlang onderzoek. Het zonder rechterlijk bevel opeisen van toegang tot die gegevens heeft onvermijdelijk een intimiderende werking.

Blumenthal is een uitgesproken en controversiële journalist. Hij publiceert regelmatig verhalen die frontaal ingaan tegen het Amerikaanse en Israëlische buitenlandse beleid. Critici verwijten hem eenzijdigheid en een te welwillende houding tegenover regimes die vijandig staan tegenover het Westen.

Dat alles mag worden besproken.

Maar juist bij controversiële journalisten blijkt of persvrijheid werkelijk een principe is. Wie alleen de telefoons van mediakartel-journalisten beschermt, verdedigt geen persvrijheid. Hij verdedigt een geaccrediteerde politieke klasse.

Volgens de ADC bevonden andere Amerikaanse journalisten zich tijdens dezelfde reis eveneens in Iran, zonder bij terugkeer op vergelijkbare wijze te worden behandeld. Als dat klopt, moet de Amerikaanse regering uitleggen waarom juist Blumenthal eruit werd gehaald.

Jenin Younes werd tijdens corona bekend als advocaat en principieel tegenstander van medische dwang, censuur en overheidsdruk. Tegenwoordig bekritiseert zij eveneens beperkingen op pro-Palestijnse uitingen.

Daarmee bevindt zij zich in een politiek niemandsland.

Een deel van links waardeerde haar strijd tegen coronamaatregelen niet. Een deel van rechts waardeert haar strijd tegen censuur rond Palestina niet. Maar dat is nu juist wat een werkelijk principiële opstelling onderscheidt van partijpolitiek opportunisme.

Als censuur door een D66’er, democraat of progressieve universiteitsbestuurder verkeerd is, wordt dezelfde censuur niet plotseling goed wanneer zij wordt toegepast door een politicus die zichzelf rechts, patriottisch of pro-Israël noemt.

Een vrij land heeft geen ministerie nodig dat bepaalt welke buitenlandse oorlog op welke manier besproken mag worden. Evenmin mogen politieke lobbygroepen bepalen welke journalisten toegang houden tot platforms, universiteiten en overheidsinstellingen.

Antisemitisme bestaat en is net als elke andere vorm van racisme ranzig tot op het bot. Maar kritiek op Benjamin Netanyahu, Israëlische bombardementen, illegale nederzettingen of Amerikaanse militaire steun is niet antisemitisch.

Dat onderscheid wordt bewust vertroebeld. Wie iedere scherpe Israël-kritiek onder verdenking plaatst, gebruikt de strijd tegen antisemitisme als politiek schild. En ja, ook dat is knetter-ranzig.

FVD legt met deze discussie een ongemakkelijke breuklijn bloot. Een deel van rechts verdedigt vrijheid zolang die vrijheid wordt bedreigd door links. Zodra een rechtse bondgenoot of bevriende buitenlandse regering onder kritiek staat, blijken dezelfde beginselen plotseling onderhandelbaar.

Daar mag rechts niet voor weglopen.

Vrijheid van meningsuiting is geen wapen dat je tegen je tegenstander gebruikt en daarna weer in de kast legt. Het is een grens aan de macht van iedere regering, ieder platform en iedere politieke beweging.

Wie tijdens corona “vrijheid” riep, moet die vrijheid nu ook verdedigen. Anders was het nooit een beginsel, maar slechts een tijdelijk eigenbelang.