Hermans (VVD) rekent op zieken die thuisblijven: één jaar hoger eigen risico zou het kabinet 613 miljoen euro aan zorg besparen

De motie kwam van SP-Kamerlid Sarah Dobbe, ingediend bij de begroting van Volksgezondheid. Ze vraagt de regering om af te zien van het plan om het eigen risico met 60 euro extra te verhogen, omdat er een forse stapeling van zorgkosten dreigt. Het kabinet ontried de motie. Een ruime meerderheid stemde toch voor, meldt het ANP.

Hermans wilde die 60 euro er al in 2027 bovenop zetten. Dat is een jaar uitgesteld, naar 2028, en daarvoor moet ze nog een meerderheid vinden. Dinsdag kreeg ze zwart op wit dat die meerderheid er niet is. Een minister die dit plan nu nog doorzet, veegt haar voeten aan de Kamer én aan de patiënt.

Wie denkt dat het om een kleinigheid gaat, moet de tabel van het kabinet zelf erbij pakken. In de antwoorden op Kamervragen over de Miljoenennota staat het eigen risico voor 2027 op 400 euro, 15 euro meer dan de 385 euro van nu. Voor 2028 rekent het kabinet, mét de verhoging, op 465 euro. Daarna gaat het door naar 475 euro in 2029, 490 euro in 2030 en 505 euro in 2031.

Dat is 465 euro aan medicijnen, bloedonderzoek of een ziekenhuisbezoek die je elk jaar eerst zelf ophoest. Daar komt de premie nog bovenop: bij DSW betaal je in 2027 173,25 euro per maand. Voor een gepensioneerde met suikerziekte of iemand met reuma is het eigen risico geen risico. Het is een vaste rekening, elk jaar opnieuw.

Het schaamteloze zit in de kleine lettertjes. Het kabinet rekende uit wat het uitstel van de 60 euro in 2027 kost: 437 miljoen euro minder inkomsten uit het eigen risico, en 613 miljoen euro aan hogere zorguitgaven. Achter dat tweede bedrag staat de verklaring: "remgeldeffect, huishoudens gebruiken meer zorg".

Vertaal het zelf. Een hoger eigen risico levert het kabinet geld op, omdat mensen dan minder zorg halen. Die 613 miljoen euro is zorg die zieke Nederlanders volgens de eigen rekensom van het kabinet laten liggen, omdat ze de rekening niet durven te riskeren.

En wie laat die zorg liggen? Niet de gezonde dertiger, want de huisarts valt buiten het eigen risico. Het zijn ouderen, chronisch zieken en mensen met een krappe beurs die bij elk recept en elke verwijzing naar het ziekenhuis gaan rekenen. Wie dat beleid noemt, heeft geen hart meer over, alleen een spreadsheet.

Hermans had gewaarschuwd kunnen zijn. In maart wees ze de uitgestoken hand van de Kamer al af. Ze wilde eerst onderzoeken of mensen zorg mijden om financiële redenen, meldde het ANP. Inmiddels staat het antwoord in de cijfers van haar eigen kabinet: ja, en het kabinet boekt het in als besparing.

Daarom laat Hermans niet los. In hetzelfde stuk staat wat de 60 euro extra moet opleveren: ruim een miljard euro per jaar. Die miljard komt niet van de zorgverzekeraar of de farmareus, maar uit de portemonnee van de zieke en uit de zorg die hij laat schieten.

En 2028 wordt het jaar van de dubbele klap. Precies dan wil het kabinet via het Belastingplan 2027 ook de aftrek van specifieke zorgkosten schrappen. Zo'n 900.000 huishoudens trekken die kosten nu af, volgens Zorgwijzer. Hoger eigen risico erin, zorgaftrek eruit: dat is precies de stapeling waar de motie voor waarschuwt.

Het kabinet heeft zijn verdediging klaar. Zonder de verhoging gaat de premie omhoog, schreef het: met de 60 euro extra was de jaarpremie in 2027 naar verwachting 48 euro lager geweest.

Klinkt redelijk, tot je doorrekent. De gezonde verzekerde wint die 48 euro. De zieke betaalt de premie en daarna het volle eigen risico: 60 euro erbij en 48 euro eraf, dus hij gaat er altijd op achteruit. Hermans verschuift de rekening van de gezonde naar de zieke, en verkoopt dat als premieverlaging.

Het is de VVD ten voeten uit. In de campagne praat de partij over de hardwerkende Nederlander, op het ministerie pakt ze de zieke Nederlander. En D66 en CDA kunnen hun handen niet in onschuld wassen: de verhoging met 60 euro staat in de tabel met ombuigingen uit het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA, in hetzelfde stuk van het kabinet.

Hermans moet het plan nu van tafel halen. Niet uitstellen, niet heroverwegen, maar schrappen. En het jaarlijkse opschroeven van het eigen risico, van 385 naar 505 euro in vijf jaar, moet stoppen.

De Kamer moet woord houden. Juist nu het kabinet met de oppositie aan tafel zit over het Belastingplan, mag het eigen risico geen wisselgeld worden. Wie dinsdag voor de motie stemde, stemt straks tegen elke wet die de 60 euro alsnog regelt.

Zestig euro is in Den Haag een afrondingsfout. Aan de balie van de apotheek is het het verschil tussen je medicijnen meenemen of ze laten liggen. Precies daar rekent dit kabinet op.