Jarenlang wilde D66 de koning belasting laten betalen, maar nu Jetten premier is, noemt hij dat ineens een onvruchtbare discussie

Het ging om een plan van D66 zelf. In 2024 diende D66-Kamerlid Joost Sneller een motie in om de leden van het Koninklijk Huis inkomstenbelasting te laten betalen. Die kreeg volgens de NOS voor het eerst in de parlementaire geschiedenis een twee derde meerderheid, precies wat nodig is voor een grondwetswijziging. Rutte deed er niets mee. Schoof ook niet. En D66 was daar elk jaar boos over, zegt SP-Kamerlid Sandra Beckerman.

Nu is Jetten premier. De man die het zelf kan regelen. En wat doet hij? Hij legt de motie van PRO-Kamerlid Laura Bromet, die hetzelfde vraagt, naast zich neer. De jaarlijkse discussie noemt hij een "onvruchtbare dynamiek", omdat steeds "de bekende standpunten langskomen".

Onvruchtbaar. Zo noemt de D66-leider dus het plan van zijn eigen partij.

Het blijft niet bij de belasting. Beckerman had eerder een aangenomen motie om het koningshuis opener te laten zijn over de uitgaven. In een nieuwe motie somt ze op dat drie aangenomen moties over het koningshuis niet worden uitgevoerd: de belasting, de verantwoording van de uitgaven en een ceremonieel koningschap. Jetten vindt de transparantie volgens de NOS "feitelijk onuitvoerbaar".

Onuitvoerbaar. Het Rijk kan jouw bankrekening tot op de cent volgen voor box 3, maar kan niet opschrijven wat het Koninklijk Huis kost.

In plaats van te doen wat de Kamer vroeg, komt er een "breder onderzoek" naar "een toekomstbestendig koningshuis". Met Bromet sprak hij af dat daar concrete voorstellen uit komen. En CDA-Kamerlid Tijs van den Brink kreeg alvast de toezegging dat die voorstellen niet uitkomen op een ceremonieel koningschap. Zie je het al? Het onderzoek is nog niet begonnen en de uitkomst ligt al vast.

Dan het tweede verhaal uit hetzelfde debat. Sinds 2017 kijkt de koning bij een formatie vanaf de tribune toe. VVD, CDA, BBB, ChristenUnie en SGP willen dat terugdraaien. In de motie-Den Hollander vragen ze het presidium het Reglement van Orde zo aan te passen dat het staatshoofd na de verkiezingen de eerste verkenner aanwijst. Ze wijzen op een advies van de Raad van State uit 2023 en op de "neutrale en onafhankelijke positie" van het staatshoofd.

VVD-Kamerlid Renate den Hollander zegt bij de NOS dat de koning "boven de partijen" staat. Mooi. Maar valt het niemand op wie dit voorstellen? Precies de partijen die zelf in de coalitie zitten of er tegenaan schurken. Na een formatie die volgens de NOS verre van vlekkeloos liep, mag het paleis weer de eerste stap zetten, buiten het zicht van de kiezer. Of er een meerderheid is, weten we nog niet; daarover wordt later gestemd.

Wat leert dit ons? Dat D66 nooit echt iets wilde met die Oranje-belasting. Het was een jaarlijks toneelstukje voor de eigen achterban. Een motie die goed staat in de campagne, en die je in de la legt zodra je in het Catshuis zit.

Het is hetzelfde patroon als altijd bij deze partij. Grote woorden over gelijkheid, over transparantie, over "iedereen telt mee". En zodra er macht te verdelen valt, gaan de principes het raam uit. De gewone Nederlander betaalt elke euro belasting die de Belastingdienst vraagt. Daar is niets "onvruchtbaars" aan.

Jetten moet de motie-Sneller van zijn eigen partij uitvoeren, nu hij het kan. Anders moet D66 voortaan haar mond houden over gelijkheid!