Jetten en Heinen sturen Belastingplan na extra ministerraad zonder meerderheid naar de Kamer en vragen om 'verantwoordelijkheid'

Het politieke blufpoker van premier Rob Jetten (D66) en zijn minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) bereikte vanochtend op het Binnenhof een nieuw hoogtepunt. Nadat de top van de drie coalitiepartijen maandagavond tot laat bijeen had gezeten om de scherven van hun begroting bij elkaar te vegen, moest de ministerraad vanochtend extra bijeenkomen om een noodpakket voor het Belastingplan en box 3 formeel vast te stellen. Morgenavond debatteert de Tweede Kamer er al over, en op 12 november moet er worden gestemd.

Na afloop van die extra ministerraad stond er bij de camera's van de NOS geen nederige premier die zijn excuses aanbood voor het bestuurlijke geknoei, maar een D66-leider die de oppositie de les las. Jetten riep de Kamerleden op om hun verantwoordelijkheid te nemen en het pakket aan een meerderheid te helpen. Volgens de premier zitten er na de derde ronde aanpassingen voor zowel links als rechts prachtige zaken in het pakket en draagt heel Den Haag samen "de verantwoordelijkheid om goede dingen te doen".

Die hooghartige toon van Jetten staat in schril contrast met de puinhoop die zijn eigen minister van Financiën een dag eerder op tafel kreeg. Maandag maakte de Raad van State gehakt van de box 3-novelle waarmee Heinen en D66-staatssecretaris Eelco Eerenberg hun begrotingsgat vanaf 2028 wilden dichten. De Belastingdienst gaf op alle vijf getoetste onderdelen een rode vlag en noemde de invoering in 2028 onuitvoerbaar, terwijl de voorgestelde halvering van het heffingvrij vermogen voor gewone spaarders zonder fatsoenlijke onderbouwing bleef hangen.

Hoe vernietigend die afstraffing was, werd vanochtend zelfs in de WNL-podcast Haagse Hindernissen door politiek duider Sven Kockelmann zonder omwegen benoemd. Hoewel de Raad van State formeel een milder label op het papier plakte, merkte Kockelmann op dat het advies inhoudelijk neerkomt op het allerzwaarste oordeel dat de Raad kent: "dictum D; uithuilen en opnieuw beginnen."

Gedwongen door dat vernietigende oordeel hebben D66, VVD en CDA gisteravond besloten de nieuwe vermogenswinstbelasting in box 3 met een jaar uit te stellen naar 2029, waardoor spaarders en beleggers ook in 2028 nog in het oude stelsel met de tegenbewijsregeling blijven zitten. VVD-minister Heinen kon na de extra ministerraad vanochtend niet verbergen hoe zwaar zijn begroting kraakt en noemde het sleutelen aan een belastingplan zonder meerderheid in beide Kamers "een taai proces". Toch hield hij vol: "Ik blijf voorstellen presenteren. We kunnen dit niet uit onze handen laten vallen."

Waarom staat dit minderheidskabinet een dag vóór het grote Kamerdebat nog altijd met lege handen? De reconstructie van het mislukte weekendoverleg laat precies zien waar de schoen wringt. Op de linkerflank eisten PRO en Volt dat beleggers en vermogenden nog zwaarder zouden worden uitgekleed, terwijl op de rechterflank JA21, BBB en SGP eisten dat het kabinet een streep zet door de gemeentelijke asieldwang en beweging toont op het stikstofdossier en de bescherming van het ongeboren leven.

En precies op die inhoudelijke hoofdpunten van rechts weigerde het kabinet-Jetten ook maar één stap te zetten. Voor D66 en het CDA zijn de Spreidingswet en de stikstofdwang heilig verklaard, en de VVD van Heinen durft haar linkse coalitiepartners niet voor het blok te zetten. Het resultaat is dat de gesprekken met het rechtse blok zijn vastgelopen omdat D66 geen millimeter wil toegeven op asieldwang en stikstofsloop.

In plaats van een eerlijke politieke keuze te maken, strooien Jetten en Heinen nu op de valreep met wat losse handreikingen, zoals extra lastenverlichting en het uitstel van de voorgenomen btw-verhoging naar 21 procent op sierteelt en bloemen, die volgens de eerdere raming 328 miljoen euro per jaar moest opleveren, in de hoop dat kleine splinterfracties zich voor een paar sigaren uit eigen doos laten omkopen.

Jetten windt er geen doekjes om op welke rekensom hij morgenavond tijdens het debat gokt. "Ik heb de overtuiging dat we de Kamer over de streep kunnen trekken om deze plannen te steunen", zei de premier al vóór de extra ministerraad. Daarbij rekent het kabinet openlijk op de kleine middenpartijen ChristenUnie en 50PLUS, aangevuld met de van de PVV afgesplitste zevenmansfractie van Groep Markuszower.

Dat is de bestuurlijke armoede van het kabinet-Jetten in één beeld: een regering die in de peilingen zwaar wordt afgestraft, geen akkoord kan sluiten met de grote oppositieblokken en daarom haar hele Belastingplan ophangt aan los zand in de Tweede Kamer, om vervolgens in de Eerste Kamer maar te bidden dat er tijdens de dynamiek van het debat nog wat partijen zwichten. Het is politiek gokken met de schatkist als inzet, terwijl de gewone spaarder en belastingbetaler als gijzelaar op de achterbank zitten.

Want vergis je niet: ook met dit haastig in elkaar getimmerde noodpakket en het uitstel van de nieuwe box 3 naar 2029 wordt het fundamentele probleem van de Nederlandse belastingbetaler met geen vinger aangeraakt. Waarom komt Heinen elke week een paar miljard euro tekort? Niet omdat Nederlandse spaarders, gezinnen of ondernemers te weinig belasting betalen, maar omdat dit kabinet weigert het mes te zetten in zijn eigen verslindende uitgavenmachine.

Zolang er miljarden blijven weglekken naar een eindeloze asielindustrie, megalomane klimaatfondsen, Brusselse afdrachten, buitenlandse oorlogen en een uitpuilend ambtenarenapparaat, zal elke minister van Financiën blijven speuren naar nieuwe manieren om jouw spaargeld en inkomen af te romen. Dat Jetten dat gepruts durft te verkopen met de oproep "neem verantwoordelijkheid", is een gotspe van de eerste orde.

Morgenavond ligt de bal bij de Tweede Kamer. Het dreigement waarmee het kabinet en zijn bevriende commentatoren nu schermen, dat het wegstemmen van het Belastingplan tot chaos zou leiden bij de aanslagen, is dezelfde chantage waarmee D66 en VVD al jarenlang elke begroting door het parlement rammen. Wie eerst zelf een onuitvoerbare wet bij de Raad van State inlevert en weigert te luisteren naar de meerderheid van de Kamer, is voor de volle honderd procent zelf verantwoordelijk als zijn plan sneuvelt.

De enige juiste boodschap aan Jetten en Heinen tijdens het debat van morgen is dan ook simpel: houd je poot stijf, teken voor geen enkel halfbakken lapwerk zolang spaarders nog jaren klem zitten in het oude box 3-stelsel en de asiel- en stikstofdwang overeind blijven, zet het mes in de miljardenuitgaven van de overheid en stop met het uitpersen van de middenklasse om een failliet minderheidskabinet in het zadel te houden!