Klaver (PRO) huichelt: hij speelt de held van de werkende mens, terwijl het CPB over zijn eigen programma zegt dat betaald werk minder aantrekkelijk wordt

"Wij komen inderdaad op voor al die werkende mensen in Nederland", riep de PRO-leider afgelopen woensdag tijdens het debat. Daarna haalde Klaver uit naar het kabinet: de lasten voor werkende mensen worden met 8 miljard verzwaard. Jetten, de verrader van de werkende mens, en Klaver als zijn aanklager.

Mooi toneel. Alleen ligt er bij het Centraal Planbureau een doorrekening van wat Klaver zelf wil.

Die doorrekening is Keuzes in Kaart, het CPB-rapport over het verkiezingsprogramma van GroenLinks-PvdA, de partij die inmiddels PRO heet. En wie dat leest, valt van zijn stoel.

Het programma snijdt in de arbeidskorting, de beloning voor wie werkt: volgens de maatregelenlijst van het CPB is dat een lastenverzwaring voor gezinnen van 10,0 miljard euro. Klaver preekt tegen 8 miljard en heeft zelf een programma klaarliggen waarin de arbeidskorting met 10 miljard wordt verlaagd.

Dan het nieuwe stelsel van vijf schijven in de inkomstenbelasting. Boven 30.000 euro liggen de tarieven hoger dan nu, schrijft het CPB, en vanaf 100.000 euro betaal je 55 procent. Per saldo is dat nog eens 10,4 miljard euro extra voor gezinnen in 2030, en structureel 13,7 miljard. De hypotheekrenteaftrek wordt in twaalf jaar uitgefaseerd.

Zelfs in het debat viel het op. "Dat verhaal lijkt nu ineens 180 graden gedraaid te zijn", hield FVD-Kamerlid Milan Schenk de PRO-leider voor, toen Klaver zich bereid toonde tot een compromis over diezelfde lasten.

Lees de samenvatting van het CPB nog eens rustig. Daar staat dat "betaald werk wordt minder aantrekkelijk". En: "De fiscale maatregelen in het pakket verlagen de prikkels om (meer) te gaan werken." Het gevolg op lange termijn: "minder gewerkte uren".

Voor de lange termijn is het CPB nog duidelijker. Dan staat er dat "de structurele werkgelegenheid daalt met 3,0%". Dit is dus de man die zichzelf de beschermer van de werkende Nederlander noemt, met een programma dat volgens het Planbureau werk laat krimpen.

En wie profiteert? "Lage inkomens - en met name uitkeringsgerechtigden - profiteren", aldus het CPB. Elders staat dat uitkeringsgerechtigden er "ten opzichte van werknemers op vooruit gaan". Het minimumloon gaat met 5,7 procent omhoog, inclusief de gekoppelde uitkeringen, en de kostendelersnorm verdwijnt. Klaver wil dat je werkt, zolang je er maar niet meer aan overhoudt dan je buurman die het niet doet.

Klaver heeft een antwoord klaar, en dat moet je eerlijk noemen: volgens het CPB dalen de lasten voor gezinnen in zijn programma per saldo met 13,8 miljard euro. Klaar, zegt de PRO-leider dan. Maar kijk waar die daling vandaan komt.

Die komt vooral van een nieuwe verzilverbare basiskorting van 2.320 euro per huishouden, met per kind tussen 3.840 en 4.320 euro erbovenop. Verzilverbaar betekent: je krijgt het ook als je geen belasting betaalt. Een gezin met vier tieners krijgt zo 19.600 euro, werk of geen werk. Een tweeverdienend stel zonder kinderen krijgt 2.320 euro. Dat komt in de plaats van onder meer de zorgtoeslag, de kinderbijslag en het kindgebonden budget, samen goed voor 17,6 miljard euro.

Daar komt de zorg bij. De nominale premie zakt naar 600 euro per jaar, maar het gat verhuist naar de werkgever: een verschuiving van 14,2 miljard euro van gezinnen naar bedrijven. Klinkt als een cadeau. Alleen schrijft het CPB zelf dat op lange termijn "de hogere lasten op arbeid voor bedrijven afgewenteld" worden op werknemers. Je betaalt het dus alsnog, via het loon dat je nooit krijgt. Klaver haalt het eerst uit je loonstrook en deelt het daarna uit als cadeau.

Wynia's Week rekende op basis van die CPB-cijfers voor dat er voor wie werkt ruwweg 15 miljard euro per jaar aan rekening overblijft. Dat is een eigen rekensom, geen CPB-getal, en het CPB zelf ziet de lasten op arbeid per saldo dalen. Maar de richting staat in het rapport: werken gaat minder lonen dan nu.

Natuurlijk verdedigt dit niets van wat het kabinet doet. Jetten pakt de werkende Nederlander ook, en de spaarder krijgt van Klaver alleen maar meer ellende. Dat maakt de zaak juist erger: links en het kabinet ruziën over wie jou mag plukken, en allebei noemen ze dat rechtvaardigheid.

Klaver moet nu uitleggen hoe hij in dezelfde week tegen lastenverzwaring op werk kan zijn en voor een programma dat volgens het CPB werken minder aantrekkelijk maakt. Komt die uitleg niet, dan moet hij stoppen met de werkende Nederlander te gebruiken als decor in zijn machtsspel met Jetten.

Wie de werkende Nederlander echt wil helpen, verlaagt zijn belasting, in plaats van hem te gebruiken als decor. Tot die tijd is Klaver gewoon de volgende die jouw loon wil herverdelen, alleen met een mooier verhaal.