40.000 handtekeningen tegen OV-afbraak: bestuurders pakken 65-plussers hun korting af

Vanaf 1 januari 2027 verdwijnt de landelijke leeftijdskorting van 34 procent in bus, tram en metro. Kinderen van vier tot en met elf jaar mogen dan onder voorwaarden gratis met een betalende volwassene meereizen. Dat laatste is uitstekend nieuws voor gezinnen. Maar waarom moet een goede maatregel voor kinderen worden betaald door ouderen een bestaande voorziening af te pakken?

Dat is geen sociaal beleid. Dat is de ene generatie een cadeau geven dat door een andere generatie wordt betaald.

Senioren gebruiken het openbaar vervoer om familie te bezoeken, vrijwilligerswerk te doen, naar de huisarts of het ziekenhuis te gaan en deel te nemen aan het sociale leven. Niet iedere oudere heeft een auto. Niet iedere senior kan nog veilig rijden. En lang niet iedereen woont in een stad waar iedere tien minuten een tram voorbijrijdt.

Wanneer reizen duurder wordt, blijven mensen vaker thuis. Voor ouderen met een klein pensioen kan enkele euro’s verschil per rit aan het einde van de maand zwaar wegen. Vereenzaming en afhankelijkheid liggen dan op de loer.

Belangenorganisaties schatten dat ongeveer 3,5 miljoen senioren door de wijziging kunnen worden geraakt. Lokale en regionale vervoerders mogen eigen kortingen blijven aanbieden, maar daarmee ontstaat een postcodeverschil. De ene oudere houdt mogelijk voordeel, terwijl iemand enkele kilometers verderop de volle prijs moet betalen.

De petitie passeerde inmiddels de grens van 40.000 ondertekenaars. Dat signaal kunnen vervoersbestuurders niet zomaar naast zich neerleggen.

Het gratis laten meereizen van kinderen kan gezinnen echt helpen. Een dagje naar familie, een bezoek aan een museum of een gewone reis naar de stad wordt betaalbaarder. In een land waar gezinnen al worden uitgeknepen door woonlasten, energieprijzen, boodschappen en belastingen, is dat welkom.

Maar het is politieke lafheid om die verbetering te koppelen aan het verslechteren van de positie van senioren.

Gezinnen en ouderen vormen samen de ruggengraat van een gezonde samenleving. Grootouders passen op kleinkinderen, ondersteunen jonge ouders en dragen kennis en familietradities over. Beleid hoort die samenhang te versterken, niet generaties tegen elkaar uit te spelen.

Volgens de uitleg over de nieuwe landelijke OV-regeling mogen maximaal drie kinderen gratis meereizen met een betalende volwassene. Prima. Maar behoud daarnaast een fatsoenlijke landelijke korting voor 65-plussers.

Het geld is er. De overheid verspilt miljarden aan consultants, falende ICT-projecten, bestuurlijke lagen, subsidies voor ideologische hobby’s en internationale prestigeprojecten. Dat daar zelden hard in wordt gesneden, maar een concrete korting voor ouderen wel moet verdwijnen, laat precies zien waar de prioriteiten liggen.

Het argument dat regio’s zelf vervangende kortingsregelingen kunnen aanbieden, stelt niet gerust. Daardoor wordt een landelijk recht vervangen door een lappendeken. Ouderen moeten dan uitzoeken welke vervoerder welke kaart, app, korting of abonnementsvorm gebruikt.

Precies die bureaucratie vormt voor veel senioren al een probleem. Loketten verdwijnen, papieren kaartjes worden ontmoedigd en vrijwel alles moet via apps, accounts en digitale betaalmethoden. Wie daar moeite mee heeft, krijgt te horen dat een kind of buurman maar moet helpen.

Dat is geen inclusieve publieke dienstverlening. Dat is een systeem dat is ingericht rond jonge, digitaal vaardige stedelingen en van de rest verwacht dat zij zich maar aanpassen.

Seniorenorganisaties hebben de afschaffing dan ook teleurstellend genoemd. Het Reformatorisch Dagblad beschreef hun zorgen over zelfstandigheid en deelname aan de samenleving.

Politici spreken graag over respect voor ouderen. Bij herdenkingen, verkiezingsdebatten en lintjesregens klinkt altijd hoe dankbaar we moeten zijn voor de generaties die Nederland hebben opgebouwd. Maar echt respect blijkt niet uit toespraken. Het blijkt uit beleid.

Het betekent bereikbare zorg. Een veilig pensioen. Contant geld kunnen blijven gebruiken. Menselijke loketten. En betaalbaar vervoer.

De petitie is daarom meer dan een actie voor een kortingspercentage. Het is een protest tegen een bestuurscultuur waarin ouderen voortdurend een beetje zelfstandigheid wordt afgenomen en daarna wordt verteld dat er “maatwerk” beschikbaar blijft.

Behoud gratis reizen voor begeleide kinderen én de landelijke korting voor senioren. Schrap bestuurlijke verspilling in plaats van mobiliteit. Een fatsoenlijk land dwingt grootouders niet thuis te blijven zodat het zichzelf sociaal kan noemen tegenover jonge gezinnen.