Meer dan 2.000 kinderen door de toeslagenaffaire uit huis geplaatst, en het kabinet doet ruim een jaar over de vorm van een sorry

Waarom zo laat? Het kabinet moest nog nadenken over de juiste vorm.

Ik moest het twee keer lezen.

Op 30 juni 2025 kondigden de toenmalige staatssecretarissen Struycken en Palmen aan dat het kabinet excuses zou aanbieden aan de kinderen uit de toeslagenaffaire, meldde DDS. Het leed van die kinderen moest "expliciet worden erkend", zo klonk het toen.

Nu, vijftien maanden later, is het besluit er eindelijk. In januari maken staatssecretaris Claudia van Bruggen van Justitie (D66), staatssecretaris Sandra Palmen van Herstel en Toeslagen en minister Mirjam Sterk (CDA) excuses, meldt nieuws.nl. Al die tijd was de overheid bezig met de vraag hoe het sorry moest zeggen.

Dat is precies het probleem. Het is dezelfde overheid die deze ellende heeft veroorzaakt. Die liet gezinnen jarenlang in de kou staan, deed moeilijk over bewijs en draaide pas bij toen de hele affaire niet meer te ontkennen viel. En nu, als het gaat om een simpel woord, sleept het zich weer maanden voort.

Laten we niet vergeten waar het over gaat. Ouders werden door de Belastingdienst als fraudeur behandeld, vaak op basis van een ontbrekende handtekening of een kleine fout. Ze moesten tienduizenden euro's terugbetalen. Gezinnen gingen kapot aan de schulden, de stress en de schaamte. En in meer dan 2.000 gevallen werden kinderen uit huis geplaatst.

Die kinderen zijn inmiddels vaak tieners of jongvolwassenen. Ze zijn opgegroeid in pleeggezinnen, instellingen of gezinshuizen, weg van hun ouders, omdat de staat hun familie eerst kapot maakte en daarna zei dat die familie niet goed genoeg voor ze zorgde.

DDS schreef eerder al hoe gezinnen uit de toeslagenaffaire bewust in de steek werden gelaten, en hoe het kabinet de affaire al als bijna afgerond presenteert, terwijl het echte leed gewoon doorgaat.

Een excuus is het minste. Het is niet het meeste. Voor een kind dat jaren van zijn ouders gescheiden is geweest, verandert een toespraak van drie bewindslieden weinig. Die kinderen willen weten of ze terug kunnen naar huis. Of ze hulp krijgen. Of er iemand is die zich verantwoordelijk voelt.

En dat is het pijnlijke. De mensen die dit systeem bedachten en uitvoerden, gingen gewoon verder met hun werk. De enigen die nog steeds de prijs betalen, zijn de gezinnen.

Natuurlijk. Excuses aan kinderen die zo zwaar zijn geraakt, moet je niet afraffelen. Daar valt wat voor te zeggen.

Maar zorgvuldigheid is iets anders dan vijftien maanden vergaderen over de vorm. Die kinderen wachten al jaren. Iedere maand die de overheid erbij neemt, is een maand waarin de staat laat zien dat ze nog steeds niet snapt wat ze heeft aangericht.

De excuses moeten niet in januari komen, maar zo snel mogelijk. Het kabinet moet ze koppelen aan iets concreets: voor ieder uit huis geplaatst kind een eigen contactpersoon die helpt met herstel van contact met de ouders, met hulp en met geld waar dat nodig is. De Tweede Kamer moet eisen dat het kabinet vóór de excuses laat zien hoeveel van die 2.000 kinderen inmiddels weer thuis wonen. En er moet eindelijk een onafhankelijk onderzoek komen naar de vraag welke ambtenaren en bestuurders verantwoordelijk waren.

Sorry zeggen is makkelijk. Iets goedmaken is werk.