Van Veldhoven (D66) neemt de kerosinebelasting uit het burgerberaad over en gooit de belastingverlaging voor reparaties gewoon weg

Donderdag debatteert de Tweede Kamer over het advies van het Nationaal Burgerberaad Klimaat. Dat is een groep van 175 gelote Nederlanders die zich boog over de vraag hoe Nederland kan "eten, spullen gebruiken en reizen" op een manier die beter is voor het klimaat. Het beraad kwam met 82 concrete maatregelen.

In mei liet het kabinet weten dat het 41 van die voorstellen overneemt. De ministers achter het nieuws: D66-minister Stientje van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei en CDA-minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken.

Wat het kabinet precies met de voorstellen doet, staat in de kabinetsreactie. Met die reactie ging ook een beoordeling van TNO naar de Kamer. Daarin valt meteen op welke kant het kabinet kiest.

Het kabinet neemt het voorstel over om te gaan werken aan een wereldwijde belasting op kerosine. TNO noemt, op basis van een schatting van CE Delft, dat vliegtickets daardoor ongeveer 4 procent duurder worden voor Europese vluchten en 9 procent voor intercontinentale vluchten. TNO schrijft er nuchter bij dat "vooral mensen die minder te besteden hebben" daardoor "mogelijk niet meer vliegen".

Dat komt bovenop een Nederlandse vliegbelasting die al tot de hoogste van Europa hoort. Wie straks met het gezin naar familie vliegt, betaalt dus twee keer. Van Veldhoven gebruikt 175 uitgelote burgers als dekmantel voor een belasting die geen kiezer haar heeft gevraagd.

Ook de heffing op spullen blijft liggen voor later. Het burgerberaad wil producten met een slechter duurzaamheidslabel, van B tot en met F, stap voor stap belasten. Het kabinet doet daar een verkenning naar en komt "na het voorjaar van 2027" terug met de resultaten. Wie denkt dat dat een nee is, kent Den Haag slecht.

Nu de andere kant. Het burgerberaad stelde ook voor om reparaties van elektronica, meubels en kleding vrij te stellen van btw. Dat zou jou direct geld schelen als je je spullen laat maken in plaats van iets nieuws te kopen.

Dat voorstel neemt het kabinet niet over. Een volledige vrijstelling kan volgens het kabinet wettelijk niet. Een lager tarief kan wel, maar volgens het kabinet is het "moeilijk een grens te trekken welke producten in deze groep vallen" en "het kost veel geld". Met andere woorden: het kost de schatkist te veel.

Ook een voorstel om de opbrengst van zo'n heffing terug te geven aan de consument zit niet in het pakket van het kabinet. Het belasten van spullen blijft dus in onderzoek, het teruggeven niet. Zodra een advies de belastingbetaler iets oplevert, is het ineens te duur.

Het burgerberaad zelf gaf in december 2025 nog een heel ander signaal. Het advies was om mensen niet te dwingen, maar eerlijk te informeren en duurzame keuzes betaalbaar te maken. Van dat betaalbaar maken neemt het kabinet precies het deel niet over dat geld kost.

Er is nog een groter probleem. Een burgerberaad is niet gekozen. De 175 deelnemers zijn geloot, en niemand kan ze wegsturen als het advies verkeerd uitpakt. Toch gebruikt het kabinet hun advies om beleid te rechtvaardigen dat bij verkiezingen nooit een meerderheid zou halen.

Dat maakt het voor de ministers ook zo handig. Valt de kerosinebelasting slecht, dan was het "het advies van de burgers". En een loting kun je bij de volgende verkiezingen niet wegsturen. Een loting vervangt geen verkiezing, hoe vaak D66 dat ook beweert.

De Kamer heeft er dan ook een eigen rol in. Donderdag gaan Kamerleden ook in gesprek met deelnemers van het burgerberaad, en 's avonds volgt het debat. Dat is het moment waarop gekozen volksvertegenwoordigers kunnen laten zien dat zij beslissen, niet een loting.

Het kabinet presenteert het beraad graag als de stem van gewone Nederlanders. Maar de vraag die het beraad kreeg, ging al uit van het antwoord: hoe we anders moeten eten, kopen en reizen. Wie zo begint, krijgt vanzelf een lijst met dingen die duurder of lastiger moeten.

Het is ook geen losse kwestie. Dezelfde minister schrapt de vrijstelling voor gft, wil een landelijk tarief voor restafval en gunt huishoudens geen lagere btw op energie. Het burgerberaad past naadloos in een patroon: elke keer betaalt de burger.

En het pakket is nog niet af. Over 18 voorstellen moeten de ministers volgens de kabinetsreactie nog beslissen, waaronder de heffing op spullen en een reparatiefonds. Wat nu nog "later" heet, kan zomaar in het volgende belastingplan staan.

De opdracht voor donderdag is dus helder. De Kamer moet de kerosinebelasting en de heffing op spullen van tafel halen. Als het kabinet iets uit dit advies wil doen, laat het dan de btw op reparaties verlagen, en nergens anders aan zitten.

De Kamer moet donderdag de belastingen uit het burgerberaad schrappen, niet de lastenverlichting. Jij hebt nooit gestemd op een loting, en je hoeft er ook niet voor te betalen.