Van Veldhoven geeft het zelf toe: haar groene verbouwing plundert tot 2040 je portemonnee via de stroomrekening

Stientje van Veldhoven heeft het nu zelf zwart op wit gezet. De netkosten op je energierekening stijgen volgend jaar met 20 procent. En het houdt niet op: van 2026 tot 2040 betaal je er gemiddeld 7,5 procent per jaar meer voor, bovenop de inflatie.

Het staat in de antwoorden die de D66-minister van Klimaat en Groene Groei woensdag naar de Tweede Kamer stuurde over haar Nationaal Plan Energiesysteem. Geen uitgelekte notitie, geen sombere voorspelling van de oppositie. De minister schrijft het zelf, in antwoord op vragen van de Kamercommissie.

De netkosten zijn het deel van je rekening dat naar de netbeheerder gaat, voor de kabels en je aansluiting. Daar heb je geen keus in, en overstappen kan niet. De netwerkkosten van de regionale netbeheerders, waar elk huishouden op is aangesloten, stijgen in 2027 naar verwachting met 20 procent, schrijft Van Veldhoven. De definitieve tarieven maakt de ACM in november bekend.

Toezichthouder ACM rekende al voor dat huishoudens volgend jaar zo'n 141 euro meer kwijt zijn aan netbeheerkosten voor stroom en gas samen. Nu bevestigt de minister dat het daar niet bij blijft. Op basis van het onderzoek FIEN 2026 verwacht ze dat huishoudens van 2026 tot 2040 gemiddeld 7,5 procent per jaar meer gaan betalen, en dat is nog exclusief inflatie.

Wie dat doorrekent, schrikt. Veertien jaar lang gemiddeld 7,5 procent per jaar erbij betekent dat je in 2040 bijna drie keer zoveel netkosten betaalt als nu, nog vóór de inflatie. Van Veldhoven verbouwt het energiesysteem, en jij krijgt veertien jaar lang de rekening.

Ook de totale energierekening gaat omhoog. Volgens een prognose van TNO, die de minister aanhaalt, stijgt de gemiddelde jaarlijkse energierekening van ongeveer €2.020 dit jaar naar €2.140 in 2031. De oorzaak noemt Van Veldhoven zelf: "het beprijzen van fossiele energie en de verbouwing van ons energiesysteem".

Het is dus geen oorlog, geen storm en geen grillige markt. Het is beleid, gemaakt in Den Haag. Den Haag beprijst je gas, verbouwt het net en stuurt jou de factuur.

De minister heeft er wel een geruststelling bij. Het gemiddelde deel van het inkomen dat huishoudens aan energie kwijt zijn, blijft volgens haar stabiel op 3,3 procent. Een stabiel aandeel bij een stijgende rekening kan alleen als de inkomens even hard meegroeien. Wie van een vast pensioen of een uitkering leeft, betaalt zijn rekening niet met een gemiddelde.

Hoe zwaar het per huishouden aankomt, weet de minister niet. Kamerleden vroegen welke huishoudens nadeel krijgen van de nieuwe nettarieven die per tijdstip verschillen, en hoe groot dat nadeel is. Volgens Van Veldhoven kan naar schatting 60 procent van de huishoudens de stijging dempen. Maar "het is moeilijk te zeggen welke groepen of type huishoudens potentieel nadeel ondervinden", en hoe die groep is verdeeld naar inkomen of woningtype, "is evenmin bekend".

Wie bij de overige 40 procent hoort, weet de minister dus niet. Ze voert een tariefstelsel in waarvan ze zelf niet kan zeggen wie de verliezers zijn.

In plaats daarvan komt er een pleister. Het kabinet steekt €193 miljoen in het Noodfonds Energie, om naar verwachting 500.000 huishoudens met een laag inkomen en een hoge energierekening te helpen. Het fonds gaat begin 2027 open.

Eerst de rekening opdrijven, dan een noodfonds openen voor wie hem niet meer kan betalen. Dat is geen energiebeleid. Dat is brand stichten en daarna een emmer water uitdelen.

Het kabinet zal zeggen dat het stroomnet nu eenmaal groter moet, anders loopt alles vast. Er staan inderdaad lange wachtrijen: op 30 juni wachtten 15.498 grootverbruikers op een aansluiting voor stroom. Maar dat net moet zo snel groeien omdat Den Haag iedereen van het gas af wil hebben, naar de warmtepomp en de elektrische auto. Het tempo is een politieke keuze.

En het net wordt gebouwd op ambities. Netbeheerders kijken volgens de minister naar haar plan en naar de praktijk, maar wat een lagere vraag betekent voor de nettarieven, heeft ze "niet onderzocht". Het plan van Van Veldhoven rekent voor 2040 met een stroomvraag van zo'n 260 terawattuur, terwijl de Klimaat- en Energieverkenning 2026 uitkomt op 148 tot 218 terawattuur. Dat verschil noemt de minister zelf "het beleidsgat tussen de ambities op het gebied van klimaat en energieonafhankelijkheid".

Huishoudens betalen dus voor een net dat op de hoogste ambitie is berekend. Valt de vraag lager uit, zoals de verkenning verwacht, dan staat de rekening er al.

Hoe het daarna verder loopt, hoor je pas komend voorjaar, als de netbeheerders een nieuwe prognose maken. De Kamer krijgt de verwachte ontwikkeling van de nettarieven voortaan elk jaar te zien in een bijlage bij de Voorjaarsnota. Zo belandt een stijging die jij elk jaar op je rekening voelt, in een tabel achterin een begrotingsstuk.

En die geruststellende 3,3 procent? Laat de minister uitrekenen wat de netkosten in 2040 betekenen voor een AOW'er zonder aanvullend pensioen, en voor een huurder met een warmtepomp die hij niet zelf heeft gekozen. Dan weet de Kamer tenminste waar ze over beslist.

Van Veldhoven moet het tempo eruit halen en de netkosten voor huishoudens maximeren op de inflatie. De Kamer moet dat afdwingen voordat de ACM in november de tarieven voor 2027 vastzet.