Naar inhoud springen
Donkere gang met openstaande serverruimte en stapel strafdossiers, symbool voor de hack bij het Openbaar Ministerie
Gemaakt met Gemini

Het OM jaagt op Van Meijeren, maar liet zelf een hacker wekenlang vrij rondlopen en krijgt nu 50 miljoen per jaar extra

DDS Premium•

Wilt u DDS vaker zien?

Stel DDS in als voorkeursbron op Google.

Voeg DDS toe op Google
Volg ons op Google Nieuws
Het Openbaar Ministerie vond in januari nog tijd om voor FVD-Kamerlid Gideon van Meijeren opnieuw 200 uur werkstraf te eisen, vanwege een toespraak op een boerenprotest. Voor de eigen voordeur had datzelfde OM geen tijd. Anderhalf jaar lang hield niemand bij wie er binnenkwam op het netwerk, en toen er in 2025 eindelijk iemand binnenkwam, zag het OM dat een maand lang niet.
Dat staat niet in een blog of in een boos ingezonden stuk. Het staat in het rapport van de commissie-Smit, dat donderdag naar de Tweede Kamer ging. De titel klinkt keurig: "Van 'brand meester' naar 'brandveilig'". Wat erin staat, is een aanklacht tegen een justitietop die burgers de maat neemt, maar zijn eigen huis liet verslonzen.

Een maand lang een indringer bij justitie

Volgens de commissie plaatste een aanvaller "op 19 juni of eerder - mogelijk zelfs al in mei" een achterdeur in de Citrix NetScaler van het OM. Dat is het systeem waarmee officieren en medewerkers op afstand bij hun strafdossiers komen. Op 20 juni logde de indringer in op de mailomgeving. Het OM merkte niets.
De inbraak werd pas op 16 juli ontdekt, en dan nog niet door het OM zelf. Het Nationaal Cyber Security Centrum sloeg alarm. Een dag later trok het College van procureurs-generaal de stekker eruit en ging het hele OM van het internet. De commissie noemt dat verstandig. Dat klopt, maar het is ook het enige wat in dit hele verhaal goed ging.
Bovendien was dit geen verveelde tiener op een zolderkamer. De commissie stelt dat de aanval begon bij "een aan een statelijke actor gelieerde partij". Een buitenlandse mogendheid zat dus wekenlang in het netwerk van de instantie die over onze strafzaken, verdachten en getuigen gaat. Het OM, dat alles van jou wil weten, wist niet eens wie er in zijn eigen systemen rondliep.
Het OM verschuilt zich achter het woord zero-day: het lek was onbekend en dus niet te voorkomen. Maar dat is een doorzichtig smoesje. Het lek zelf was misschien niet te voorkomen, maar dat niemand het een maand lang zag, wel degelijk.

Bewaking weg, en niemand die het merkte

Waarom zag niemand het? Omdat er niemand keek. Op het moment van de inbraak was er volgens het rapport geen enkele monitoring op de kantoorautomatisering van het OM. Het beveiligingscentrum (SOC) dat aanvallers moet zien, zat dus blind.
De commissie legt uit hoe dat zo kwam. Tot eind 2023 gebruikte het OM een monitoringlicentie van het ministerie. Die stopte, en "op dat moment heeft het OM nog geen alternatief georganiseerd". Daarna gebeurde maandenlang niets. "Pas in het najaar van 2024 wordt budget toegewezen voor het inrichten van monitoring," schrijft de commissie. Toen de aanvaller in 2025 binnenkwam, stond de software er wel, maar "de logging nog niet ontsloten". Er hing dus een camera, maar niemand had hem aangesloten.
De commissie noemt als haar "grootste punt van zorg" de "beperkte uitvoeringskracht van het OM". Er liepen meer dan 150 IT-projecten tegelijk. Een organisatie die honderdvijftig dingen tegelijk wil, en het enige wat er echt toe doet, de voordeur bewaken, laat liggen: dat is wanbeleid in zijn zuiverste vorm.
Ook het excuus van de pech houdt geen stand. Volgens het rapport zijn in vijf jaar zeven van zulke onbekende lekken in Citrix NetScaler gevonden. Het risico was dus bekend, en het College van Rinus Otte koos er toch voor om zonder bewaking verder te gaan.

Een rapportage die niemand las, een CISO zonder stoel aan tafel

Het pijnlijkste deel van het rapport gaat over de top zelf. Signalen over de risico's voor de informatiebeveiliging "werden enerzijds onvoldoende opgemerkt door het College". Lager in de organisatie werd zelfs "een bepaalde periodieke rapportage gestaakt", omdat "men het idee had dat deze niet gelezen werd".
Laat dat even bezinken. Mensen op de werkvloer schreven rapportages over beveiliging, en ze hielden ermee op omdat ze dachten dat niemand boven ze las. En de man die de beveiliging moest bewaken, de Chief Information Security Officer, had volgens de commissie "lange tijd geen centrale positie" in de organisatie. De bewaker zat niet aan tafel, de waarschuwingen belandden ongelezen in een la, en de top merkte niets: zo ziet bestuurlijke onverschilligheid eruit.
De rekening kwam bij de mensen die het werk doen. Na de inbraak moesten dossiers worden geprint en konden medewerkers alleen nog op kantoor werken, vertelde Otte zelf bij het Jaarbericht 2025. Eind 2025 lagen er nog zo'n 9.000 lichtere misdrijfzaken op de plank. Dat zijn 9.000 strafzaken die bleven liggen omdat de top zijn huiswerk niet had gedaan.
Op 20 november 2025 tekenden 2.850 OM-medewerkers een brandbrief. Daarin staat dat de ICT-problemen voortkomen uit jarenlang te weinig investeren en eerdere bezuinigingen. Wat krijgen zij nu? Een zin van Otte: "Al deze mensen kunnen niet genoeg bedankt worden voor hun inzet." Dat is een mooi woord van dank van de man onder wiens leiding het misging.

Streng voor Van Meijeren, mild voor zichzelf

Zet daar nu eens naast hoe hetzelfde OM omgaat met jou als burger. FVD-Kamerlid Gideon van Meijeren werd vervolgd voor opruiing, vanwege een toespraak bij een boerenprotest in Tuil en een interview. Het OM eiste 200 uur taakstraf en kreeg die in juni 2024 van de rechtbank. In het hoger beroep eiste het OM op 28 januari 2026 opnieuw 200 uur. Op 5 maart sprak het gerechtshof Den Haag hem vrij.
Van Meijeren zei op de zitting dat "het strafrecht geen instrument is om debat af te bakenen". Van Meijeren en FVD hadden gelijk: het OM had een Kamerlid nooit mogen vervolgen om woorden, en het hof zette dat recht.
Hij was niet de enige. Ook Jan Roos werd vervolgd voor opruiing, om een grap over Amelanders met "hooivorken en fakkels". De rechtbank Leeuwarden sprak hem in november 2025 vrij en noemde zijn uitspraken "absurdistisch".
Voor een toespraak of een grap trekt het OM dus alles uit de kast. Wie bij het OM zelf anderhalf jaar de bewaking liet versloffen, hoeft daarentegen niets te vrezen. Er komt geen sanctie, er vertrekt niemand en er wordt geen naam genoemd. Wie een Kamerlid vervolgt om een speech, maar zichzelf vrijpleit voor een maand blindheid, heeft elk moreel gezag verspeeld.

Vijftig miljoen als beloning voor falen

En nu het beste deel. Via het coalitieakkoord krijgt het OM 50 miljoen euro per jaar extra. Dat is ruim 136.000 euro per dag, elke dag, ook in het weekend. Het komt uit jouw belastingcenten, terwijl het kabinet-Jetten je via de 'vrijheidsbijdrage' vanaf 2028 structureel 5,1 miljard euro per jaar extra laat betalen, samen met de bedrijven.
Het OM belooft dat het "inmiddels" over een "solide monitoringsysteem" beschikt en dat een onafhankelijke review board de verbeteringen gaat volgen. Mooie woorden. Maar het zijn dezelfde mensen die de rapportages niet lazen, de CISO buiten de deur hielden en anderhalf jaar zonder bewaking draaiden. Zij krijgen nu meer geld en een extra commissie, en de verantwoordelijken blijven gewoon zitten.
Een ondernemer die klantgegevens zo slordig beheerde, zou de wind van voren krijgen. Bij het OM heet het leerpunten.
De oplossing is eenvoudig. Minister David van Weel van Justitie moet dit najaar nog in de Kamer zeggen wie in het College verantwoordelijk was voor de anderhalf jaar zonder monitoring, en welke consequenties dat heeft. Tot dat antwoord er ligt, gaat er geen euro van die 50 miljoen naar het OM. Daarnaast moet het OM openbaar maken wat er met die 9.000 blijven liggende zaken is gebeurd: hoeveel zijn er geseponeerd, hoeveel verjaard en hoeveel slachtoffers bleven met lege handen achter? Van Meijeren liet in de rechtszaal zien dat je dit OM kunt weerstaan. Nu moet de Kamer hetzelfde doen, en FVD verdient daarbij de steun van iedereen die vindt dat de wet voor de top net zo goed geldt als voor de burger.
Jij betaalt de rekening voor een justitie die streng is voor wie haar bekritiseert, en mild voor zichzelf. Zolang niemand aan de top hoeft te vertrekken, is dit geen Openbaar Ministerie, maar een Onaantastbaar Ministerie.
Ga verder met lezen
loading
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten

Loading