Nederland heeft nu de duurste diesel van Europa: volle tank kost ruim €21 meer dan gemiddeld

Dat verschil van bijna 43 cent per liter tikt bij iedere tankbeurt aan. Wie vijftig liter diesel tankt, betaalt in Nederland ruim €21 meer dan wanneer de Nederlandse prijs op het Europese gemiddelde zou liggen.

Ook benzine is hier uitzonderlijk duur. Het Nederlandse gemiddelde bedraagt €2,3288 per liter. Alleen Denemarken rekent gemiddeld nog meer. Daar kost een liter benzine ongeveer €2,4452.

De bedragen staan in het recente Europese brandstofoverzicht op basis van het Oil Bulletin van de Europese Commissie. De gegevens hebben betrekking op de week van 17 augustus en omvatten belastingen.

Bij benzine bezet Nederland de tweede plaats, maar bij diesel staan Nederlandse automobilisten helemaal bovenaan. Denemarken komt uit op ongeveer €2,2499 per liter diesel en Duitsland op €2,2660.

Een Nederlandse dieselrijder betaalt daarmee bijna 12 cent per liter meer dan iemand die tegen het Duitse landelijke gemiddelde kan tanken. Bij vijftig liter is dat een verschil van bijna €6.

De afstand tot het Europese gemiddelde is nog veel groter. Bij een jaarlijks verbruik van duizend liter diesel loopt het verschil op tot ongeveer €428. Dat is uiteraard een theoretische vergelijking: prijzen veranderen voortdurend en niet iedere automobilist tankt tegen het landelijke gemiddelde. Het maakt wel zichtbaar hoe groot de Nederlandse prijskloof inmiddels is.

De Europese cijfers zijn landelijke gemiddelden. Ze moeten niet worden verward met de bekende adviesprijzen, die vooral bij bemande tankstations langs snelwegen worden aangetroffen.

Een onbemand station buiten de snelweg kan tientallen centen per liter goedkoper zijn. Omgekeerd kan een pomp op een dure locatie juist boven het gemiddelde zitten. Regionale concurrentie, bevoorradingskosten en kortingen hebben invloed op de prijs die uiteindelijk op het bord staat.

Toch is het gemiddelde nuttig voor een vergelijking tussen landen. Wanneer alle Nederlandse tankstations samen duurder uitkomen dan die in andere Europese landen, kan dat verschil niet uitsluitend worden verklaard door één kostbare snelwegpomp.

De groothandelsprijs van brandstof is maar één onderdeel van het bedrag dat automobilisten afrekenen. Accijns en btw vormen eveneens een belangrijk deel van de Nederlandse pompprijs. Omdat ook btw wordt geheven over het bedrag inclusief accijns, werkt een belastingverhoging extra door.

Verschillen in belastingbeleid verklaren voor een belangrijk deel waarom brandstof binnen Europa zulke uiteenlopende bedragen kost. De olie en geraffineerde producten worden op internationale markten verhandeld, maar ieder land voegt zijn eigen heffingen toe.

Daardoor kan dezelfde soort benzine of diesel aan de andere kant van een grens plotseling een stuk goedkoper zijn.

Het Nederlandse overzicht laat bovendien zien dat diesel niet langer vanzelfsprekend goedkoper is dan benzine. Diesel kost gemiddeld €2,3831, tegenover €2,3288 voor benzine. Het verschil bedraagt ruim 5 cent per liter in het nadeel van diesel.

Dat is pijnlijk voor mensen die ooit juist een dieselauto kochten vanwege de lagere brandstofkosten. Zij betalen doorgaans ook een hogere motorrijtuigenbelasting.

Voor automobilisten in grensgebieden kan de buitenlandse prijs praktisch relevant zijn. Wie dicht bij Duitsland woont en daar toch al komt, kan bij een prijsverschil van bijna 12 cent per liter diesel enkele euro’s per tankbeurt besparen.

Speciaal omrijden is niet altijd verstandig. Een extra rit kost brandstof, tijd en slijtage. Bij een verschil van €6 op een volle tank kan een lange omweg een groot deel van de besparing alweer opslokken.

Daarnaast veranderen brandstofprijzen snel. Een vergelijking van maandagochtend kan enkele dagen later achterhaald zijn. Duitsland kent bovendien sterke prijsverschillen gedurende de dag. Nederlandse stations passen hun tarieven eveneens regelmatig aan.

De prijs raakt niet alleen particuliere automobilisten. Veel bestelwagens, vrachtwagens en bedrijfsauto’s rijden op diesel. Hogere brandstofkosten kunnen daarom terechtkomen in de tarieven van vervoerders, aannemers, bezorgdiensten en andere ondernemers.

Een bedrijf kan proberen de extra kosten door te berekenen. Uiteindelijk kan de consument dan ook zonder eigen dieselauto met de hogere prijs te maken krijgen.

Voor iemand die zelf veel kilometers rijdt, is het effect directer. Vijftien cent verschil per liter betekent bij vijftig liter €7,50. Wie twee keer per maand tankt, is op jaarbasis €180 extra kwijt.

De ranglijst kan de komende weken veranderen. Olieprijzen, raffinage, bevoorrading en belastingen blijven in beweging. Voor nu staat echter een opvallend feit vast: bij diesel is Nederland het duurste land van Europa en bij benzine hoeft alleen Denemarken nog meer te betalen.