Partner overleden? Je eigen bankpas kan blijven werken

De boodschappen, de energierekening en de huur wachten niet totdat een nalatenschap is afgewikkeld. Daarom maakt het nogal uit hoe de bankrekening was ingericht: stonden jullie allebei als rekeninghouder geregistreerd, of had je alleen toestemming om de rekening van je partner te gebruiken?

Voor wie altijd samen de bankzaken deed, kan dat administratieve onderscheid verrassend groot zijn. Een eigen pas alleen vertelt niet altijd het hele verhaal. Kijk ook naar de tenaamstelling en de bevoegdheid die de bank heeft vastgelegd.

ASN Bank vermeldt bij haar uitleg over de en/of-rekening na overlijden dat de gezamenlijke rekening niet wordt geblokkeerd. De achterblijvende rekeninghouder houdt toegang. De eigen betaalpas en eigen inloggegevens blijven bruikbaar.

De toegang van de overleden partner wordt na de overlijdensmelding wel geblokkeerd. Wie steeds met diens gegevens bankierde, moet dus zorgen voor toegang op de eigen naam.

Ook automatische incasso’s en periodieke overboekingen lopen bij deze gezamenlijke rekening door. Dat kan rust geven: de gewone huishoudelijke betalingen hoeven niet allemaal dezelfde week opnieuw ingericht te worden.

Daar zit ook een praktische keerzijde aan. Een doorlopende betaling stopt niet omdat het abonnement inmiddels overbodig is geworden. Neem bijvoorbeeld een persoonlijk abonnement dat alleen de overleden partner gebruikte. Dat vraagt een aparte opzegging bij de aanbieder.

Was de rekening uitsluitend van je partner en mocht jij als gemachtigde betalingen doen, dan is de situatie anders. Die machtiging eindigt bij overlijden. Het feit dat je jarenlang de administratie verzorgde, maakt je niet alsnog mederekeninghouder.

Notaris.nl beschrijft dit onderscheid en benadrukt dat banken eigen procedures hebben. Een en/of-rekening blijft meestal toegankelijk, maar ook daarbij kan een blokkade voorkomen. Bijvoorbeeld wanneer een erfgenaam daar om vraagt of de bank nog duidelijkheid nodig heeft over de betrokkenen.

Er is dus geen landelijke belofte dat iedere gezamenlijke rekening onder alle omstandigheden openblijft. De geruststelling is beperkter, maar voor veel huishoudens relevant: een overlijden leidt niet vanzelf tot het uitvallen van de eigen betaalpas.

Meld het overlijden wel bij de bank. Uitstellen om toegang te behouden is geen bruikbare oplossing voor een rekening die op de verkeerde manier is ingericht.

Een rekening kunnen gebruiken en eigenaar zijn van het geld zijn verschillende zaken. Het deel dat tot de nalatenschap behoort, moet worden meegenomen bij de afwikkeling daarvan. Wie daarop recht heeft, hangt onder meer af van de familieverhoudingen, eventuele huwelijkse afspraken en het testament.

Boek het volledige saldo daarom niet naar een andere rekening met de gedachte dat de tenaamstelling alles heeft geregeld. Zeker wanneer er kinderen, andere erfgenamen of onduidelijke afspraken zijn, kan dat later vragen oproepen.

Bewaar een overzicht van het saldo rond de overlijdensdatum en van de betalingen die daarna plaatsvinden. Daarmee is later beter te onderscheiden welke bedragen voor het huishouden zijn gebruikt en welke betalingen bij de nalatenschap horen.

Ook bij een kindsdeel uit een erfenis kunnen aanspraak en daadwerkelijke uitbetaling uiteenlopen. De bankapp laat zien wat beschikbaar is op de rekening; niet hoe het erfrecht uiteindelijk uitpakt.

Voor het regelen van bankzaken kan de bank documenten vragen, zoals een overlijdensakte, legitimatie of een verklaring van erfrecht. Volgens de Consumentenbond is die notariële verklaring niet in elke situatie nodig. Banken hebben afspraken over gevallen waarin eenvoudiger bewijs kan volstaan.

Bestel daarom niet meteen op eigen initiatief alle denkbare verklaringen. Vraag de nabestaandenservice welke stukken nodig zijn voor jouw rekening en jouw handeling. De rekening blijven gebruiken is bovendien iets anders dan de tenaamstelling wijzigen of de nalatenschap definitief afwikkelen.

Moet een dringende rekening worden betaald terwijl de toegang nog niet is geregeld? Sommige banken hebben daarvoor voorzieningen. Notaris.nl noemt onder meer de mogelijkheid om bepaalde betalingen toch vanuit een geblokkeerde rekening te laten uitvoeren. Vraag expliciet naar die route, bijvoorbeeld voor de uitvaart.

Voor de dagelijkse boodschappen is de eerste vraag eenvoudiger: ben je zelf rekeninghouder en heb je een eigen werkende pas? Als dat zo is, hoeft een overlijden niet ook onmiddellijk een betaalprobleem te betekenen.