Sterk (CDA) en Boekholt (D66) laten 'Chavez-gezinnen' voorgaan op de woningmarkt, terwijl Nederlanders jaren op de wachtlijst staan

De passage staat onder het kopje Dakloze gezinnen, en de opdracht aan de gemeenten is keihard: "Gemeenten moeten deze gezinnen daarmee voorrang geven bij de toewijzing van woonruimte." Die plicht komt uit de Wet versterking regie volkshuisvesting, die de Eerste Kamer op 23 juni 2026 aannam, met de stemmen van CDA, D66 en VVD. De wet geldt sinds 1 juli 2026 gefaseerd, en gemeenten moeten hun urgentieregeling uiterlijk op 1 januari 2028 klaar hebben.

Een paar regels verder staat wie daar ook onder vallen: "Onder de dakloze gezinnen bevindt zich daarnaast een groep Chavez-gezinnen." Sterk noemt ze zelf, ze weet dus dat ze er zijn. Toch maakt ze geen uitzondering. Elke wachtende starter, elk arbeidersgezin en elke gescheiden vader ziet zo een gezin met wettelijke steun langs zich heen schuiven.

Voor wie het Haagse asieljargon niet dagelijks volgt: een Chavez-gezin is genoemd naar het Chavez-Vilchez-arrest van het Europees Hof van Justitie van 10 mei 2017. Daarmee kunnen ouders van buiten de Europese Unie een afgeleid verblijfsrecht afdwingen via een minderjarig kind met de Nederlandse nationaliteit. Zelfs als de Nederlandse ouder voor het kind kan en wil zorgen, moet de overheid eerst onderzoeken wat het vertrek van de andere ouder met dat kind doet.

De toenmalige VVD-staatssecretaris Klaas Dijkhoff schreef in 2017 aan de Kamer dat hij door dit arrest "genoodzaakt" was het beleid aan te passen, en dat de bewijslast "meer dan voorheen naar de overheid is verschoven". In 2016 ging het nog om 340 aanvragen en 110 toekenningen. Dijkhoff verwachtte al dat het percentage toekenningen zou stijgen.

Een jaar later was de dam doorgebroken. VVD-staatssecretaris Mark Harbers meldde in 2018 dat er sinds de uitspraak in 1.930 gevallen verblijf was toegekend op grond van het arrest, inclusief zaken die op die uitspraak hadden liggen wachten. Ongeveer 70 procent van die mensen had daarvoor al gemiddeld 2 verblijfsprocedures doorlopen.

Dat is de sluiproute van het Europese rechterskartel: lukt het niet via de voordeur, dan via het kind. En in de negen jaar sinds dat arrest heeft geen enkel kartelkabinet er een streep door gezet.

Het stuitendste staat vlak boven de passage over de voorrang. Sterk erkent dat er over dakloze gezinnen "nog onvoldoende cijfermatig inzicht in de omvang en samenstelling van deze groep" is. Het kabinet laat deze gezinnen dus voorgaan zonder precies te kunnen zeggen hoeveel het er zijn. Bij de wet staat een schatting van 4.400 tot 4.900 huishoudens in het eerste jaar, maar dat gaat over alle dakloze gezinnen samen. Een aantal Chavez-gezinnen noemt de brief niet.

Probeer dat eens als gewone Nederlander. Jij moet aan de Belastingdienst tot op de euro verantwoorden wat er op je spaarrekening staat. Maar de overheid deelt schaarse woningen uit aan een groep waarvan ze de omvang niet kent.

En die woningen zijn er niet. Sterk schrijft het zelf: er is "grote schaarste aan woonruimte in Nederland". Toch kiest het kabinet er bewust voor om "de oplossing juist te zoeken in huisvesting in plaats van in het uitbreiden van de maatschappelijke opvang". Vertaald: geen opvangplek erbij, maar een woning of flexwoning, uit dezelfde schaarste waarop de rest van Nederland wacht.

En wat bedenken CDA en D66 om te voorkomen dat deze groep groeit? Houd je vast: het kabinet verkent of dakloosheid kan worden voorkomen door deze gezinnen voorafgaand aan hun komst naar Nederland "beter te informeren over de grote schaarste aan woonruimte in Nederland".

Je leest het echt goed. Terwijl een Nederlandse jongere na jaren op de wachtlijst nog geen bezemkast kan huren, denkt het kabinet-Jetten dat een ouder met een Chavez-verblijfsrecht thuisblijft als je vertelt dat de huizenmarkt best krap is. Het is niet eens een besluit, het kabinet verkent het alleen.

Sterk verwijst ook nog naar de minister van Asiel en Migratie, die maatregelen heeft getroffen tegen schijnerkenningen. Dat zijn kinderen die worden erkend met als enige doel een verblijfsrecht of de nationaliteit, zonder dat iemand het ouderschap invult.

Hoe groot dat lek is, staat in de Kamerbrief van 22 april 2026. De signalen bij de IND stegen van enkele tientallen per jaar naar circa 250 in 2024 en ongeveer 410 in 2025. De IND kent gevallen waarin één persoon meerdere kinderen erkent zonder ooit ouder te willen zijn, en de minister moest de Kamer inlichten over een man met 25 erkenningen. Het kabinet spreekt zelf van "oneigenlijk gebruik van publieke voorzieningen".

Niet elk Chavez-gezin zit zo in elkaar. Maar de route is dezelfde: een Nederlands kind opent de deur naar verblijf, verblijf opent de deur naar de gemeente, en bij dakloosheid moet die gemeente voorrang geven. Zo wordt een uitspraak uit Luxemburg een plek vooraan op de Nederlandse wachtlijst.

Dit is de complete omkering van waar een nationale overheid voor hoort te bestaan. Een regering die voor de eigen bevolking zorgt, zet dakloze Nederlanders en wachtende starters op één, trekt per direct een dikke streep door de Europese Chavez-sluiproute en schrapt elke vorm van migranten-voorrang op onze woningmarkt!