D66 wil ouders hun toestemming afpakken, terwijl in Vlaardingen de jeugdzorg zelf de voogd was en wegkeek

De D66-Kamerleden Marijke Synhaeve en Hanneke van der Werf zetten hun initiatiefwet online, zodat organisaties erop kunnen reageren. De kern: bij ernstige signalen moeten hulpverleners snel met een kind kunnen praten, zo nodig zonder toestemming van de ouders. Binnen 48 uur hoort een team met deskundigen uit de zorg, de jeugdzorg, de veiligheidshoek en justitie het kind en maakt het een plan, eventueel met strafrechtelijk optreden. Het geldt voor kinderen in én buiten de jeugdzorg. Dus ook voor het jouwe.

Synhaeve legt het zo uit: "Wat we willen is dat kinderen beter gehoord, gezien en geholpen worden." Daar is niemand tegen. Maar kijk naar de zaken waarmee D66 deze wet verkoopt, en het hele bouwwerk zakt in elkaar.

De aanleiding volgens D66: het gemartelde meisje uit Stadskanaal en het zwaar mishandelde pleegmeisje uit Vlaardingen. In beide zaken werden signalen gemist. Dat klopt. De vraag is alleen door wie.

Het Vlaardingse meisje woonde sinds maart 2022 bij een pleeggezin. De William Schrikker Stichting had de voogdij en plaatste haar daar zelf. Ouderlijke toestemming speelde in deze zaak dus geen enkele rol: de jeugdbescherming wás de ouder. In mei 2024 belandde het meisje zwaargewond in het ziekenhuis.

En de signalen? Die waren er al in de zomer van 2022. WSS-bestuursvoorzitter Pim Croiset van Uchelen gaf het later zelf toe: "Wij hebben de nodige signalen gehad en die zijn besproken, maar er was onvoldoende aanleiding om ons grote zorgen te maken." Signalen van een mishandeld kind netjes besproken en weggelegd. Dat de William Schrikker Stichting zo met een kind omging, is een schande.

Haar biologische moeder trok ondertussen aan de bel. "Ik stuurde alles naar jeugdzorg, maar ze zeiden: dat is hun privéleven", vertelde ze later. De inspecties concludeerden dat er "te weinig met haar gepraat en naar haar geluisterd" is. Niet een ouder hield dat meisje uit beeld, maar de instantie die zelf haar voogd was.

In Stadskanaal ging het niet anders. Het meisje van zes lag in februari op de intensive care, volgens artsen "ernstig ziek, onverzorgd, ondervoed en uitgedroogd". Op 16 maart stelde de kinderrechter haar onder toezicht van, opnieuw, de William Schrikker Stichting. In april lag ze onder dat toezicht vier nachten in het ziekenhuis, met verwaarlozingsverschijnselen. Pas half mei werden twee vrouwen aangehouden.

Het meisje stond dus al twee maanden onder toezicht van de jeugdbescherming toen de politie eindelijk ingreep. Het ontbrak de instanties niet aan bevoegdheden, maar aan daadkracht. D66 maakt daar een reden van om ouders te wantrouwen. Dat is een schaamteloze omkering van de feiten.

Hoogleraar jeugdrecht Mariëlle Bruning zei het in juni al tegen EenVandaag. Bij de organisaties in de keten geldt volgens haar: "Daar is vaak geen toestemming nodig om met een kind te spreken, maar toch gebeurt het niet altijd." En: "Meldingen worden doorgeschoven tussen Veilig Thuis, jeugdbescherming en pleegzorg". Het probleem is niet de ouder die nee zegt, maar de hulpverlener die niet komt.

En dan vraagt D66 ouders om erop te vertrouwen dat het dit keer goed gaat. Na de toeslagenaffaire. Volgens het CBS werden tussen 2015 en medio 2022 2.090 kinderen van gedupeerde toeslagenouders uit huis geplaatst. Ouders die door de overheid als fraudeur waren weggezet, zagen ook hun kinderen vertrekken. Het kabinet doet ruim een jaar over de vorm van een sorry, en de kinderen wachten nog altijd op hun eigen dossier.

Wie zo'n staat de sleutel geeft om buiten de ouders om met kinderen te praten, heeft niets geleerd. Synhaeve zegt niet bang te zijn dat haar wet tot meer uithuisplaatsingen leidt; volgens haar levert het juist betere samenwerking tussen instanties op. Die blinde goedgelovigheid van D66 is roekeloos.

Natuurlijk moet een kind dat thuis wordt mishandeld gehoord worden, en snel ook. Daarover is geen discussie. Maar dat kan nu al: onder een voogdij, onder een ondertoezichtstelling, en volgens Bruning vaak ook daarbuiten. Wie kinderen wil redden, dwingt de instanties te doen wat ze nu al mogen.

De Tweede Kamer moet deze kind-eerst-wet naar de prullenbak verwijzen. Geen nieuwe bevoegdheden over gezinnen zolang de jeugdbescherming de kinderen die ze nú al onder haar hoede heeft niet beschermt. Eerst moeten de lessen uit Vlaardingen worden uitgevoerd en moet het onderzoek van de inspectie naar Stadskanaal op tafel liggen. En een bestuurder wiens organisatie signalen van mishandeling laat liggen, moet daar persoonlijk op worden afgerekend.

D66 noemt dit een kind-eerst-wet. In werkelijkheid zet het de instanties voorop: de organisaties die faalden krijgen er macht bij, en de ouders leveren in. D66 plakt een mooi etiket op een machtsgreep.