Big Brother Heerma wil de AIVD zelfs gegevens over je seksleven laten verwerken, en FVD heeft gelijk: de sleepwet moet weg

Wie bepaalt wat onvermijdelijk is? De dienst zelf. Privacy First schrijft in zijn reactie op de consultatie, die zondag sloot: "Uit de memorie van toelichting (MvT) bij de Wbnv blijkt niet waarom het noodzakelijk kan zijn om (bulk)gegevens omtrent ras, vakverenigingslidmaatschap, gezondheid of seksuele leven van (groepen) personen te verwerken." Het oordeel van de organisatie: "Grootschalige massa-surveillance ligt in het verschiet."

Heerma en defensieminister Dilan Yeşilgöz brachten de wet eind augustus in consultatie als opvolger van de sleepwet. Yeşilgöz vatte het zelf samen in het persbericht: "Met deze wet wordt ons mes scherper." Ze vergat erbij te zeggen dat dat mes op jouw privéleven gericht staat.

We hebben dit eerder meegemaakt. Op 21 maart 2018 stemde Nederland in een referendum over de sleepwet. Volgens de Kiesraad stemde 49,44 procent tegen en 46,53 procent voor, bij een opkomst van 51,54 procent. De kiezer zei nee.

Het kabinet-Rutte III, met het CDA erin, schreef daarna droog: "Het kabinet zal de wet zoals aangekondigd op 1 mei 2018 in werking laten treden." CDA-leider Sybrand Buma had al in 2017 laten weten dat de sleepwet er hoe dan ook moest komen. Nu zit er een CDA'er op Binnenlandse Zaken, en die gaat nog een stap verder. Het CDA heeft de uitslag van 2018 nooit geaccepteerd, en Heerma's wet is pure minachting voor de kiezer.

Privacy First wijst erop dat het criterium dat de diensten "zo gericht mogelijk" moeten tappen uit de wet verdwijnt. Precies die belofte deed het kabinet na het referendum om de kiezer te sussen. Volgens Privacy First gaat dat "in strijd met de wens van de Nederlandse bevolking". Bits of Freedom ziet dat het wordt toegestaan "om de bulkdata die door middel van kabelinterceptie is verzameld met behulp van AI te analyseren."

Ondertussen wordt de waakhond kleiner gemaakt. De toezichthouders CTIVD en TIB gaan op in één college, en volgens Bits of Freedom wordt het aantal leden "met maar liefst 30% teruggebracht". Die toezichthouders noemden het voorstel al in september niet in balans: meer bevoegdheden, minder waarborgen.

Volgens Privacy First kan de minister onder het nieuwe "opponentenregime" bovendien "groepen op een geheime zwarte lijst plaatsen", waarna de dienst zelf het grootste deel van de zware middelen mag goedkeuren. Wie op die lijst staat, hoor je nooit. En wie weigert de diensten gegevens te geven, riskeert volgens het wetsvoorstel tot twee jaar cel.

Heerma zal zeggen dat Nederland zich moet beschermen tegen spionnen en terroristen, en dat er "nieuwe waarborgen" in de wet staan "die beschermen tegen willekeur". Maar Heerma's waarborgen zijn een zoethouder: een waarborg die de dienst zelf invult, beschermt niemand. En niemand legt uit waarom je een spion pas kunt vangen als je ook het seksleven van gewone Nederlanders mag registreren.

FVD vocht hier vanaf het begin tegen. De partij riep in 2017 op tot het referendum met de leus "Bescherm uw privacy!". In 2023 stemde FVD in de Tweede Kamer tegen de tijdelijke uitbreiding van de bevoegdheden, terwijl CDA en VVD voor stemden, en in 2024 deed FVD dat in de Eerste Kamer opnieuw. In haar standpunten staat het zwart op wit: "De Sleepwet werd ondanks een afwijzend referendum doorgedrukt." En: "Daarom verzetten wij ons tegen deze voorstellen en willen wij de Sleepwet intrekken."

FVD heeft gelijk: wie de uitslag van 2018 respecteert, schaft de sleepwet af in plaats van hem op te tuigen. Heerma moet deze surveillancewet intrekken in plaats van die door te sturen naar de Raad van State. En de Kamer moet doen wat FVD al jaren wil: de sleepwet schrappen.

Je stem in 2018 telde niet, en nu wil de staat ook nog weten met wie je slaapt. Gelukkig is er een partij die weigert dat te slikken: FVD.