Het centrum stort in: VVD-prominenten luiden de noodklok over Yeşilgöz, en bij NSC loopt zelfs het bestuur weg

De Telegraaf sprak met VVD'ers rond en binnen de partij, en de kop zegt genoeg: een "orkest dat doorspeelt op de Titanic". Oud-Kamerlid Charlie Aptroot is volgens de krant vooral boos over de box 3-plannen, die hij "onaanvaardbaar" noemt. "Ik word een beetje moedeloos", zegt hij, zoals NieuwRechts citeert. "Het lijkt wel of ze in de partij met oogkleppen rondlopen."

Een zittende VVD-bewindspersoon zegt dat er in de partij geen tegenmacht meer is om grote beslissingen te toetsen, zoals de deelname aan het minderheidskabinet met D66 en CDA. Een Haagse bron: "Iedere keer worden er allemaal hele vriendelijke en plezierige mensen bij elkaar gezet, maar er is geen tegenmacht meer en dat is hartstikke stom." Dat is geen kritiek van een boze kiezer. Dat zeggen de eigen mensen. Yeşilgöz speelt door terwijl het schip zinkt.

En zinken doet het. Vrijdagavond stond Yeşilgöz in Veghel voor 150 kritische leden en zei ze: "We willen wel met Pro." Op de vraag of ze opnieuw lijsttrekker wordt: "Ja dat ben ik." DDS schreef het al: van 22 zetels bij de verkiezingen naar 12 in de peiling van Maurice de Hond. Bijna de helft weg. Ondertussen groeit FVD gestaag door in de peilingen, en profiteert zelfs een halfbakken neprechtse partij als JA21 van de teloorgang van de VVD.

Wie heeft dit veroorzaakt? Niet de kiezer. Yeşilgöz beloofde links buiten de deur te houden en schoof daarna aan bij Jetten. Ze laat Heinen de spaarder in box 3 plukken en noemt de kritiek "beeldvorming". Een partijleider die haar kiezers bedriegt en daarna hun boosheid wegzet als misverstand, verdient geen tweede lijsttrekkerschap maar de deur.

En dan NSC. In 2023 kwam de partij van Pieter Omtzigt uit het niets binnen met twintig zetels. Nu heeft ze er nul in de Kamer. Vorige week vertrok Europarlementariër Dirk Gotink, de laatste volksvertegenwoordiger, omdat het bestuur Mona Keijzer als gastspreker had uitgenodigd. Zaterdag, in danszaal Avenue in Breda, liep een deel van de zaal weg toen Keijzer het woord kreeg. "Gelukkig regent het niet buiten", reageerde ze droog, meldt het AD.

Een paar uur eerder had waarnemend voorzitter Ronald de Bruin al moeten toegeven dat NSC niet meedoet aan de Statenverkiezingen: in geen enkele provincie was er genoeg "draagvlak en draagkracht". Daarna liep de vergadering vast op ruzie over de agenda en een motie van wantrouwen die niet in stemming mocht. De Bruin noemde de situatie "niet meer werkbaar", schrijft RTL, en het voltallige bestuur trad af. Van twintig zetels naar een danszaal in Breda, en zelfs daar loopt het bestuur weg.

De VVD en NSC zaten samen met PVV en BBB in het kabinet-Schoof. Ze beloofden een harde asielkoers en goed bestuur. NSC stapte eruit en werd bij de verkiezingen weggevaagd. De VVD koos daarna voor Jetten, zwichtte voor Klaver en verdwijnt nu langzaam hetzelfde gat in. Het patroon is overal hetzelfde: rechts campagne voeren, links regeren, en dan verbaasd zijn dat de kiezer wegloopt.

Yeşilgöz kan nog kiezen. Ze stapt uit dit kabinet met D66, of ze stapt zelf op. Elke dag dat ze blijft, kost haar partij kiezers. Wie de kiezer bedriegt, wordt door de kiezer begraven. Bij NSC is de begrafenis al geweest. Bij de VVD staat de lijkwagen voor de deur.