Je ex kreeg een deel van je ABP-pensioen? Na overlijden kan dat bedrag weer naar jou gaan

Het is een financiële vraag die ook jaren na een scheiding nog kan spelen. Wie alleen naar het bedrag op zijn bankrekening kijkt, ziet vaak niet meer welk deel van het pensioen oorspronkelijk werd opgebouwd en welk deel naar de voormalige partner gaat.

Daarom begint de beoordeling bij de oude verdelingsafspraak. Het overlijden op zichzelf zegt nog niet welk bedrag er aan jouw pensioen kan worden toegevoegd.

Bij de gebruikelijke verevening heeft de ex-partner recht op een deel van jouw ouderdomspensioen. ABP beschrijft in zijn voorwaarden voor pensioenverdeling na scheiding wat er gebeurt wanneer die ex overlijdt: de verdeling stopt en het betreffende bedrag wordt aan jouw pensioen toegevoegd.

Ontvang je al pensioen en hield ABP het aandeel voor je ex daarop in, dan kan die verandering dus gevolgen hebben voor jouw bruto maandbedrag. Hoeveel erbij komt, hangt af van het deel dat daadwerkelijk voor de ex-partner bestemd was.

Een eenvoudig, fictief rekenvoorbeeld maakt het verschil zichtbaar. Stel dat het ouderdomspensioen vóór de verdeling €1.600 bruto per maand bedraagt. Daarvan gaat €300 naar de ex en ontvangt de deelnemer €1.300. Als dat verevende aandeel door het overlijden weer wordt toegevoegd, wordt het eigen bruto pensioen in dit voorbeeld €1.600.

Die €300 is geen standaardverhoging van ABP. Het voorbeeld laat alleen zien hoe het terugkomen van een eerder verdeeld aandeel werkt. Het werkelijke bedrag moet uit de persoonlijke pensioenadministratie blijken.

Bij de wettelijke standaardverdeling gaat het om de helft van het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap is opgebouwd. Pensioen uit de jaren daarvoor of daarna valt niet vanzelf onder die helft.

De Rijksoverheid over pensioen bij scheiding wijst erop dat partners ook andere afspraken kunnen maken. Die kunnen zijn vastgelegd in de huwelijkse voorwaarden, partnerschapsvoorwaarden of het scheidingsconvenant. Voor scheidingen vóór 1 mei 1995 kunnen andere regels gelden.

ABP kent ook afwijkende verevening. Daarbij kunnen een ander percentage of een andere opbouwperiode zijn afgesproken. Ook bij die verdeling kan het aandeel na het overlijden van de ex weer aan het eigen pensioen worden toegevoegd.

Vraag daarom naar het geregistreerde bedrag. Een herinnering dat jullie ‘alles door de helft’ zouden doen, is onvoldoende om jaren later een nieuwe pensioenberekening te maken.

Bij conversie wordt pensioen omgezet in een zelfstandige aanspraak voor de ex-partner. De twee pensioenen zijn daarna op een andere manier van elkaar gescheiden dan bij verevening.

Dat heeft gevolgen voor het moment waarop de ex zijn of haar pensioen kan laten ingaan. Ook het effect van een overlijden is anders. ABP vermeldt bij de verschillende mogelijkheden om pensioen te verdelen dat bij conversie geen ouderdomspensioen terugkomt wanneer de ex overlijdt. De eenmaal doorgegeven keuze voor conversie is definitief.

Hebben jullie afgesproken het ouderdomspensioen helemaal niet te verdelen? Dan is er ook geen eerder weggegeven aandeel dat op deze grond kan terugkomen. Het volledige eigen ouderdomspensioen was dan immers behouden.

In de stukken is het woord ‘pensioenverdeling’ dus niet genoeg. Zoek welke vorm daaronder valt. Verevening, conversie en niet verdelen hebben verschillende gevolgen, ook als de documenten al tientallen jaren oud zijn.

Bij deze verhoging gaat het om pensioen dat jij zelf hebt opgebouwd en waarvan een aandeel naar je ex ging. Dat is iets anders dan een nabestaandenpensioen waarop je mogelijk recht hebt doordat je ex zelf pensioen heeft opgebouwd.

In een dossier kunnen beide onderwerpen voorkomen. Een brief over het ene recht geeft daarom niet automatisch antwoord op het andere. Vraag het fonds om duidelijk te benoemen welk pensioen en welke verdelingsafspraak het beoordeelt.

Ben je zelf nog niet met pensioen? Dan is er ook nog geen maandelijkse pensioenbetaling die direct kan stijgen. Wel kan het wegvallen van de verevening gevolgen hebben voor het pensioen dat je later ontvangt. Laat ABP bevestigen hoe dat in jouw aanspraken wordt verwerkt.

Het scheidingsconvenant is een goed vertrekpunt, maar leg daarnaast de bevestiging van ABP en een recente pensioenspecificatie neer. Daarmee kun je vergelijken welke afspraak is gemaakt en hoe het fonds die uitvoert.

Werd het aandeel nooit rechtstreeks door het fonds uitbetaald? Dan kan een aparte betaalafspraak tussen de ex-partners hebben bestaan. DDS legde eerder uit waarom een scheiding te laat melden bij het pensioenfonds niet automatisch het recht op verdeling laat verdwijnen.

Neem bij een overlijden contact op met ABP en vraag welke informatie nodig is om het dossier te beoordelen. Laat daarbij ook de ingangsdatum van een eventuele aanpassing bevestigen. Het bedrag dat jarenlang naar je ex ging, kan bij verevening weer voor jouw pensioen beschikbaar komen. Of dat in jouw situatie gebeurt, staat in de verdelingsafspraak en de registratie daarvan.