AOW'er verhuist met zijn onderhuurder en krijgt toch de lagere AOW voor gehuwden: beiden op het huurcontract en twaalf maanden geen huur

Een AOW'er die in juni 2023 samen met de vrouw die bij hem huurde naar een andere woning verhuisde, krijgt sinds die maand de lagere AOW voor gehuwden. In 2022 had de SVB zijn onderhuur nog bekeken en geaccepteerd, maar na de gezamenlijke verhuizing kwam zij tot een ander oordeel, en de rechtbank Amsterdam laat die herziening in stand. Niet de verhuizing zelf gaf de doorslag, maar wat erna bleek: beiden stonden vanaf de eerste dag als huurder op het nieuwe huurcontract, in twaalf maanden werd geen huur overgemaakt en er liepen bedragen tot €10.500 tussen de twee heen en weer.

De uitspraak van 31 augustus, op 5 oktober gepubliceerd, raakt iedereen met AOW die een kamer verhuurt of een kostganger heeft en gaat verhuizen: een eerder goedgekeurde situatie blijft niet vanzelf overeind, want de SVB mag na een verhuizing opnieuw kijken.

De man vroeg in mei 2022 AOW aan en gaf daarbij op dat een vrouw woonruimte van hem huurde. Op verzoek van de SVB stuurde hij bankafschriften en de huurovereenkomst voor zijn toenmalige adres. Dat was voldoende: de SVB kende hem per 27 september 2022 een AOW-pensioen voor een alleenstaande toe.

In juni 2023 verhuisde hij vanwege een renovatie van die woning naar een adres van woonstichting Eigen Haard, en de huurster verhuisde mee. Daarna ging de SVB na of er nog steeds sprake was van een zakelijke relatie. Met een besluit van 24 april 2024 herzag zij zijn AOW vanaf juli 2023 naar de norm voor een gehuwde; na een huisbezoek, twee gesprekken en een handhavingsrapport bleef zij daar op 26 november 2025 in bezwaar bij.

Drie dingen wogen voor de rechtbank zwaar.

Het huurcontract. Volgens Eigen Haard staat de vrouw vanaf de begindatum als medehuurder op het huurcontract van de nieuwe woning. De twee stonden samen als woningzoekende ingeschreven bij Woningnet en hadden gezamenlijk op de woning gereageerd; bij de corporatie staan zij bekend als een duurzaam gemeenschappelijk huishouden. Voor de rechtbank is dat op zichzelf al genoeg om niet van een zakelijke onderhuur te kunnen spreken: de vrouw is "niet onderhuurder, maar medehoofdhuurder van de woning".

De huur. Zij betaalde regelmatig €150 als huur, maar in november en december 2022, van februari tot en met mei 2023, in september en december 2023, in januari 2024 en van maart tot en met mei 2024 werd geen huur overgemaakt: twaalf maanden in totaal. De rechtbank noemt de huurprijs bovendien relatief laag en wijst erop dat die niet werd geïndexeerd.

De overige geldstromen. De man maakte €2.750 over met de omschrijving "Holiday" en €10.500 als "uitbetaling schade"; op de zitting verklaarde hij dat dit ging om schade die hij had gereden aan haar camper, die hij had geleend. Omgekeerd ontving hij van haar €50 voor een etentje, €258,99 en €100 voor boodschappen. Op een checklist van de SVB had hij op 3 maart 2024 ingevuld dat hij geen lening met een medebewoner had afgesloten; later noemde hij de overboekingen juist leningen. Hij zei haar via de sociale dienst te kennen, terwijl zij in 2011 al op een adres van hem ingeschreven stond. Die tegenstrijdigheden maakten zijn verklaringen voor de rechtbank ongeloofwaardig.

Volgens de AOW is er een gezamenlijke huishouding als twee mensen hun hoofdverblijf in dezelfde woning hebben en blijk geven voor elkaar te zorgen, door bij te dragen in de kosten van de huishouding of anderszins. Over het adres bestond geen discussie. De zorg voor elkaar leidde de rechtbank af uit de overboekingen, het gezamenlijke contract en een verbondenheid die verder gaat dan tussen een verhuurder en een huurder gebruikelijk is. Dat de SVB de gezamenlijke huishouding liet ingaan op de datum van de verhuizing, vindt de rechtbank terecht, juist omdat beiden vanaf het begin op het huurcontract staan. Het beroep is ongegrond.

De AOW kent twee normen. Wie alleen woont, krijgt netto 70 procent van het nettominimumloon per maand; wie als gehuwd geldt, en dat is ook wie een gezamenlijke huishouding voert, krijgt netto 50 procent. Het verschil is dus twintig procentpunten van het nettominimumloon, elke maand opnieuw. In deze zaak gaat de lagere norm in per juli 2023, de maand na de verhuizing, terwijl het besluit pas van april 2024 dateert. Over wat er sinds juli 2023 te veel is betaald, zegt de uitspraak niets; de zaak ging alleen over de herziening zelf. Een eerdere beoordeling, zoals die uit 2022, geeft geen recht op dezelfde uitkomst als de feiten veranderen: zodra iemand niet meer aan de voorwaarden voldoet, herziet de SVB het pensioen.

Houd het huurcontract op je eigen naam en regel de kamer, als je verhuurder dat toestaat, met een eigen onderhuurcontract. Staan jullie allebei als huurder op het contract, dan ben je voor de corporatie één huishouden en is er voor de SVB geen onderhuur meer.

Laat de huur elke maand per bank overmaken met de omschrijving "huur", tegen een reële prijs die je jaarlijks aanpast; een laag vast bedrag dat regelmatig uitbleef, was hier een teken dat het geen zakelijke afspraak was. Houd andere geldstromen gescheiden: leningen, een bijdrage aan een vakantie of een schadevergoeding tussen verhuurder en huurder wegen mee als zorg voor elkaar. Leen je toch iets, leg het dan vast op papier en vertel de SVB steeds hetzelfde verhaal; de tegenstrijdige verklaringen wogen in deze zaak zwaar tegen de man.

Geef de verhuizing en de nieuwe woonsituatie zelf aan de SVB door, werk mee aan een huisbezoek en bewaar het nieuwe huurcontract en de bankafschriften van de huurbetalingen. Wat je in een eerder jaar hebt laten zien, telt niet automatisch voor het nieuwe adres.

Pak het huurcontract van je huidige woning erbij en kijk wiens namen erop staan. Staat je huurder er ook op, of komt de huur niet elke maand op je rekening binnen, leg je situatie dan zelf aan de SVB voor, liefst vóór een volgende verhuizing in plaats van erna.