Executeur moet dochter en kleinkinderen van overleden vader €151.339 betalen na nietige schenkingen

Heb je een volmacht van je vader of moeder, dan mag je daarmee niet zomaar geld aan jezelf schenken. Ook niet als je het bij de notaris laat vastleggen. Dat blijkt uit een vonnis van de Rechtbank Rotterdam van 28 oktober, gepubliceerd op 3 november.

Twee kinderen gaven zichzelf met een volmacht van hun vader elk een deel van zijn beleggingen ter waarde van €100.000. Volgens de rechter zijn die schenkingen nietig. De executeur, een van de twee, moet nu een dochter €98.214,72 en twee kleinkinderen samen €53.124,18 betalen, plus de wettelijke rente. Samen is dat €151.338,90.

De zaak gaat over de nalatenschap van een vader. Een van zijn kinderen is executeur. Een dochter kreeg bij testament een legaat van een zesde deel en deed daarnaast een beroep op haar legitieme portie. Twee kleinkinderen kregen samen ook een legaat van een zesde.

Zij stapten naar de rechter omdat ze geen inzage en geen goede boedelbeschrijving kregen. In een tussenvonnis van december 2025 moest de executeur stukken geven, op straffe van een dwangsom van €250 per dag, tot maximaal €25.000. Daarna stelde de rechtbank de nalatenschap post voor post vast. De executeur wilde de legaten zelf vaststellen op €4.930,11.

Het grootste punt was de beleggingsportefeuille van de vader. De executeur sprak eerst van twee schenkingen van €120.000. Later in de procedure noemde hij €100.000 per persoon. Na het tussenvonnis kwam hij met een notariële akte van 21 mei 2021: daarin kregen hij en een ander kind elk een aandeel in de beleggingen van €100.000.

Uit die akte bleek dat de twee kinderen bij de notaris zelf optraden als gevolmachtigden van hun vader, met een volmacht uit 2013. Dat mag volgens artikel 3:68 van het Burgerlijk Wetboek alleen als vooraf zo precies vaststaat wat er gebeurt dat de belangen niet kunnen botsen, of als de volmacht dat uitdrukkelijk toestaat.

Volgens de rechter was niet gebleken dat de volmacht zo'n bepaling bevatte, en ging het om grote bedragen. "De notariële akte maakt de schenking niet automatisch legaal", schrijft de rechtbank. De schenkingen zijn nietig, en de €200.000 telt mee in de nalatenschap. De portefeuille was bij het overlijden €585.085,16 waard.

Ook op andere punten kreeg de executeur geen gelijk. In de aangifte erfbelasting had hij €143.525 opgevoerd als schenkingen op papier: bedragen die de vader zou hebben toegezegd, maar nog niet had betaald. Zo'n schenking vervalt bij het overlijden, tenzij de schenker die persoonlijk is aangegaan en er een notariële akte van is. Die akten waren er niet. Wil je zelf op papier schenken, dan moet dat dus via de notaris.

Verder wilde de executeur €38.680,72 op vijf bankrekeningen buiten de nalatenschap houden. Hij voerde €23.030,14 op als vergoeding voor zichzelf als vermogensregisseur. En €22.701,44 ging af voor een auto voor de vriendin van zijn vader. De rechter wees alle drie af: er was geen bewijs, en van een wens van de vader over de auto bleek nergens uit. Over de inboedel en de sieraden kreeg de executeur wel gelijk.

De rechtbank stelt de bezittingen vast op €654.712,88. Elk legaat komt uit op €90.181,09. De legitieme portie van de dochter is €120.241,45. Daarvan krijgt ze €90.181,09 via haar legaat en €30.060,36 extra. Dat extra deel gaat af van het legaat van de kleinkinderen, dat daardoor zakt naar €75.150,91 bruto. Zo'n legitieme portie kan de verdeling flink veranderen.

Na aftrek van een betaling uit 2021, een voorschot en voorgeschoten erfbelasting moet de executeur de dochter nog €98.214,72 betalen en de kleinkinderen €53.124,18. Zijn eigen kosten als executeur mag hij niet uit de nalatenschap halen. Volgens de rechtbank lag er vier jaar na het overlijden nog geen correcte boedelbeschrijving en was de informatie onvolledig. Beide partijen betalen hun eigen proceskosten. Het vonnis geldt ook als er hoger beroep komt.

Geef je een kind een volmacht of een levenstestament, zet er dan duidelijk in of het namens jou mag schenken, en aan wie. Een algemene volmacht is daar niet automatisch genoeg voor. Wil je op papier schenken, leg dat dan zelf vast bij de notaris. Anders vervalt de schenking als je overlijdt.