Wajonger onder bewind moet UWV €5.021,59 terugbetalen omdat werk van partner en breuk niet zijn doorgegeven

De vrouw staat onder bewind en voerde aan dat haar bewindvoerder de wijzigingen niet had doorgegeven. Dat veranderde niets: wat een bewindvoerder doet of nalaat, komt volgens vaste rechtspraak in beginsel voor rekening van degene die onder bewind staat.

Hoger beroep is niet meer mogelijk, want de Raad is de hoogste bestuursrechter in socialezekerheidszaken. De vrouw krijgt ook geen vergoeding voor haar proceskosten en het griffierecht.

De vrouw ontving sinds 1 oktober 2007 naast haar Wajong een toeslag, op basis van de leefvorm gehuwd of samenwonend. Door het werk van haar partner, en later doordat ze alleen kwam te staan, kwamen de inkomsten volgens UWV boven het sociaal minimum uit. Dat ze te veel toeslag kreeg, bestreed ze niet.

De ex-partner speelde dus alleen in de eerste zeven maanden een rol: tot en met oktober 2018 telde dat inkomen mee. Daarna ging het om haar eigen inkomen tegenover het lagere sociaal minimum voor een alleenstaande. Wat de ex-partner verdiende en hoe het bedrag is verdeeld, staat niet in de uitspraak.

UWV stopte de toeslag per 1 februari 2023. Op 1 februari 2024 trok het hem met terugwerkende kracht in over 1 april 2018 tot en met 31 januari 2023, in totaal 58 maanden, en vorderde €10.043,38 bruto terug. Op 24 juli 2024 verklaarde UWV haar bezwaar gegrond en halveerde het de terugvordering tot €5.021,59 bruto. UWV had intern bekende informatie niet doorgegeven aan zijn eigen afdeling Wajong, waardoor de terugvordering onnodig hoog was opgelopen. Ook haar eigen aandeel en de rol van de bewindvoerder woog het mee.

UWV is volgens de Toeslagenwet in beginsel verplicht om te veel betaalde toeslag in te trekken en terug te vorderen. Of je iets te verwijten valt, maakt daarvoor niet uit. Alleen bij dringende redenen kan UWV er geheel of gedeeltelijk van afzien.

Dat begrip legt de Raad sinds 18 april 2024 ruimer uit: UWV moet niet alleen naar de gevolgen kijken, maar ook naar de oorzaak. Die was hier volgens de Raad geheel aan de vrouw te wijten, omdat ze UWV niet had ingelicht. Dat ze onder bewind staat, was op zichzelf geen reden om van een groter deel af te zien. Ze wees ook op haar gezondheid, maar volgens de Raad heeft UWV alle relevante omstandigheden voldoende meegewogen. De halvering vond de Raad niet onevenredig.

Ze mocht uit het stopbesluit van 8 februari 2023 ook niet afleiden dat ze niets meer hoefde terug te betalen. Dat ging volgens de rechtbank Oost-Brabant alleen over de stopzetting, en er stond in dat ze moest terugbetalen als ze te veel had ontvangen. De Raad liet dat oordeel staan.

Een toeslag van UWV vult je bruto-inkomen aan tot maximaal het sociaal minimum. Je moet onder meer 18 jaar of ouder zijn en de AOW-leeftijd nog niet hebben. Woon je samen met een partner die na 31 december 1971 is geboren, dan krijg je alleen toeslag als er een kind jonger dan 12 bij je woont.

Het sociaal minimum hangt af van je leefsituatie. Vanaf 1 juli 2026 is dat €2.337,00 bruto per maand voor twee personen die getrouwd zijn of samenwonen, en €1.669,31 voor een alleenstaande vanaf 21 jaar.

Daardoor kan een breuk de toeslag beëindigen. Stel: je krijgt €1.750 bruto per maand aan Wajong, je woont samen met een partner zonder inkomen en je voldoet aan de voorwaarden. De toeslag is dan €587 bruto per maand, plus 8 procent vakantiegeld. Ga je uit elkaar en woon je alleen, dan is je grens €1.669,31. Daar zit je al boven, dus de toeslag stopt. Geef je dat een jaar niet door, dan krijg je volgens een berekening van DDS €7.044 bruto te veel, zonder het vakantiegeld.

Woon je samen, dan telt de wet je eigen inkomen en dat van je partner bij elkaar op. Na een breuk telt alleen nog je eigen inkomen. Van inkomen uit arbeid blijft maximaal twee jaar een deel buiten beschouwing, tot ten hoogste 15 procent van het minimumloon.

Op de pagina van UWV over inkomsten bij een Wajong staan de inkomsten van je partner bij wat je niet hoeft door te geven. Dat gaat alleen op zolang je geen toeslag hebt.

Met een toeslag moet je meer doorgeven: bijna alle inkomsten van jezelf en je partner, dus ook andere uitkeringen, alle soorten pensioen en studiefinanciering, en wijzigingen in je leefsituatie. UWV noemt als voorbeeld:

De Toeslagenwet zegt dat je wijzigingen onverwijld en uit eigen beweging doorgeeft. UWV vraagt om ze meteen door te geven en noemt voor inkomsten bij een Wajong een termijn van 1 week. Je gebruikt daarvoor het formulier Doorgeven wijzigingen Wajong op Mijn UWV. Twijfel je, neem dan contact op met UWV.

Zelf ziet UWV het niet altijd: bij een WIA'er met toeslag ontdekte UWV pas na vier jaar dat de partner werkte, en toch mocht het €13.865,60 terugvorderen.

Sta je onder bewind, spreek dan af wie de wijzigingen doorgeeft en vraag om een bewijs dat het is gebeurd. Ook eigen bijverdiensten horen erbij, zoals de betaalde hulp aan familie die een andere Wajonger €27.789,45 kostte.

Ben je het niet eens met een terugvordering, dan moet UWV je bezwaar meestal binnen 6 weken na de datum van de beslissingsbrief ontvangen. Heb je meer tijd nodig, dan kun je eerst voorlopig bezwaar maken.

Schrijf erin wat de terugvordering voor je betekent en hoe hij is ontstaan, zoals je gezondheid, je schulden en wat UWV zelf wist of naliet. De wet noemt geen vast percentage. In een andere Wajong-zaak halveerde UWV bijna €18.000 tot ongeveer €9.000, onder meer vanwege problematische schulden.

Kun je niet in één keer betalen, bel UWV dan zo snel mogelijk via 088 - 898 20 00, bijvoorbeeld voor een betalingsregeling. Vaak verrekent UWV het bedrag met je uitkering en houdt het daarbij meestal rekening met je beslagvrije voet. Ontving je de toeslag in een vorig jaar, dan betaal je altijd het brutobedrag terug. De loonheffing daarin kun je later via je aangifte inkomstenbelasting terugvragen. Soms komt er ook een boete bij, in deze uitspraak niet.

Een openstaande schuld kan lang doorlopen: UWV legde beslag op de AOW van een man vanwege een oude uitkeringsschuld, met een inhouding van €647,15.

Heb je een toeslag op je Wajong en is er iets veranderd bij je partner of in je woonsituatie, geef dat dan nu door, ook als het al langer geleden is. Met de Keuzehulp recht op toeslag van UWV zie je of je recht misschien verandert, maar de uitkomst is een schatting.