AMATEUR-UUR IN DEN HAAG: Huilende Bontenbal (CDA) klaagt bij oppositie over 'gemenere' VVD en zet formatie op losse schroeven

In de nieuwste aflevering van de podcast Afhameren legt Telegraaf-journalist Wouter de Winther de vinger pijnlijk op de zere plek. Het incident vond plaats tijdens het Vragenuurtje, toen de camera even wegdraaide. Daar stond Bontenbal, gezellig te keuvelen met Kamerleden die niet tot de formerende partijen behoren.

En wat deed hij daar? Ging hij pal staan voor zijn idealen? Nee, hij stond te jammeren. Hij vond het "allemaal toch wat ingewikkeld" om met de VVD te onderhandelen. Ach gut, arme Henri. Is de grote boze buitenwereld te hard voor de klimaatschoolmeester?

Wat De Winther onthult, is cruciaal om te begrijpen hoe deze formatie in elkaar steekt. Het blijkt dat het CDA en D66 het onderling allang eens waren. Ze hadden het "schrijfsel" al klaar. Het linkse motorblok dacht de buit al binnen te hebben: lekker samen het land volgooien met windmolens, de boeren onteigenen en de belastingen verhogen.

Maar toen kwam de realiteit, in de vorm van de VVD. "Nu kwamen ze er opeens achter dat ze het ook nog met iemand anders eens moesten worden", merkt De Winther cynisch op. De liberalen (voor zover we ze nog zo mogen noemen) beginnen "nu pas echt met onderhandelen" en maken het "toch allemaal wel heel moeilijk" voor Bontenbal.

Bontenbal is blijkbaar geschokt dat je in een formatie ook te maken hebt met partijen die (hopelijk) iets anders willen dan jij. "Goh wat knap, jullie zijn het allemaal eens geworden!" sneert De Winther over het onderonsje tussen CDA en D66. Het toont de arrogantie van het midden: ze dachten de VVD wel even als makke schapen naar de slachtbank te leiden.

Waar gaat de ruzie over? Natuurlijk over geld. De VVD wil de nieuwe minister van Financiën leveren en zit "stevig" in de wedstrijd wat betreft het financiële kader. De liberalen willen "niet last hebben van verzwaringen" en willen "niets in het saldo laten lopen".

En wat wil het CDA van Bontenbal? Die willen een "veiligheidsbijdrage". Laat u niet misleiden door die mooie term: dat is gewoon een belastingverhoging. Bontenbal wil dus, samen met D66, uw lasten verzwaren, en de VVD ligt (gelukkig, voor nu) dwars.

Dat Bontenbal hierover klaagt bij de oppositie, laat zien dat hij eigenlijk gewoon een links politicus is die in de verkeerde partij zit. Hij vindt het "vervelend" dat de VVD niet zomaar akkoord gaat met lastenverzwaringen. Het is de wereld op zijn kop. Het CDA, ooit de partij van de degelijke boekhouding, is verworden tot een sinterklaasclub die boos is als de boekhouder (VVD) zegt dat het geld op is.

Politiek gezien is de actie van Bontenbal een doodzonde. De Winther zegt het treffend: "Wat is dat voor club?". Ze zitten zogenaamd met zijn drieën een "vertrouwensband op te bouwen", en dan krijgt de oppositie te horen dat één van de onderhandelaars het "maar k.u.t. vindt om aan tafel te zitten" met de VVD.

Als je nu al, in deze fase, je eigen partners afvalt bij de politieke tegenstander, hoe moet dat dan als er straks echt geregeerd moet worden? Als er crises zijn? Als er moeilijke besluiten moeten vallen? Dan staat Bontenbal bij de eerste de beste tegenslag weer te lekken naar GroenLinks of de PvdA.

Het toont aan dat Henri Bontenbal niet geschikt is voor het grote werk. Hij is een lichtgewicht die bezwijkt onder de druk. "Het is nog een hele toer, want ze willen het financiële kader en is allemaal heel zwaar", klaagde hij. Als je dat al zwaar vindt, Henri, wacht dan maar tot de kiezer straks met je afrekent.

Er zit nog een ander interessant aspect aan dit verhaal. Blijkbaar begint de VVD eindelijk een beetje ruggengraat te tonen. Na jaren van meebuigen met links (onder Rutte), lijken ze nu door te hebben dat hun achterban het niet meer pikt. Ze eisen Financiën en blokkeren belastingverhogingen.

Dat is slecht nieuws voor Bontenbal en Rob Jetten, maar goed nieuws voor Nederland. Al moeten we niet te vroeg juichen. De VVD kennende, ruilen ze die principes straks net zo makkelijk weer in voor een paar mooie baantjes in het kabinet. Maar voor nu is het genieten van de paniek bij het CDA.

Deze formatie is een klucht. Drie partijen die elkaar niet vertrouwen, die fundamenteel andere dingen willen (belastingverhoging vs. lastenverlichting), en die nu al roddelend over straat gaan. Het is een recept voor een vechtscheiding nog voordat het huwelijk is geconsumeerd.

Bontenbal heeft met zijn geklaag laten zien dat hij de staatsman-status mist. Hij is een amateur die denkt dat politiek een theekransje is. Het beste wat er nu kan gebeuren is dat de VVD de stekker eruit trekt, stopt met deze linkse wolk van CDA/D66, en gaat praten met partijen die wél het land willen redden (FVD, PVV, BBB).

Maar dat zal wel weer niet gebeuren. Ze zullen het wel weer "ergens in het midden" laten landen, wat in Den Haag betekent: de burger betaalt de rekening en de politici houden hun baan.