Stroomnet verdubbelt je rekening

De rekening van de groene droom komt binnen. En u mag hem betalen.

De provincie Zuid-Holland liet samen met werkgeversorganisatie VNO-NCW, het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie en Stichting Warmtenetwerk uitrekenen wat energie de komende 25 jaar gaat kosten. Het rapport heet Energierekening van de toekomst.

De uitkomst is hard. Een klein huishouden betaalt nu zo'n 1.400 euro per jaar aan energie. In 2050 kan dat 2.800 euro zijn. Een gemiddeld huishouden komt uit op ongeveer 4.400 euro per jaar, ruim 2.000 euro meer dan nu. Ook het mkb krijgt een flinke klap.

En de belangrijkste oorzaak? Volgens het onderzoek zijn dat de nettarieven. De enorme investeringen in het elektriciteitsnet worden doorberekend aan de kleine gebruiker: huishoudens en kleine bedrijven.

Gedeputeerde Arno Bonte noemt de stijgende energielasten "een tikkende sociale tijdbom". Bonte is energiegedeputeerde en PRO-lijsttrekker in Zuid-Holland. Precies: de partij die al jaren vooroploopt in de klimaatpolitiek.

Wie denkt dat 2050 ver weg is, vergist zich. De nettarieven gaan in 2027 al gemiddeld zo'n 20 procent omhoog. Dat is ongeveer 90 euro extra per jaar voor stroom en 52 euro voor gas. Wij schreven daar al eerder over. Volgens de ramingen is er tot 2040 maar liefst 235 miljard euro nodig om het stroomnet te versterken.

Die 235 miljard komt niet uit de lucht vallen. Die komt uit uw portemonnee, via de energierekening.

En het net is nu al vol. Honderdduizenden nieuwbouwwoningen kunnen voorlopig geen stroomaansluiting krijgen. Bedrijven staan in de wachtrij. Alles moet elektrisch, maar het net kan het niet aan. Dus moet er worden bijgebouwd, en dus betaalt de burger.

Ben je het ook zat dat de burger steeds de rekening krijgt? Word lid van DDS Premium. Dan lees je al onze premium artikelen op de website, luister je naar onze vaste podcasts en lees je DDS zonder advertenties. Je kiest zelf: 7 euro per maand of 70 euro per jaar. Met een jaarabonnement krijg je twee maanden gratis.

Het onderzoek zegt het zelf: de hardste klappen vallen bij huishoudens en mkb-bedrijven die niet kunnen verduurzamen. Wie geen geld heeft voor een warmtepomp, zonnepanelen of een thuisbatterij, betaalt het meest.

Dat is de pijnlijke waarheid van de energietransitie. De welgestelde tweeverdiener met een nieuwbouwhuis, een elektrische auto en een dak vol zonnepanelen redt zich wel. De huurder in een portiekflat, de gepensioneerde met een klein pensioen en de bakker op de hoek betalen de netkosten.

Ook de zonnepaneelbezitter krijgt een tik. Volgens het onderzoek levert terugleveren aan het net de 2,5 miljoen huishoudens met zonnepanelen straks niets meer op. Eerst werden mensen met de salderingsregeling de zonnepanelen in gepraat, nu verdampt dat voordeel.

Dat is het vaste antwoord. Minister Van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei, D66) herhaalt het steeds: fossiel moet eruit en hernieuwbaar erin, en betaalbaarheid blijft een prioriteit.

Maar wie betaalbaarheid echt een prioriteit vindt, begint niet met een net van 235 miljard waarvan de rekening vooral bij kleine gebruikers belandt. Die kijkt kritisch naar het tempo, naar de doelen en naar de vraag of alles echt elektrisch moet. Die durft te zeggen dat een transitie die gewone mensen de energiearmoede in drijft, te snel gaat.

Opvallend is ook wat Bonte voorstelt: nog meer overheid. Meer isolatieprogramma's, meer collectieve warmtenetten, meer energiecoöperaties. Het antwoord op een probleem dat door de overheid is veroorzaakt, is volgens PRO dus nog meer overheid. En wie betaalt dat? Juist.

Donderdag debatteert de Tweede Kamer met minister Van Veldhoven over de energierekening van huishoudens. Dat is het moment voor een paar harde eisen.

Ten eerste: een plafond op de stijging van de nettarieven voor huishoudens en kleine bedrijven. Ten tweede: een eerlijke doorrekening van wat de klimaatdoelen per huishouden kosten, vóórdat er nog één miljard extra wordt uitgegeven. Ten derde: het tempo van de transitie aanpassen aan wat het net en de portemonnee van de burger aankunnen, en niet andersom.

Steun DDS: word lid van DDS Premium. Als Premium-lid lees je al onze premium artikelen, luister je naar onze vaste podcasts en lees je DDS zonder advertenties. Een abonnement kost 7 euro per maand of 70 euro per jaar, dus met een jaarabonnement krijg je twee maanden gratis. Word hier lid.