Kabinet laat huiseigenaren met een zakkende fundering zitten: 75.000 eigenaren komen 6 miljard tekort, Den Haag trekt 56 miljoen uit

Honderdduizenden Nederlanders maken dit nu mee, of gaan het meemaken. Volgens Deltares en TNO hebben 425.000 woningen al funderingsproblemen of krijgen ze die binnenkort. De droogte van de afgelopen maanden maakt het erger: kleigrond krimpt, en houten palen gaan rotten als het grondwater te ver zakt. Het kenniscentrum KCAF verwacht dat het aantal getroffen panden over zo'n dertig jaar oploopt tot ongeveer 687.000.

Dan het geld. De AFM rekende in april uit dat het herstel van de ongeveer 120.000 woningen met ernstige funderingsproblemen ruim 11 miljard euro kost. 75.000 eigenaren kunnen dat niet betalen, en komen samen 6 miljard euro tekort. Dat is gemiddeld 80.000 euro per eigenaar. Voor 25.000 van hen is een lening volgens de AFM niet eens een verantwoorde optie.

En wat doet het kabinet? Voor de Nationale Aanpak Funderingen is 56 miljoen euro beschikbaar, voor 2026 tot en met 2028. Stel dat elke euro rechtstreeks naar de 75.000 eigenaren ging die het niet kunnen betalen: dan kreeg ieder van hen zo'n 750 euro. 750 euro tegen een gat van 80.000: zoveel ben jij Den Haag waard.

Minister Elanor Boekholt-O'Sullivan van Volkshuisvesting schrijft het zelf in haar Kamerbrief: 'Tienduizenden gebouwen hebben te maken met funderingsschade.' En haar planning? De informatievoorziening moet in 2030 op orde zijn, en in 2035 moet er een evenwichtige aanpak liggen. 2035. Over negen jaar. Structureel geld, waar de gemeenten via de VNG om vragen, is er niet.

Deze week werd bekend dat de Rotterdamse haven 50 miljoen euro van het kabinet krijgt voor natuurherstel in 2027, zodat er weer vergunningen kunnen worden verleend. Daarvoor worden onder meer konijnen uitgezet in de duinen. Vijftig miljoen voor één jaar natuurherstel rond de haven, 56 miljoen voor drie jaar funderingen in heel Nederland. Voor konijnen in de duinen is er geld. Voor jouw zakkende huis niet.

Het is hetzelfde patroon als bij de warmtepomp. Dezelfde minister die huiseigenaren aan de hybride warmtepomp wil hebben, laat diezelfde huiseigenaren aan hun lot over als hun fundering het begeeft. Als Den Haag iets van jou wil, komt er een plicht. Als jij iets van Den Haag nodig hebt, komt er een Kamerbrief.

Het ergste is: jij kunt er niets aan doen. 'Als huiseigenaar heb je geen invloed op de oorzaken en je kunt je er ook niet tegen verzekeren', zegt Simon Vrijsen van Vereniging Eigen Huis tegen de NOS. Je kocht een huis, je betaalt je hypotheek, je houdt het netjes. En dan zakt het weg door droogte en een grondwaterpeil waar jij niets over te zeggen hebt.

KCAF-directeur Frank van Lier vatte het eerder in één zin samen: 'Een nieuwe keuken wil je, een fundering overkomt je.' Hij wil structureel geld om het herstel echt uit te voeren. De VNG wil een aanpak tot minimaal 2050. Een coalitie van onder meer Vereniging Eigen Huis, Aedes, de banken en de NVM vraagt om een vernieuwingsfonds. Iedereen ziet het. Behalve het kabinet.

'Natuurlijk kan de overheid niet altijd de portemonnee trekken', zegt ook Vereniging Eigen Huis. Maar een kabinet dat miljarden heeft voor Brussel, voor asielopvang en voor klimaatsubsidies, kan niet volhouden dat er voor de fundering van 75.000 gewone gezinnen alleen kruimels over zijn.

Boekholt-O'Sullivan moet nog dit jaar komen met een echt funderingsfonds: renteloze leningen voor wie kan lenen, en een garantie of bijdrage voor de 25.000 eigenaren voor wie lenen geen optie is. Niet in 2035, maar nu. En Rijk en waterschappen zorgen dat het grondwater niet verder zakt waar huizen op houten palen staan.

Dit kabinet vraagt veel van jou: een warmtepomp, hogere lasten, geduld. Maar als jouw huis letterlijk onder je voeten wegzakt, krijg je een Kamerbrief en een fooi. Een overheid die voor haar burgers staat, ziet er anders uit.