Jurgen Nobel (VVD) speelt ineens redder van het aardgas, maar D66-coalitiegenoot prikt zijn theater door: 'Mee ingestemd'

In een Kamerdebat deed Nobel woensdag alsof hij zojuist uit een tijdmachine was gestapt en tot zijn grote schrik ontdekte dat je zonder aardgas geen woonwijken kunt bouwen op een overbelast stroomnet. De VVD wil nu kijken of nieuwe huizen toch weer op het gas aangesloten kunnen worden. "Er is sprake van een woningcrisis en daar moeten we naar handelen", verklaarde Nobel in het debat. Volgens het VVD-Kamerlid werkt het feit dat aardgasvrije nieuwbouwwoningen sinds 2018 de norm zijn de krapte op het stroomnet in de hand, en zou dat de woningbouw vertragen.

Welkom in de werkelijkheid, meneer Nobel. Alleen één klein detail: wie heeft die aardgasvrije dwangbuis in 2018 precies aangetrokken?

Het antwoord liet in de Kamer geen minuut op zich wachten, en het kwam nota bene van zijn eigen coalitiepartner. D66-Kamerlid Robin van Leijen reageerde verbaasd toen hij van Nobel een vraag over gas kreeg, wees fijntjes op een Europese richtlijn voor het verduurzamen van gebouwen en veegde de vloer aan met de oud-staatssecretaris van Participatie en Integratie: "Daar heeft het kabinet waar de heer Nobel in zat mee ingestemd."

Eén zin van D66. En de hele VVD-ballon ligt aan flarden.

Want het waren in 2018 juist D66 én de VVD die er samen voor pleitten om de verplichte gasaansluiting bij nieuwbouwwoningen sneller te laten vervallen. Sterker nog: in het coalitieakkoord dat diezelfde VVD dit jaar samen met D66 en het CDA ondertekende, staat zwart op wit: "We geven prioriteit aan de verduurzaming van woningen en maken de energierekening zo blijvend betaalbaar." Eerst teken je bij het kruisje van Rob Jetten om heel Nederland van het gas af te jagen, en als de bouw daardoor vastloopt speel je voor de camera's de verontwaardigde buitenstaander.

Overal in het land zie je inmiddels de puinhopen van die acht jaar durende oorlog tegen het aardgas. Deze week bleek nog hoe 2.000 nieuwbouwwoningen in Amersfoort niet op het stroomnet passen en op een wachtlijst belanden omdat de kabels de verplichte warmtepompen en laadpalen simpelweg niet aankunnen. Ondertussen zien we hoe onze eigen industrie wankelt door de hoge energieprijzen en het overvolle stroomnet.

Jarenlang hebben VVD-bewindspersonen die waarschuwingen weggewuifd. Iedereen die sinds 2018 durfde te zeggen dat het elektriciteitsnet nooit berekend was op het gelijktijdig verwarmen van miljoenen huizen én het opladen van elektrische auto's, werd door het partijkartel weggezet als een fossiele dinosaurus.

En nu het water de bouwsector aan de lippen staat en de VVD in de peilingen wegzakt, gooit Nobel een proefballonnetje op waarvan hij na de reactie van D66 dondersgoed weet dat zijn eigen coalitie het direct in de prullenbak gooit. Dat is de laffe kiezersbedrog-routine van een partij die altijd rechts knippert en links afslaat.

Het tijdstip van dit VVD-toneelstukje maakt het nog pijnlijker. Precies op deze woensdag meldt de NOS dat de Europese gasprijs het hoogste niveau heeft bereikt sinds de gascrisis na de Russische inval in Oekraïne. Vanochtend vroeg stond de prijs op de Europese groothandelsmarkt even boven de 87 euro per megawattuur.

In februari, voor de Verenigde Staten de aanval op Iran openden, was de prijs op diezelfde markt nog zo'n 30 euro per megawattuur — bijna drie keer zo laag. Doordat bij aanvallen vanuit Iran en nu ook door Houthi's uit Jemen belangrijke raffinaderijen en leidingen voor vloeibaar gas (lng) in het Midden-Oosten worden geraakt, loopt de prijs na een eerdere piek van 82 euro in september sinds begin deze maand opnieuw sterk op.

En hoe gaat Nederland die koude maanden in? Volgens de NOS zijn de ondergrondse gasvoorraden in Nederland op dit moment tot slechts zo'n 64 procent gevuld — een stuk lager dan de voorgaande jaren. Prijsvergelijkers verwachten daarom nu al dat huishoudens, zowel met een flexibel contract als wanneer hun vaste contract afloopt, een stuk meer gaan betalen voor gas. Dat is de economische zelfmoord van het kabinet-Jetten over de rug van jouw energierekening: we hebben ons afhankelijk gemaakt van kwetsbare lng-aanvoer uit het Midden-Oosten, terwijl onze eigen gasopslagen voor ruim een derde leeg staan.

Terwijl de VVD nu pas wakker schrikt van de gevolgen van haar eigen beleid, wijst Forum voor Democratie (FVD) al jaren op deze exacte kettingreactie. FVD-Kamerlid Milan Schenk spaarde het kabinet onlangs tijdens het vragenuurtje niet over de plannen om nieuwe huizen ‘slim’ te bouwen om het overvolle stroomnet te ontzien. Op haar website waarschuwt FVD dat elektriciteit onder dit kabinet niet meer vanzelfsprekend is en dat Nederlandse huishoudens als gevolg van de energietransitie "met tienduizenden euro’s aan kosten geconfronteerd" worden.

De klimaatfanaten van D66 zullen natuurlijk meteen roepen dat we vanwege Europese richtlijnen en de aardbevingsschade in het noorden nooit meer terug kunnen naar ons eigen aardgas. Wat een onzin. Brussel heeft helemaal niets te vertellen over hoe wij onze eigen huizen verwarmen, en voor Groningen ligt de enige eerlijke en verstandige oplossing al jaren op tafel: betaal de Groningers vooraf en ruimhartig uit voor alle schade, versterk hun huizen tot in de puntjes, en draai daarna de gaskraan in Groningen weer open.

Onder de Groningse klei ligt voor honderden miljarden euro's aan schoon, betrouwbaar en betaalbaar Nederlands aardgas. Dat een kabinet liever toekijkt hoe de gasprijs boven de 87 euro schiet, de opslagen op 64 procent blijven steken en hele nieuwbouwwijken stilvallen wegens stroomtekort, toont de ideologische blindheid van D66 en VVD die een gasrijk land laat bevriezen.

Als Jurgen Nobel en de VVD hun eigen woorden over de woningcrisis serieus nemen, dienen ze niet een vrijblijvend vraagje in bij D66, maar zetten ze vandaag nog een streep door de aardgasvrije norm voor nieuwbouw uit 2018, zeggen ze de Europese gebouwenrichtlijn op en eisen ze samen met FVD de heropening van het Groningse gasveld na volledige en ruimhartige compensatie voor de Groningers.

Zolang de VVD dat niet doet en braaf in het kabinet-Jetten blijft zitten, zijn de krokodillentranen van Nobel geen stuiver waard: hun groene coalitieakkoord, jouw onbetaalbare gasrekening.