Nationaal Slavernijmuseum van Halsema en Letschert kampt nog voor de eerste steen is gelegd al met 22,3 miljoen euro tekort

Als je ooit een schoolvoorbeeld zocht van hoe de progressieve subsidie-industrie en de Haagse en Amsterdamse deugelite met het belastinggeld van hardwerkende Nederlanders omgaan, dan heb je het nu gevonden. In een recent overzicht aan de Tweede Kamer moest D66-minister Rianne Letschert al toegeven dat de gemeente Amsterdam haar heeft geïnformeerd dat "het nieuwe gebouw op zijn vroegst in 2033 opengaat, in plaats van de eerder gecommuniceerde openingsdatum in 2030". En uit de Amsterdamse raadsinformatiebrief van 22 oktober en het interview met directeur John Leerdam, waarover NieuwRechts maandag berichtte, blijkt hoe gigantisch de rekening inmiddels uit de klauwen giert.

Voor de bouw en oprichting van dit museum heeft het Rijk al 32,2 miljoen euro aan belastinggeld klaargezet en pompt de gemeente Amsterdam (die zelf tot over haar oren in de miljardenschulden zit) er nog eens 48,8 miljoen euro in. Samen 81 miljoen euro uit de publieke kas. Maar nog voordat er ook maar één schop in de grond staat, meldt Amsterdam dat er door hogere prijzen en een duurdere parkaanleg nu al een tekort van 22,3 miljoen euro is ontstaan. Dat is ruim 103 miljoen euro op papier, en er staat aan het IJ nog letterlijk helemaal niets.

Wordt het project met het bijpassen van die 22,3 miljoen euro dan tenminste binnen de eerder genoemde raming van 110 miljoen euro afgerond? Welnee. Toen Trouw aan directeur John Leerdam vroeg of die 110 miljoen euro wél toereikend zal zijn, antwoordde het voormalige PvdA-Kamerlid zonder omwegen: "Dat denk ik niet"

Laat die drie woorden even bezinken. Een directeur van een door de belastingbetaler gefinancierd project heeft nog niet eens een definitieve architect geselecteerd (die keuze valt pas in de zomer van 2027 uit hooguit vijf van de tien geselecteerde ontwerpteams, waarna het ontwerp eind 2028 klaar moet zijn en de aanbesteding pas eind 2029 begint), en hij kondigt zeven jaar voor de opening alvast in de krant aan dat 110 miljoen euro te weinig gaat zijn. Als het maar over schuld, boetedoening en deugpronken gaat, is de portemonnee van de Nederlandse belastingbetaler voor PRO en D66 bodemloos.

In het bedrijfsleven word je bij zo'n uitspraak nog dezelfde middag met je kartonnen doosje op straat gezet. Maar in het linkse subsidiecircuit van Amsterdam en het ministerie van OCW werkt het precies andersom: daar weet iedere oud-politicus uit de PvdA- en GroenLinks-stal (het huidige PRO) dat de overheid bij een ideologisch prestigeproject uiteindelijk toch wel bijlapt.

Wat heeft de museumorganisatie van John Leerdam sinds het eerste Amsterdamse raadsbesluit in 2017 en de locatiekeuze in 2024 dan eigenlijk al die jaren uitgespookt met al dat voorbereidingsgeld? Het antwoord van Leerdam is onbetaalbaar. De oud-politicus bezweert dat het hem niet alleen om een stenen museumgebouw gaat en beroemt zich erop dat zijn club inmiddels zo'n 6.000 bijeenkomsten en gespreksrondes heeft belegd in zowel Nederland als Suriname en het Caribisch deel van het Koninkrijk.

Zesduizend gesprekken! En waarom kostte dat eindeloze vergaderen zoveel jaren? "Je kunt niet door dit dossier heen rennen", stelt de museumbaas, die erop wijst dat de bijeenkomsten geregeld hoog oplopen in de emoties en daarom veel tijd opslokken.

Je verzint het niet. Terwijl gewone musea, dorpshuizen, bibliotheken en streekarchiefjes in de provincie voor een paar duizend euro subsidie door een eindeloze bureaucratische mangel worden gehaald en dorpsfeesten onder D66-minister Letschert verzuipen in de vergunningen, reist het gezelschap rond het Nationaal Slavernijmuseum jarenlang van praatsessie naar praatsessie tussen Amsterdam, Paramaribo en de Antillen om 6.000 keer emotioneel te vergaderen. En aan het einde van die 6.000 gesprekken is de conclusie dat de opening drie jaar opschuift naar 2033 en dat er 22,3 miljoen euro tekort is.

Alsof een bodemloze put van zo'n 110 miljoen euro nog niet duur genoeg is, heeft D66-minister Letschert er in haar brief aan de Tweede Kamer nog een extra schepje bovenop gedaan. Omdat 2033 zo ver weg klinkt, schrijft Letschert: "Ik heb op basis van de bestuursovereenkomst OCW-gemeente Amsterdam de gemeente verzocht om een tijdelijke locatie voor het museum." Daarom wordt er achter de schermen alvast gezocht naar een tussentijds onderkomen dat ergens in 2027 of een jaar later zijn deuren zou moeten openen.

Reken maar uit wat dat betekent. Omdat de nieuwbouw aan het IJ drie jaar vertraging oploopt en tientallen miljoenen duurder wordt, wil men op aandringen van de D66-minister voor de tussenliggende vijf tot zes jaar óók nog even een compleet tijdelijk museum openen in het peperdure Amsterdam. Een dubbele huisvesting, dubbele inrichtingskosten en dubbele ambtelijke overhead, alleen maar omdat D66 en PRO niet tot 2033 kunnen wachten met hun nationale heropvoedingsproject.

Laten we elkaar geen mietje noemen over de politieke obsessie achter dit miljarden- en miljoenenproject. Niemand ontkent dat de geschiedenis van de slavernij bestudeerd en verteld mag worden in onze bestaande historische musea, zoals het Rijksmuseum of het Scheepvaartmuseum, waar daar al jarenlang talloze zalen en tentoonstellingen aan zijn gewijd. Maar voor het partijkartel en het linkse stadsbestuur van Femke Halsema is normale geschiedschrijving nooit genoeg.

Zij willen een gigantische kathedraal van nationale boetedoening aan het IJ, die volgens de eigen directeur meer dan 110 miljoen euro gaat kosten en waar de hedendaagse Nederlander (wiens voorouders zelf als dagloner of keuterboer in een plaggenhut op de Drentse hei of in een fabriek in Twente voor een hongerloon werden uitgebuit) tot in lengte van dagen een erfzondecomplex moet worden aangepraat.

Tegelijkertijd dient het project als een riante banen- en subsidiemachine voor bevriende oud-politici, bureaucraten en activisten die duizenden praatsessies mogen organiseren op kosten van de werkende burger.

In een land waar gezinnen hun energierekening en hun boodschappen amper nog kunnen betalen, waar een wijkraad in Rotterdam-Carnisse een luttele 1.250 euro weigert voor een kinderfeest als de Sinterklaasintocht en waar D66-minister Letschert en VVD-minister Heinen het renteplafond van 40 miljoen euro voor oud-studenten bij het grofvuil zetten, is het een regelrechte klap in het gezicht van de burger om ruim 100 miljoen euro in dit ontspoorde prestigeproject te pompen.

Als een bouwproject zeven jaar voor de opening al 22,3 miljoen euro tekortkomt en de directeur vooraf al aankondigt dat het budget van 110 miljoen euro overschreden gaat worden, dan is er voor een verstandige overheid maar één besluit mogelijk: trek de stekker eruit. Geen tijdelijke noodlocatie van Letschert, geen extra miljoenen uit de staatskas om de gaten van Halsema en Leerdam te dichten, maar de subsidiekraan voor deze bodemloze woke-put per direct dichtdraaien!