VVD-minister Van Weel knielt voor Brussel en wil spullen afpakken zonder veroordeling: 'is het aan jou om het tegendeel te bewijzen'

Laat dit even binnenkomen. Tot nu toe kan de overheid vermogen en spullen alleen afpakken na een veroordeling. Straks mag dat volgens de Rijksoverheid ook "zonder dat een verdachte is veroordeeld voor een misdrijf of als geen verdachte in beeld is". De volgorde hoort anders: de staat bewijst, de rechter veroordeelt, en dan pas komt de deurwaarder.

Van Weel gaf in maart ruiterlijk toe wat er verandert. "Niet meer de persoon, maar het geld en de goederen staan centraal", zei hij toen de wet naar de Raad van State ging. En de bal komt volgens hem "meer bij de belanghebbenden" te liggen, want "je moet gewoon een goed verhaal hebben hoe je aan je dure spullen komt". Je moet gewoon een goed verhaal hebben. Zo praat een minister van Justitie in een land dat zich een rechtsstaat noemt. Niet de overheid hoeft te bewijzen dat jij iets fout deed, jij moet komen uitleggen waarom je iets bezit.

Die minister heeft het ook over "die lading contant geld in je woning". Denk aan de oudere die zijn bank niet vertrouwt, de ondernemer met een kas en de weduwe met een envelop uit een erfenis van twintig jaar geleden. Probeer na al die jaren maar eens met bonnetjes aan te tonen waar dat geld vandaan kwam.

Eerlijk is eerlijk: na het advies van de Raad van State gaat het nu om waardevolle spullen bij strafbare feiten die aanzienlijk economisch voordeel kunnen opleveren, en er komt hoger beroep. Dat zijn twee pleisters op een open wond. De kern blijft overeind: afpakken zonder veroordeling.

Waar komt dit vandaan? Niet uit de Nederlandse stembus. De wet voert de Europese Confiscatierichtlijn in, gebaseerd op afspraken die in 2024 op Europees niveau zijn gemaakt. Een fundamenteel uitgangspunt van ons strafrecht wordt dus overboord gezet om aan Brusselse afspraken te voldoen.

Nederlands recht hoort boven Europese richtlijnen te staan. Een Nederlandse minister hoort de Nederlandse burger te beschermen tegen Brussel, niet Brussel te bedienen tegen de Nederlandse burger. Van Weel doet het tweede en noemt het "effectiever afpakken". En hij doet er nog een schep bovenop: volgens de Raad van State gingen de maatregelen in de versie van april zelfs "verder" dan de Confiscatierichtlijn voorschrijft.

Het is tekenend dat dit juist van de VVD komt. Het woord vrijheid staat nog in de partijnaam, maar eigendom en rechtsbescherming worden zonder blikken of blozen ingeleverd zodra Brussel erom vraagt. Een onbetrouwbare verraderspartij, ik zeg het al jaren.

Van Weel kan niet zeggen dat hij niet gewaarschuwd is. De Raad voor de rechtspraak stelde op 13 november 2025 over de toenmalige versie dat de wet de rechtsbescherming van burgers aantast, met een "opmerkelijk lage bewijsstandaard". Mensen zouden de legale herkomst van hun eigendommen moeten bewijzen, tegen het uitgangspunt in dat je onschuldig bent tot je schuld is bewezen.

Ook grondrechten kunnen volgens de Raad in het geding komen, bijvoorbeeld als een woning wordt geconfisqueerd en mensen op straat belanden. Na die waarschuwing verwerkte Van Weel de consultatie, en in maart legde hij de bal nog steeds bij jou neer. Hij heeft het dus gehoord, en hij gaat gewoon door.

Het ergste is dat deze wet criminelen ook nog een uitweg biedt. De Raad voor de rechtspraak waarschuwde dat de keuze aan het OM wordt overgelaten zonder verdere normering. Het OM kan dan steeds vaker kiezen voor afpakken in plaats van vervolgen en berechten, en misdadigers ontlopen zo hun straf.

Ik wil criminelen achter de tralies zien, en daarna hun geld afpakken. Dat kan nu al. Een crimineel die zijn auto kwijtraakt maar vrij rondloopt, is niet gestraft: die koopt een nieuwe auto. Harder straffen is wat dit land nodig heeft, geen boekhouding met inbeslagnames.

Kijk daarna naar de staat van dienst van deze minister. De Algemene Rekenkamer stelde vast dat ruim 10.000 ernstige zaken uit 2024 niet werden behandeld: ongeveer 7.000 direct afgewezen en zo'n 3.000 voortijdig gestopt. Dat is bijna een kwart van de ongeveer 42.000 zaken in die zwaarste categorie.

Van Weel stelde daarvoor 1,5 miljoen euro beschikbaar en kiest voor een selectie in plaats van alles opnieuw te bekijken. De eerste bevindingen komen pas voor de zomer van 2027. Slachtoffers van mishandeling, overvallen en stalking mogen dus wachten, maar de lat om spullen af te pakken gaat alvast omlaag.

Natuurlijk zegt Van Weel dat misdaad niet mag lonen. Daar is iedereen het over eens. Maar als het OM iemand niet kan veroordelen, is het antwoord meer rechercheurs en harder opsporen, niet een lagere lat voor de staat. Wie de ernstige zaken niet rond krijgt, moet niet de bewijslast omdraaien om alsnog iets te kunnen scoren.

Van Weel moet dit wetsvoorstel terugtrekken, en anders moet de Tweede Kamer het wegstemmen. Geen confiscatie zonder veroordeling, geen bewijslast bij de burger en geen vrije keuze voor het OM om afpakken te verkiezen boven vervolgen. Nederland laat Brussel weten dat het hier niet aan meedoet. Eerst opsporen, dan vervolgen, dan veroordelen en dan pas afpakken.

Wat van jou is, blijft van jou tot een rechter je heeft veroordeeld. Een minister die daar anders over denkt, hoort niet op Justitie.