Studieschuld €50.277 jaren op nul: DUO vraagt nu €346,47 per maand en de rechter wijst uitstel af

Een studieschuld die jarenlang op nul staat, is niet weg. Een oud-student met een schuld van €50.277,67 hoefde door een faillissement en een schuldsanering lange tijd niets af te lossen, maar moet van DUO vanaf oktober 2026 €346,47 per maand betalen. De rechtbank Overijssel wees zijn beroep daartegen op 29 september 2026 af: DUO had hem al in juli 2024 geschreven dat de aflossing in oktober 2026 zou hervatten en had geen toezeggingen gedaan over verder uitstel.

De zaak komt op een moment dat de hoge studieschulden in beeld zijn. Volgens het CBS stond de totale studieschuld op 1 januari 2026 op €28,0 miljard, voor het eerst lager dan een jaar eerder, maar het aantal mensen met een schuld boven de €50.000 is in zes jaar verdubbeld tot 144.500. Voor hen is de vraag uit deze zaak de kern: hoeveel moet ik per maand betalen, en wat als dat niet lukt?

De man had twee leningen uit zijn studietijd, waarvan de aflosfase in 2006 en in 2016 begon. Hij maakte maximaal gebruik van de aflosvrije periode van 60 maanden en kreeg daarna, vanwege zijn financiële situatie, een maandbedrag van nihil. In juli 2024 liet DUO weten dat hij per oktober 2026 weer moest gaan betalen en werk moest maken van het aflossen van zijn schulden.

Toen het besluit voor oktober tot en met december 2026 kwam, €346,47 per maand volgens de regels van zijn terugbetaalregeling, ging hij in beroep. Hij vond dat DUO zijn bijzondere omstandigheden niet had onderzocht, dat zijn schulden juist waren toegenomen en dat hij erop mocht vertrouwen dat hij niets hoefde te betalen.

Dat het bedrag juist was berekend, stond niet ter discussie. De rechtbank oordeelde dat DUO zijn begunstigende beleid sinds 2006 ruimhartig had toegepast en dat hij geen beroep op het vertrouwensbeginsel kon doen. "Er zijn geen toezeggingen gedaan; [eiser] is er juist op gewezen dat hij per oktober 2026 de afbetaling zal moeten hervatten", vat de rechtbank het standpunt van DUO samen, en zij volgt dat. Van bijzondere omstandigheden die een uitzondering rechtvaardigen, was volgens de rechtbank "in het geheel niet gebleken". Hij kreeg geen griffierecht of proceskosten vergoed.

DUO rekent eerst het wettelijke maandbedrag uit: de schuld plus rente, gedeeld door het aantal maanden van je aflosperiode. Voor wie onder de oude regels (SF15) valt, is dat 180 maanden, voor de regels sinds 2015 (SF35) 420 maanden. Bij een schuld van €50.000 zonder rente komt dat neer op ongeveer €278 per maand bij 180 maanden en €119 bij 420 maanden.

Daarna kijkt DUO of je dat kunt betalen, de draagkracht. Die hangt af van je inkomen van twee jaar geleden en dat van je eventuele partner. Boven een vrije voet betaal je een percentage van je inkomen: 12 procent bij SF15 en 4 procent bij SF35. De vrije voet is in 2026 voor een alleenstaande zonder kinderen €22.528,31 bij SF15 en €26.819,42 bij SF35; met partner of als alleenstaande ouder respectievelijk €32.183,30 en €38.351,77. Is je draagkracht lager dan het wettelijke maandbedrag, dan betaal je het lagere bedrag. Is je inkomen gedaald, dan kun je DUO vragen naar een recenter peiljaar te kijken.

Wie het maandbedrag tijdelijk niet kan missen, kan de aflossing in totaal 60 maanden pauzeren. De man in deze zaak had die ruimte helemaal gebruikt. Daarna geldt weer het bedrag dat uit de draagkrachtberekening komt. Blijft er aan het einde van de aflosperiode een restschuld over omdat je al die jaren naar draagkracht hebt betaald, dan scheldt DUO die kwijt; wie niets laat weten en gewoon niet betaalt, bouwt daarentegen een achterstand op.

Dat is de les uit deze uitspraak: een laag of nul maandbedrag is altijd tijdelijk en gekoppeld aan je inkomen van dat moment. Een brief waarin DUO een hervattingsdatum noemt, is geen formaliteit maar het moment om je situatie opnieuw door te geven.

Log in op Mijn DUO en kijk welk peiljaar is gebruikt voor je huidige maandbedrag. Is je inkomen sindsdien gedaald, vraag dan een draagkrachtmeting op basis van een recenter jaar aan; is het gestegen, reken dan alvast uit wat je vanaf het volgende jaar gaat betalen.