Boekholt (D66) houdt de warmtepompplicht overeind: wie vanaf 2029 een nieuwe cv-ketel nodig heeft, moet duizenden euro's extra ophoesten

Het ging om een motie van PVV-Kamerlid Alexander Kops, ingediend bij de begroting van Klimaat en Groene Groei. De vraag was simpel: schrap de voorgenomen warmtepompplicht. Het kabinet ontraadde de motie, en bij de stemmingen van dinsdag werd ze verworpen.

De plicht komt van minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (D66) van Volkshuisvesting. Zij schreef op 7 oktober aan de Tweede Kamer dat huiseigenaren vanaf 2029 bij vervanging van hun ketel moeten overstappen op een "slimme" hybride warmtepomp. Alleen woningen die op een warmtenet zitten of daarop worden aangesloten, vallen erbuiten.

Wat kost dat? Volgens de rekenvoorbeelden van Milieu Centraal, die DDS eerder op een rij zette, betaal je voor een hybride warmtepomp in een gemiddelde hoekwoning zo'n 6.200 euro inclusief installatie. Moet er ook een nieuwe ketel bij, dan is het 8.300 euro. Daar gaat 2.125 euro subsidie af. Tegenover een losse nieuwe ketel van zo'n 2.100 euro betaal je dus ruwweg 4.000 euro meer.

Het kabinet rekent je voor dat je dat terugverdient met een lagere gasrekening. Milieu Centraal komt bij een matig geïsoleerde hoekwoning uit op zeven tot tien jaar. Maar dat is een rekenvoorbeeld, geen garantie. Je stroomverbruik stijgt in dat voorbeeld van 310 naar 1.925 kilowattuur per jaar, en wat stroom over vijf jaar kost, weet niemand.

En dan het stroomnet. Datzelfde kabinet heeft volgens minister Stientje van Veldhoven (D66) van Klimaat en Groene Groei voor "circa 140.000 woningen" die nog gebouwd moeten worden nog niet direct plek op het stroomnet. Ondertussen moet jij een apparaat ophangen dat juist meer stroom vraagt. Niet voor niets eist het kabinet dat de warmtepomp "slim" is: hij moet vooral draaien als het net rustig is.

Eerst het net laten vollopen, dan de burger verplichten om er nog meer op aan te sluiten: zo ziet het klimaatbeleid van D66 eruit. De rekening voor dat gepuzzel ligt bij de huiseigenaar, niet bij de minister.

De plicht staat overigens nog niet in de wet. Het kabinet wil in het voorjaar van 2027 een wetsvoorstel klaar hebben, dat in de zomer van 2027 in consultatie gaat. Juist daarom was dinsdag het moment om de plicht te schrappen, voordat er een wet ligt en het te laat is.

Kops diende nog een motie in: de btw op energie verlagen van 21 naar 9 procent. SP-leider Jimmy Dijk vroeg hetzelfde. Beide moties werden verworpen. De btw op je energierekening blijft dus op het volle tarief. Daarmee liet de Kamer in één stemronde twee keer de huiseigenaar zitten: geen vrije keuze bij de ketel, en geen lagere belasting op de stroom die de verplichte warmtepomp straks nodig heeft.

Wat de Kamer wel aannam, was een andere motie van Kops: ook huishoudens in "verborgen" energiearmoede moeten een tegemoetkoming uit het Noodfonds Energie kunnen krijgen. Een pleister voor wie al niet meer rondkomt. De oorzaak, een energierekening vol belasting, blijft gewoon staan.

Denk aan de gepensioneerde in een jarenzeventigwoning, met een ketel van vijftien jaar oud. Die gaat in 2030 stuk, midden in de winter. Een nieuwe ketel alleen mag niet, dus moet er een warmtepomp met buitenunit tegen de gevel. Heeft die AOW'er 4.000 euro extra liggen? Het kabinet verwijst naar een lening bij het Nationaal Warmtefonds. Een lening voor een verplichting die je zelf nooit wilde.

Of het jonge gezin dat met moeite een rijtjeshuis heeft gekocht. Daar hangt een ketel die het nog een paar jaar doet. Op het moment dat hij het begeeft, komt er een rekening van duizenden euro's bovenop alle andere kosten. Boekholt spreekt van een overstap die "eenvoudig, betaalbaar en uitvoerbaar is voor mensen".

Betaalbaar voor wie? Voor een minister met een ministerssalaris, ongetwijfeld. Niet voor de gewone Nederlander, die nu al elke maand een energierekening betaalt waar de overheid flink aan meeverdient.

En wat als de buitenunit niet past? Een hybride warmtepomp hangt aan de gevel en maakt in het stookseizoen geluid. In een rijtjeshuis met een kleine achtertuin is dat geen detail. Voor appartementen en monumenten komen volgens de vakpers voorlopig uitzonderingen, omdat een buitenunit daar vaak geen plek heeft. Voor de gewone eengezinswoning op gas geldt de plicht gewoon. Hoe die uitzonderingen precies worden afgebakend, moet het wetsvoorstel nog uitwijzen.

Kops vroeg niet om iets radicaals. Hij vroeg om mensen zelf te laten kiezen hoe ze hun huis verwarmen. Het kabinet en een Kamermeerderheid vonden dat te veel gevraagd.

Zolang deze plicht er staat, hangt er boven elke cv-ketel in Nederland een rekening van duizenden euro's. Boekholt kan hem nog schrappen voordat het wetsvoorstel er ligt. Doet ze dat niet, dan weet iedere huiseigenaar wie hem in 2029 de warmtepomp door de strot duwt.