VVD-minister Hermans rent naar Brussel voor een smaakjesverbod: haar eigen verbod faalde, nu moet heel Europa eraan

Hermans wil dat de Europese Commissie voorkomt "dat nieuwe producten met nicotine of stoffen die daarop lijken op de Europese markt komen", meldt ANP. Daarnaast vraagt ze om verplichte neutrale verpakkingen voor nicotineproducten, een Europees verbod op smaakjes en strenger optreden tegen tabaksreclame op sociale media. "Zo voorkomen we dat jongeren verslaafd raken aan de vapes van de toekomst", zegt ze tegen Hart van Nederland.

Producten die nog niet eens bestaan, wil ze nu al verbieden. Dit is geen gezondheidsbeleid. Dit is een minister die de toekomst op slot wil zetten omdat ze het heden niet onder controle krijgt.

Want hoe ging het ook alweer met het Nederlandse smaakjesverbod? Sinds 1 januari 2024 mogen vapes hier alleen nog met tabakssmaak worden verkocht. Het resultaat: volgens Trimbos gebruikt 85 procent van de jongeren die maandelijks vapen nog altijd smaakjesvapes, meldde de NOS eerder dit jaar. Ongeveer een derde komt eraan via vrienden of kennissen, en zo'n twintig procent koopt bij dealers.

Lees die cijfers en trek de conclusie die Hermans weigert te trekken. Het verbod heeft het vapen niet gestopt. Het heeft de handel alleen verplaatst naar dealers, buitenlandse webwinkels en de achterkamer. En nu de grens het lek blijkt, omdat smaakjesvapes in de buurlanden nog legaal zijn en tabak daar goedkoper is, moet die grens maar verdwijnen. Niet door het eigen beleid te herzien, maar door het aan heel Europa op te leggen.

Het past in een patroon. Het kabinet adviseert scholen inmiddels om mobieltjes de hele schooldag in de kluis te stoppen. Hermans zelf laat de zorgverzekeraar bepalen bij welke psycholoog je terechtkunt. En vanaf 2032 mogen alleen nog tabaksspeciaalzaken tabak verkopen, terwijl Hermans ook voor die winkels strengere reclameregels wil.

Dit is dezelfde VVD die zichzelf decennialang verkocht als de partij van de eigen verantwoordelijkheid. De partij die zei dat de overheid zich niet met jouw keukentafel moest bemoeien. Onder Hermans bemoeit de VVD zich met je keukentafel, je telefoon, je psycholoog en nu ook met de smaak van wat een volwassene rookt. Geen wonder dat de kiezer wegloopt: de partij zakt in de peilingen naar twaalf zetels.

Het schaamteloze van dit verhaal is dat een Nederlandse minister zelf Brussel uitnodigt om nog meer macht naar zich toe te trekken. Wat in Den Haag niet lukt, moet Europa maar regelen. Zo verdwijnt de beslissing steeds verder van de kiezer. Wie straks tegen een Europees smaakjesverbod is, kan niet meer bij zijn eigen Kamerlid terecht. Die zegt dan dat het uit Brussel komt.

Natuurlijk wil niemand dat twaalfjarigen aan de vape hangen. Maar verkopen aan minderjarigen is al verboden. Wie jongeren wil beschermen, handhaaft die leeftijdsgrens en pakt de dealers en de verkopers onder de toonbank aan. Dat is hard werk, en dat doet Den Haag liever niet. Een verbod uitvaardigen is makkelijker dan het handhaven. En een verbod voor heel Europa uitvaardigen is nog makkelijker, want dan is niemand meer verantwoordelijk als het mislukt.

De eis is simpel. Hermans moet haar oproep aan Brussel intrekken en eerst verantwoording afleggen over het mislukte Nederlandse verbod. De Tweede Kamer moet uitspreken dat de keuzes van volwassenen niet in Brussel worden gemaakt. En de VVD moet kiezen: is ze nog een liberale partij, of alleen nog de keurige uitvoerder van D66-betutteling?

Een minister die haar eigen falen naar Europa exporteert, lost geen probleem op. Ze vergroot het tot een continent.