Richard de Mos keert na bijna zeven jaar terug als wethouder van Den Haag

Zijn partij vormt een nieuwe coalitie met VVD, CDA en DENK.

Voor zijn tegenstanders moet het voelen als een politieke nachtmerrie. Voor zijn kiezers is het vooral de democratische correctie waarop zij jarenlang hebben gewacht.

Hart voor Den Haag behaalde bij de gemeenteraadsverkiezingen een verpletterende overwinning en kwam uit op zestien zetels. Daarmee werd de partij met enorme afstand de grootste van de stad.

De boodschap van de Haagse kiezer kon nauwelijks duidelijker zijn: men wilde De Mos terug en was klaar met de partijen die hem politiek al hadden begraven.

De Mos treedt nu daadwerkelijk opnieuw toe tot het stadsbestuur. De coalitie van Hart voor Den Haag, VVD, CDA en DENK beschikt gezamenlijk over een meerderheid.

Dat is een opmerkelijke comeback.

In 2019 werd De Mos gedwongen zijn wethouderschap neer te leggen nadat justitie een groot corruptieonderzoek begon. Jarenlang hing de verdenking van omkoping boven zijn hoofd.

In 2023 sprak de rechtbank hem vrij van de centrale corruptiebeschuldigingen. Ook in hoger beroep bleef de vrijspraak van omkoping overeind. Wel werd hij veroordeeld wegens schending van het ambtsgeheim en kreeg hij daarvoor een voorwaardelijke geldboete.

Die juridische nuance moet eerlijk worden vermeld. De Mos is dus niet op ieder punt volledig vrijgesproken, maar het grote beeld waarmee zijn politieke loopbaan werd verwoest - dat van een corrupte wethouder die zich zou hebben laten omkopen - hield voor de rechter geen stand.

Ondertussen was de politieke schade allang aangericht.

De behandeling van De Mos laat zien hoe gemakkelijk een strafrechtelijk onderzoek kan veranderen in een politieke executie.

Zodra politie en justitie binnenvallen, wordt een verdachte door media en politieke tegenstanders vaak al als veroordeeld behandeld. Koppen, beelden en insinuaties doen hun werk lang voordat een rechter het dossier heeft beoordeeld.

Wanneer jaren later vrijspraak volgt voor de zwaarste beschuldigingen, is de oorspronkelijke sensatie allang in het collectieve geheugen gebrand. De rectificatie krijgt zelden dezelfde aandacht als de beschuldiging.

De Haagse kiezer heeft zich daar duidelijk niet door laten leiden. Hart voor Den Haag werd niet ondanks De Mos de grootste, maar juist dankzij hem.

Zijn directe stijl, nadruk op veiligheid en aandacht voor buurten spreekt veel inwoners aan die zich door de traditionele partijen niet meer vertegenwoordigd voelen.

Dat maakt zijn terugkeer meer dan een persoonlijk succes. Het is een dreun voor het gevestigde Haagse partijkartel en voor alle bestuurders die dachten dat Hart voor Den Haag vanzelf zou verdwijnen.

De kiezer dacht daar anders over. Niet een klein beetje anders, maar zestien zetels anders.

Toch verdient de nieuwe coalitie scherpe controle. Vooral de samenwerking met DENK roept vragen op.

Hart voor Den Haag heeft zich uitgesproken over veiligheid, integratie, woningvoorrang voor de bestaande bevolking en het terugdringen van asielopvang. DENK staat op verschillende van die thema’s bepaald niet vanzelfsprekend aan dezelfde kant.

De Mos moet daarom duidelijk maken welke afspraken zijn gemaakt. Heeft hij concessies gedaan op asiel, integratie of identiteitspolitiek? Wat krijgt DENK in ruil voor deelname? En blijven de belangen van gewone Hagenaars daadwerkelijk vooropstaan?

Een monsterzege geeft een politicus een krachtig mandaat, maar is geen vrijbrief. De kiezers hebben niet alleen voor de persoon De Mos gestemd. Zij stemden voor een andere koers.

Meer veiligheid, minder bestuurlijke arrogantie, aandacht voor ondernemers en wijken, en een einde aan beleid waarbij de eigen inwoners steeds achteraan moeten aansluiten.

De terugkeer van Richard de Mos is hoe dan ook een overwinning voor de democratie. Niet omdat iedere beslissing van hem automatisch goed zal zijn, maar omdat de kiezer uiteindelijk het laatste woord heeft opgeëist.

Pogingen om hem politiek af te schrijven zijn op niets uitgelopen. Zijn partij werd alleen maar groter.

Nu begint het moeilijkste deel: bewijzen dat Hart voor Den Haag de enorme verkiezingsbelofte kan waarmaken. De Mos heeft zijn comeback. De gevestigde partijen hebben hun afstraffing gekregen.

Vanaf nu moet blijken of de Haagse kiezer ook werkelijk het stadsbestuur krijgt waarvoor hij massaal heeft gestemd.